JAARVERSLAG CENTRALE BANK 2023 ROEPT VRAGEN OP

door

Het jaarverslag 2023 is op de laatste volle werkdag van 2025 door de Centrale Bank van Suriname (CBvS) gepubliceerd. Hoewel de wettelijke achterstand nog niet volledig is ingelopen, heeft governor Roemer inmiddels meer jaarverslagen gepubliceerd dan zijn twee voorgangers in de functie tezamen. Met name het jaar 2023 is een jaar van meerdere transformaties geweest, onder meer vanwege de aanname van de Wet Centrale Bankwezen 2022, de start van de implementatie van de governance veranderingen daarin en de noodzakelijke herfinanciering van het instituut, en rapportage conform IFRS-standaarden.
De toenmalige regeringscommissaris Jimmy Bousaid, heeft in het desbetreffende jaar en nog enkele maanden daarna, leiding gegeven aan de Raad van Commissarissen, die belast was met het toezicht tijdens deze transformatieperiode. De governor spreekt van voorzichtig macro-economisch herstel, een herstel van economische bedrijvigheid in de periode en een daling van jaareinde-inflatie tot circa 32,6 procent. De financiële positie van de Centrale Bank zelf ging vooruit. Echter, in de rapportageperiode hebben zowel de Centrale Bank als de staat Suriname meer geleend en is de totale schuldpositie van de staat verhoogd naar USD 4,1 miljard.  Een hard contrast en afwijkende realiteit ten opzichte van het beeld dat de vorige regering tijdens het verloop van het jaar en in de aanloop naar de verkiezingen toe, aan het volk heeft voorgehouden. Dit alles ondanks schuldherschikkingen van bijna een kwart miljard USD. Buitenlandse bedrijven en het bankierende publiek losten op hun beurt keurig meer dan USD 300 miljoen in kredietverkeer af. Op het gebied van toezicht werden aanvragen voor benoemingen en herbenoemingen bij banken in ongeveer 90 procent van de gevallen toegewezen en werden de criteria voor functionarissen bij verzekeraars door middel van richtlijnen en toetsen strenger. Het balanstotaal van de banken is met 23 procent toegenomen, wat duidt op groei in de financiële sector. Ten opzichte van loonlasten is er ook sprake van iets meer winstgevend bankieren. Er zijn vier cambio’s gesloten en de sector wordt door on-site inspecties en activaregels streng bewaakt. Desondanks kenden ook de cambio’s een groei van meer dan 15 procent aan totale activa. Op het gebied van Fintech waren nieuwe regels in de maak, maar is er weinig concreet nieuws. Een sombere noot in een periode waarin de explosieve groei juist vanuit dat gedeelte van ondernemingen en ontwikkelingen wereldwijd komt.
Bankbedrijf
Het balanstotaal is toegenomen met circa SRD 12 miljard, wat duidt op een groeiende Centrale Bank, onder meer gedreven door SRD 6,2 miljard aan positief resultaat. Het vermogen van de Centrale Bank, dat in 2022 nog negatief was, is bij wet aangepast naar SRD 1 miljard. Hetgeen in het rapport beschreven is ten aanzien van herkapitalisatie, het reservefonds en de herkapitalisatieovereenkomst, maar meest markant het citaat: dat ‘hoewel deze vordering geen monetaire post is, heeft die qua geaardheid niet het karakter van een financieel instrument, waardoor die separaat wordt gepresenteerd, alsook anders wordt gewaardeerd dan de financiële activa in SRD totdat de daadwerkelijke kasstromen zullen zijn gegenereerd’, geeft niet de indruk dat het negatief eigen vermogen van SRD 5,2 miljard, dat gerapporteerd werd op 31 december, naar SRD 1 miljard gewijzigd is. Desondanks staat er keurig op pagina 97 van het rapport van 2023 dat het eigen vermogen SRD 11,8 miljard bedraagt. SRD 10,4 miljard hiervan blijkt twee pagina’s verder een vordering gerelateerd aan het reservefonds te bedragen, oftewel: ‘geen monetaire post is, heeft die qua geaardheid niet het karakter van een financieel instrument.’ Als uw boerenverstand net als dat van ons de vraag opdringt of de Bank nou wel of niet over SRD 10,4 miljard beschikt die men kan besteden, inzetten, gebruiken, overmaken of hoe wij dat plat ook zouden willen zeggen, lijkt het antwoord negatief. De mijnbouwsector met Staatsolie voorop, heeft het in de periode goed gedaan, terwijl de houtsector een terugval doormaakte en de agrarische sector een gestage, maar niet sterk groeiende bijdrage had. Het vooruitzicht is positief, met een voorzichtige kijk op enkele kwetsbaarheden en een aanbeveling van een aantal hervormingen van het systeem, gericht op meer integriteit en betere rapportage, en overheidsfinanciën met een betere discipline (het bekend refrein onder opeenvolgende regeringen). Het jaar van transformatie laat wat vraagtekens open, maar geeft wel aan dat de leiding en het toezicht bij de Centrale Bank institutioneel, bedrijfsmatig en in hun wettelijke taak hebben bijgedragen aan een succesvol jaar onder de omstandigheden. De kracht van dit instituut moet behouden en verdedigd worden, door niet toe te laten dat partijpolitiek en externe invloeden, handen aan het stuur krijgen. Een stabiele en integere moederbank is een randvoorwaarde voor een betrouwbare financiële sector en een groeiende economie.
The post JAARVERSLAG CENTRALE BANK 2023 ROEPT VRAGEN OP ..