Hugo Essed waarschuwt voor ‘politieke inkapseling’ Openbaar Ministerie

door

Advocaat Hugo Essed levert kritiek op de initiatiefwetten die in De Nationale Assemblee (DNA) worden behandeld en die betrekking hebben op de positie van het Openbaar Ministerie (OM) en de procureur-generaal (PG). Essed zei tegenover ABC Online Nieuws, dat de discussie draait over een mogelijke derde instantie; maar volgens hem is dat niet de kern van de zaak. “Laat me beginnen met de bedoeling. Aanvankelijk leek het erop dat de kwestie draaide om een derde instantie, maar dat is niet meer dan een afleidingsmanoeuvre”, aldus Essed. Hij verwacht dat deze instantie in de huidige regeertermijn niet zal worden ingevoerd, ofschoon het op zichzelf wenselijk kan zijn.
Volgens Essed is de werkelijke bedoeling van de initiatiefnemers, het politiek inkapselen van het OM en de PG, die het vervolgingsmonopolie bezit.
Hij stelt dat via een grondwetswijziging een mandaat moet worden gecreëerd, waarna met een gewone wet en een meerderheid van 26 stemmen, het OM en de PG ondergeschikt aan de regering zouden kunnen worden gemaakt.  Essed verwees daarbij naar uitspraken van mede-initiatiefnemer Ronnie Asabina, die in DNA verklaarde, dat momenteel nog niet vaststaat, hoe het College van PG’s eruit moet zien en dat dit later in een organieke wet, zal worden geregeld. Volgens Essed verraadt deze benadering volgens hem de beoogde werkwijze om invloed te krijgen op het OM. Ook uitte hij kritiek op uitspraken van mede-initiatiefnemer Ebu Jones, die volgens Essed zonder feitelijke onderbouwing stelde, dat het initiatief bedoeld is om burgers beter te beschermen tegen willekeur en politieke inmenging.
Volgens Essed bestaat het risico dat na invoering van de wetswijzigingen niet langer de PG bepaalt, wie wordt vervolgd, maar de regering. Hij waarschuwde dat dit de deur kan openen voor politieke vervolgingen. Tijdens het debat zijn volgens hem bovendien feiten verdraaid en werden ongefundeerde beschuldigingen geuit richting de huidige PG, onder meer dat zij opdrachten van voormalig president Chandrikapersad Santokhi zou hebben uitgevoerd. Essed benadrukte, dat de PG eerder publiekelijk heeft verklaard, dat van dergelijke opdrachten geen sprake is geweest en dat Santokhi zelf in DNA categorisch heeft ontkend, ooit een vervolgingsopdracht te hebben gegeven. Verder uitte Essed kritiek op de behandeling van de vier initiatiefwetten tegelijk. Hoewel dat formeel mogelijk is, benadrukte hij dat elke wet afzonderlijk alle parlementaire ronden moet doorlopen en afzonderlijk in stemming moet worden gebracht. Hij plaatste vraagtekens bij de haalbaarheid daarvan en wees erop, dat voor bepaalde voorstellen, zoals het College van PG’s, een gekwalificeerde meerderheid van 34 stemmen nodig is.  Essed wees op de historische positie van de procureur-generaal in Suriname. Volgens hem is het instituut sinds 1621 in verschillende constitutionele regelingen verankerd en geniet het binnen de rechtsgemeenschap en het maatschappelijk middenveld vertrouwen. Hij verwacht dat pogingen om het instituut politiek te beïnvloeden, op maatschappelijk en juridisch verzet zullen stuiten. Daarnaast wees Essed op de rol van de rechterlijke macht. Hij stelde dat rechters de bevoegdheid hebben om wetten in concrete rechtszaken buiten toepassing te laten wanneer deze in strijd zijn met hogere rechtsnormen. “Ook het Constitutioneel Hof kan in abstracte zin wetten toetsen, hoewel dit instituut momenteel nauwelijks functioneert”, aldus Essed. Essed sprak zich ook uit over de rol van DNA-voorzitter tijdens het debat. Volgens hem past het niet dat een voorzitter zich inhoudelijk mengt in discussies, omdat dit de objectiviteit kan aantasten. Hoewel hij aangaf begrip te hebben voor de moeilijke positie van een beginnende voorzitter, benadrukte hij dat het reglement van orde voorschrijft, dat de voorzitter het debat leidt zonder zelf standpunten in te nemen. Tot slot zei Essed dat het debat in essentie draait om de vraag aan wie het OM verantwoording moet afleggen: het Hof van Justitie of de regering. Volgens hem is dat de kern van de discussie en bepalend voor de onafhankelijkheid van de rechtsstaat.
The post Hugo Essed waarschuwt voor ‘politieke inkapseling’ Openbaar Ministerie ..