Ileeny Pina wint Sa N’Dyuka Umang 2026; Shenelva Pinas tweede

door

Tekst en beeld Edwien Bodjie

PARAMARIBO — “Oeh… het was niet makkelijk hoor. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Ik wist niet wat me overkwam.” Zo reageert de 15-jarige Ileeny Pina uit Brokopondo zondagochtend, kort nadat zij werd uitgeroepen tot winnares van de Sa N’Dyuka Umang Contest 2026. De finale, die zaterdagavond begon in het Nationaal Indoor Stadion (NIS) en pas rond vier uur in de ochtend eindigde, trok een bomvolle zaal. Het publiek leefde luidruchtig mee, vooral wanneer de kandidaten hun dorp en Lo noemden.

Pina bleef na haar overwinning opvallend kalm. “Ik heb me goed voorbereid, maar nummer één worden had ik nooit verwacht,” zei zij zacht. Haar ingetogen reactie stond haaks op haar sterke optredens eerder op de avond, waarin zij overtuigde met kennis, dans en presentatie.

“Je moet laten zien dat je je cultuur begrijpt en kan uitdragen. Daar wordt echt op gelet”

De leerling van Myulo Brokopondo, afkomstig uit Compagnie Kreek, put haar kennis uit haar directe omgeving. “Door mijn ouders,” vertelde zij. Die basis gaf haar zichtbaar vertrouwen tijdens de verschillende rondes. Waar zij in een gesprek rustig en bijna verlegen overkomt, verandert dat zodra zij op het podium staat.

“Als het over mijn cultuur gaat, ben ik wel fel”. Juist die omschakeling maakte indruk op de jury. Pina zag zichzelf niet als favoriet. “Ik dacht eerder aan een derde plaats.”

Emotionele tweede plaats

De 18-jarige Shenelva Pinas eindigde als tweede en reageerde duidelijk geëmotioneerd. “Ik ben nog steeds zenuwachtig, maar happy. Ik had het niet verwacht,” zei ze na afloop. Toen haar naam werd genoemd, hield zij haar emoties niet in. Ook zij viel op door haar kennis van de Marroncultuur. “Als je van je cultuur houdt, ga je het onderzoeken. Mijn ouders en grootouders spelen daarin een grote rol. We hebben een orale traditie, en die combinatie met school is bijzonder.”

De veertiende editie van de missverkiezing bracht negen kandidaten samen, die zich presenteerden in traditionele Marronkleding. De zaal kleurde mee: pangi’s, hoofddoeken en sieraden gaven het evenement een uitgesproken cultureel karakter. Op het terrein was ook een booth ingericht met Marrongebruiksvoorwerpen en keukenelementen, wat vooral bij jongeren en families in trek was.

De contest bestond uit meerdere onderdelen, waaronder een kennismakingsronde, een nongo-ronde, een kwee-presentatie en een boskopu-ronde. In de finale kregen vijf kandidaten een vraag voorgelegd. Volgens organisator Jalis Eduards draait het om meer dan presentatie alleen. “Je moet laten zien dat je je cultuur begrijpt en kan uitdragen. Daar wordt echt op gelet.”

De deelnemers doorlopen vooraf een selectie en trainingstraject. Ook schoolprestaties spelen een rol. “Je moet kunnen bewijzen dat je je best doet op school,” aldus Eduards.

Publiek als tiende deelnemer

Wat de avond extra bijzonder maakte, was de rol van het publiek. Bij elke introductie van een kandidaat reageerden supporters luid. Die verbondenheid gaf het evenement een bijna familiekarakter. Tussen de rondes door zorgden culturele optredens voor afwisseling en verdieping. Naast de hoofdprijzen werden ook speciale titels uitgereikt. Angela Amoida won Saa Lesipekie, Stacey Abenta kreeg de titel Saa Yeepie en Shevenchely Sanvisie werd bekroond voor de beste kwee-presentatie.

De beoordeling lag in handen van een ervaren jury met sterke wortels in de cultuur. Onder hen Amoeferie Abesse, zelf voormalig winnares, dansexpert Meredith Winter-Andries, onderwijzer Dewinie Saiwinie, kunstenaar Wellie Patra en onderwijsspecialist Helouise Pansa. De puntentelling werd verzorgd door Sjovellie Amoksi, die toezag op een correct verloop.

Met haar overwinning begint voor Pina een jaar waarin zij de organisatie vertegenwoordigt en betrokken wordt bij sociale projecten. Van haar wordt verwacht dat zij zich voorbeeldig gedraagt en haar achtergrond waardig uitdraagt. Zelf lijkt zij nog te moeten wennen aan die rol. Haar reactie na afloop bleef eenvoudig en oprecht. “Ik had het echt niet verwacht,” zei zij nog eens. “Maar ik ga gewoon mijn best doen.”

Alle contestanten inclusief Pinas(l) en Pina(r) aan het eind van de avond.