Interruptiedebat DNA over politieke invloed en procureur-generaal

door

Het debat in De Nationale Assemblee (DNA) over de hervorming van de rechterlijke macht, kreeg gisteren een scherpe toon tijdens een reeks interrupties aan VHP-assembleelid en voormalig president Chandrikapersad Santokhi. Vertegenwoordigers van meerdere fracties bevroegen hem kritisch over een mogelijke politieke invloed op het Openbaar Ministerie, de positie van de procureur-generaal (PG) en de interpretatie van bestaande wetgeving, waaronder artikel 4 van de Wet Rechterlijke Macht en het voorstel voor een College van Procureurs-Generaal.
Santokhi stelde in zijn betoog, dat Suriname geen administratieve rechtspraak kent. Stanley Betterson (ABOP) vroeg, waarop Santokhi dit baseerde. Volgens Betterson wijst de praktijk juist op het bestaan daarvan en is nadere onderbouwing noodzakelijk. Michael Marengo (NDP) sprak zijn waardering uit voor Santokhi’s betoog, maar stelde vervolgens indringende vragen. Hij vroeg of Santokhi zich in het debat nog steeds als president positioneert en of hij van mening is dat het staatshoofd grondwettelijk bevoegd is om aanwijzingen te geven aan de PG.
Marengo wilde daarnaast weten of Santokhi dergelijke instructies wenselijk acht, mede in het licht van uitspraken die volgens hem, tijdens Santokhi’s presidentschap zijn gedaan.
Raymond Sapoen (NDP) richtte zich op artikel 4 van de Wet Rechterlijke Macht, dat hij typeerde als verouderd en feitelijk buiten werking. Volgens Sapoen zou toepassing van dit artikel voor politieke instructies aan de PG haaks staan op de grondwet. Hij vroeg Santokhi welke bezwaren hij precies heeft tegen een College van Procureurs-Generaal en waarom dit voorstel volgens hem, nadelig zou zijn voor de rechtsstaat.
Ann Sadi (NDP) voerde aan dat het concentreren van vervolgingsbevoegdheid bij één procureur-generaal, burgers kwetsbaar maakt en het risico op misbruik vergroot. Zij verwees naar uitlatingen van Santokhi na de ongeregeldheden van 17 februari 2023 en kwalificeerde die als voorbeelden van politieke beïnvloeding. Volgens haar kunnen dergelijke uitspraken zonder onderbouwing, het vertrouwen in de rechtsstaat schaden. Ebu Jones (NDP) betoogde dat juist het bestaan van artikel 4 aantoont dat hervorming noodzakelijk is om politieke instructies aan het Openbaar Ministerie uit te sluiten. Hij vroeg of Santokhi zijn eerdere pleidooi voor nauwere samenwerking tussen regering en DNA, inmiddels heeft herzien. NDP-fractieleider Rabin Parmessar merkte op dat Santokhi naar zijn oordeel, onvoldoende concreet inging op vragen over vermeende bevelen aan de PG. Hij trok daarbij een parallel met eerdere dossiers waarin volgens hem, eveneens onduidelijkheid bleef bestaan.
VHP-assembleelid Mahinder Jogi stelde daartegenover dat artikel 4 dateert uit de koloniale periode, toen Suriname nog werd bestuurd door een gouverneur. Volgens hem kan deze bepaling niet zonder meer worden doorgetrokken naar de huidige constitutionele rol van de president. Jogi wees erop dat artikel 148 van de Grondwet de regering ruimte biedt om in te grijpen, wanneer de staatsveiligheid in het geding is.
Zowel Rossellie Cotino (NDP) als Jennifer Vreedzaam (NDP) bestempelde Santokhi’s ontkenning dat hij opdrachten aan de PG zou hebben gegeven als misleidend. Beiden spraken van inmenging in de rechterlijke macht en van een gebrek aan respect voor de scheiding der machten.
Namens de NPS bracht Poetini Atompai een ander aspect in het debat door te wijzen op het personeelsbeleid binnen de rechterlijke macht. Hij bekritiseerde de verschillen in beloning tussen rechters en griffiers en plaatste deze problematiek in het bredere kader van bestuurlijke keuzes tijdens Santokhi’s presidentschap.
Tot slot vroeg Silvana Afonsoewa (NDP) waarom Santokhi in bepaalde corruptiezaken geen stappen richting de procureur-generaal zou hebben gezet, terwijl hij in andere situaties juist sprak over staatsveiligheid en mogelijke instructies. Volgens haar roept dit vragen op over consistentie en afwegingen in het gebruik van constitutionele bevoegdheden.
The post Interruptiedebat DNA over politieke invloed en procureur-generaal ..