Iran opent Straat van Hormuz voor commerciële scheepvaart, oliepijs daalt

door

PARAMARIBO – Iran staat commerciële scheepvaart weer toe door de Straat van Hormuz. Dat heeft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Aragchi, vrijdag bekendgemaakt. Hoe lang de doorgang open blijft, is echter niet duidelijk.

Volgens Aragchi geldt de maatregel tot het einde van een staakt-het-vuren, maar hij specificeert niet om welk bestand het precies gaat. In een bericht op X stelt hij dat de heropening in lijn is met afspraken rond het staakt-het-vuren in Libanon. Vrachtschepen mogen gebruikmaken van eerder door Iran aangewezen zeeroutes.

De formulering laat ruimte voor interpretatie. Mogelijk verwijst Aragchi naar het tijdelijke bestand tussen Iran en de Verenigde Staten, dat in principe twee weken duurt en komende week afloopt. Een andere mogelijkheid is het recente staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon, dat sinds donderdagavond geldt en tien dagen duurt.

De internationale markten reageerden direct op het nieuws. De olieprijs daalde met ongeveer 10 procent, meldt persbureau ANP.

Trump reageert positief, blokkade blijft

De Amerikaanse president Donald Trump reageerde enthousiast op zijn platform Truth Social. Hij sprak van “vrije doorvaart” en bedankte Iran voor de aankondiging.

Tegelijkertijd maakte Trump duidelijk dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens voorlopig van kracht blijft. Amerikaanse troepen blijven schepen van en naar Iran tegenhouden.

Volgens de Iraanse staatstelevisie geldt de openstelling bovendien niet voor militaire schepen. Vrachtschepen moeten zich vooraf melden bij de Iraanse Revolutionaire Garde en verplicht gebruikmaken van door Iran vastgestelde routes.

Achtergrond: sluiting en onderhandelingen

Iran sloot de Straat van Hormuz in maart voor vrachtschepen, na Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen. Daarmee probeerde Teheran druk uit te oefenen op Washington om de aanvallen te stoppen.

Ongeveer anderhalve week geleden bereikten Iran en de Verenigde Staten een bestand. Een van de afspraken was dat de zeestraat opnieuw toegankelijk zou worden voor scheepvaart, maar die opening bleef aanvankelijk uit. Uit onvrede daarover kondigden de VS zondag een eigen blokkade af van schepen van en naar Iraanse havens.

De afgelopen dagen voerden beide landen indirect overleg over de uitvoering van het bestand, met bemiddeling van de Pakistaanse regering. Volgens diverse media verlopen de gesprekken over de scheepvaart via de Straat van Hormuz constructief.

Over andere onderwerpen blijven de meningsverschillen groot. Met name de kwestie rond het Iraanse nucleaire programma vormt nog altijd een belangrijk struikelblok in de onderhandelingen.