Infectioloog Vreden bezorgd over sterke stijging importgevallen malaria

door

Het aantal malariagevallen in Suriname is dit jaar fors gestegen. Sinds januari zijn al meer dan 90 gevallen geregistreerd, tegenover 56 in heel 2025. Meer dan de helft van de besmettingen is afkomstig uit Guyana. Infectioloog dr. Stephen Vreden, voorzitter van de Commissie voor Preventie van Herintroductie van Malaria in Suriname, noemt de ontwikkeling verontrustend. Hij benadrukt dat extra maatregelen nodig zijn om te voorkomen, dat malaria opnieuw binnen Suriname wordt overgedragen. In een interview in het programma ABC Aktueel verklaarde Vreden, dat Suriname sinds 2022 geen lokaal overgedragen malariagevallen meer heeft geregistreerd. Wel worden er jaarlijks besmettingen vastgesteld bij personen die de ziekte in het buitenland hebben opgelopen. Volgens Vreden houdt dit voornamelijk verband met de voortdurende verplaatsing van goudzoekers tussen Suriname en de buurlanden.
Vreden benadrukt dat de stijging van het aantal importgevallen, om extra waakzaamheid vraagt. ‘’Waar vorig jaar 56 gevallen werden geregistreerd, staat de teller dit jaar al boven de 90’’, aldus Vreden. Hij sluit niet uit, dat het aantal tegen het einde van het jaar twee tot drie keer zo hoog zal liggen als in 2025. Meer dan 50 procent van de geregistreerde besmettingen komt volgens Vreden uit Guyana. Veel betrokkenen reizen na aankomst in Suriname door naar goudmijngebieden in het binnenland. ‘’Juist daar schuilt het gevaar, omdat de malariamug die de ziekte kan overbrengen, voornamelijk in het binnenland voorkomt’’, zegt Vreden. ‘’Wanneer iemand met malaria in Paramaribo verblijft, is het risico op lokale verspreiding beperkt. Maar de situatie verandert wanneer een besmet persoon naar het binnenland reist en daar door een malariamug wordt gestoken. Hierdoor kan de parasiet mogelijk op andere personen worden overgedragen’’, aldus Vreden.
De commissie probeert daarom besmettingen zo vroeg mogelijk op te sporen, bij voorkeur voordat betrokkenen naar de goudvelden vertrekken. Wanneer een besmetting pas in het binnenland wordt ontdekt, moeten gezondheidswerkers naar het betreffende gebied reizen om andere personen te onderzoeken. Deze onderzoeken brengen aanzienlijke kosten met zich mee.
Vreden benadrukt dat het malariaprogramma geen onderscheid maakt tussen personen die legaal of illegaal in Suriname verblijven. ‘’Iedereen moet zonder angst voor mogelijke gevolgen, toegang hebben tot onderzoek en behandeling’’, stelt Vreden. Binnen de goudzoekersgemeenschappen zijn daarom personen getraind om mensen met symptomen te testen en zo nodig direct te behandelen. Om vast te stellen of iemand malaria in Suriname of in het buitenland heeft opgelopen, wordt een uitgebreid onderzoek uitgevoerd. Daarbij worden onder meer de reisgeschiedenis en mogelijke besmettingslocaties van de patiënt onderzocht.
Wanneer de herkomst niet duidelijk kan worden vastgesteld, worden ook andere personen in de omgeving getest. Daarnaast beschikt Suriname over een databank waarin genetisch materiaal van malariaparasieten wordt opgeslagen. Door genetische patronen met elkaar te vergelijken, kunnen deskundigen meer duidelijkheid krijgen over de herkomst van een besmetting.
Volgens Vreden zijn deze onderzoeken noodzakelijk om te kunnen blijven aantonen, dat malaria niet opnieuw binnen Suriname wordt overgedragen. De geregistreerde gevallen zijn afkomstig uit verschillende goudmijngebieden, waaronder locaties langs de Marowijnerivier en gebieden rondom het stuwmeer. Vreden benadrukt dat het hierbij gaat om personen, die de besmetting buiten Suriname hebben opgelopen. Een andere ontwikkeling die de commissie zorgen baart, is de toename van malariagevallen onder Surinamers die voor werkzaamheden naar buitenlandse goudmijnen reizen. Het gaat onder anderen om monteurs en machinebestuurders die enige tijd in Guyana verblijven en vervolgens besmet terugkeren.
Vooral in Nickerie vraagt deze ontwikkeling om extra aandacht. ‘’Jarenlang werden daar geen malariagevallen geregistreerd. Vorig jaar werd één geval vastgesteld, terwijl dit jaar al vier gevallen zijn gemeld.’’
Vreden bevindt zich momenteel in Nickerie om samen met lokale gezondheidswerkers, de situatie te bespreken. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan het herkennen van malariasymptomen en het tijdig uitvoeren van testen.
Vreden roept inwoners op om familieleden die naar goudvelden in het buitenland reizen, aan te moedigen zich bij terugkeer op malaria te laten onderzoeken.
De aanpak van Suriname richt zich volgens Vreden voornamelijk op het vroegtijdig opsporen en behandelen van besmette personen, in plaats van het volledig elimineren van de malariamug. Hij legt uit dat het vrijwel onmogelijk is om alle malariamuggen in het binnenland uit te roeien. Door ervoor te zorgen dat mensen geen malariaparasieten in hun bloed hebben, wordt voorkomen dat muggen de parasiet kunnen opnemen en verder verspreiden.
Ondanks de stijging van het aantal gevallen benadrukt Vreden, dat er geen reden is voor paniek. ‘’Alle geregistreerde patiënten hebben behandeling gekregen. Enkele personen moesten vanwege ernstigere ziekteverschijnselen in het ziekenhuis worden opgenomen, maar zijn inmiddels hersteld’’, zegt Vreden.
De commissie blijft inzetten op vroegtijdige opsporing, behandeling en voorlichting. Ook pleit Vreden voor versterking van de malariabestrijding in de buurlanden, omdat Suriname zelf weinig invloed heeft op het aantal besmette personen dat het land binnenkomt. Volgens de infectioloog moet alles in het werk worden gesteld om te voorkomen dat malaria opnieuw voet aan de grond krijgt in Suriname. ‘’Een terugkeer van de ziekte zou niet alleen gevolgen hebben voor de volksgezondheid, maar ook voor de veiligheid van mensen die in het binnenland wonen, werken en reizen.’’
The post Infectioloog Vreden bezorgd over sterke stijging importgevallen malaria ..