IMF: Suriname nog niet klaar voor oliegolf in 2028

door

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat Suriname nog onvoldoende voorbereid is op de verwachte olie-inkomsten vanaf 2028. Hoewel het land belangrijke wetten heeft aangenomen om de staatsfinanciën te beschermen tegen de risico’s van een toekomstige olieboom, hapert de uitvoering door institutionele zwakte, gebrekkige coördinatie en een tekort aan deskundig personeel. Dat staat in een technisch assistentierapport van het IMF, uitgebracht in april 2026.

Op papier ziet het er goed uit: Suriname heeft nieuwe wetten gemaakt om beter met geld om te gaan, vooral nu er olie-inkomsten aankomen. Die wetten moeten ervoor zorgen dat de overheid niet te veel schulden maakt, de uitgaven onder controle blijven, en dat er een spaarpot komt voor slechte tijden.

Volgens het IMF heeft Suriname met de aangepaste Comptabiliteitswet van 2024 en de vernieuwde Spaar- en Stabilisatiefondswet (SSFS) een degelijk juridisch fundament gelegd voor begrotingsdiscipline en duurzaam beheer van toekomstige olie-inkomsten. Toch is het systeem nog niet operationeel. Het IMF noemt de periode 2026-2027 daarom een overgangsfase waarin de overheid nog cruciale regelgeving moet afronden en instellingen moet versterken voordat de olieproductie daadwerkelijk van start gaat.

Het fonds stelt dat politieke vertragingen na de verkiezingen van 2025 en beperkte uitvoeringscapaciteit ervoor hebben gezorgd dat belangrijke onderdelen van het nieuwe financieel kader nog niet functioneren. Zo zijn de fiscale regels nog niet volledig ingevoerd, bestaat het Spaar- en Stabilisatiefonds juridisch wel, maar is het in de praktijk nog niet operationeel, en ontbreekt het aan duidelijke procedures voor beheer en toezicht.

In de praktijk werkt het dus nog niet. Hoewel de wetten bestaan, zijn ze nog niet uitgevoerd. Belangrijke onderdelen ontbreken nog: regels zijn niet ingevuld, plannen zijn niet gemaakt, commissies zijn niet ingesteld, en de begrotingen worden nog steeds op de oude manier gemaakt.

Volgens het IMF loopt Suriname hierdoor minstens twee jaar achter. Alles wat in 2026 klaar moest zijn, wordt waarschijnlijk pas in 2028 afgemaakt; precies het jaar waarin de eerste olie-inkomsten binnenkomen.

Waarom is dat een probleem?Landen die olie vinden, geven vaak te snel te veel geld uit. Dat leidt later tot bezuinigingen en nieuwe schulden. Noorwegen deed het goed door eerst een sterk systeem te bouwen en daarna het geld uit te geven. Trinidad en Tobago deed dat niet, en kreeg later grote problemen. Het IMF waarschuwt dat Suriname hetzelfde risico loopt: te veel uitgeven als het geld binnenkomt, discipline verliezen en opnieuw in de schulden raken.

Het IMF uit ook zorgen over de capaciteit van het ministerie van Financiën en Planning. De afdeling die verantwoordelijk is voor macro-economische en begrotingsprognoses beschikt volgens het rapport over slechts enkele medewerkers die aan het meerjarenbegrotingskader werken. Ook de samenwerking tussen ministeries, de Centrale Bank van Suriname en statistische instituten verloopt moeizaam.

Een belangrijk knelpunt is volgens het IMF het gebrek aan betrouwbare data over de olie- en goudsector. Daardoor wordt het moeilijk om toekomstige inkomsten correct te voorspellen en begrotingsregels nauwkeurig toe te passen. Het IMF merkt op dat Suriname in de afgelopen jaren regelmatig grote afwijkingen kende tussen begrote en daadwerkelijke inkomsten.

Wat moet er gebeuren?Het IMF geeft Suriname een duidelijke lijst van stappen die het land moet zetten.De boodschap is simpel: bet systeem moet werken vóór de olie binnenkomt.

Het IMF adviseert de regering daarom om met spoed een hoog niveau stuurcommissie in te stellen voor de uitvoering van de hervormingen, de noodzakelijke uitvoeringsbesluiten goed te keuren en het Spaar- en Stabilisatiefonds operationeel te maken. Ook moet de overheid volgens het rapport sterker inzetten op deskundigheidsbevordering, betere begrotingsplanning en transparantere besluitvorming.

Verder benadrukt het IMF dat Suriname moet voorkomen dat toekomstige olie-inkomsten leiden tot overmatige uitgaven of nieuwe schuldenproblemen. Internationale ervaringen tonen volgens het fonds aan dat landen zonder sterke financiële spelregels vaak te maken krijgen met economische instabiliteit en oplopende schulden zodra grote natuurlijke hulpbronnen inkomsten beginnen binnen te stromen.

Het rapport:

tarea2026036Download

..