Hormuz en de Surinaamse portemonnee

De onrust rond de Straat van Hormuz heeft de internationale markten deze week in beroering gebracht. Olieprijzen liepen op tot boven de 78 US-dollar per vat, goud noteerde winst en beleggers weken uit naar veilige havens. Nadat Donald Trump zich fel uitliet over de situatie en opnieuw een harde toon aansloeg in het internationale debat, nam de nervositeit verder toe. Voor Suriname lijkt dit op het eerste gezicht een ver-van-ons-bedshow, maar de mogelijke doorwerking naar de lokale economie is reëel.
De Straat van Hormuz geldt als een van de belangrijkste doorgangen voor olie- en gastransport ter wereld. Een aanzienlijk deel van de mondiale olie-export passeert deze zeestraat. Wanneer spanningen oplopen of de doorvoer wordt bedreigd, reageren markten vrijwel onmiddellijk met hogere prijzen. Dat mechanisme is geen speculatie, maar een terugkerend patroon in de geschiedenis van geopolitieke crises.
Voor Suriname is dat van belang, omdat het land nog steeds geraffineerde brandstoffen importeert. Hogere wereldmarktprijzen vertalen zich doorgaans in hogere importkosten. Staatsolie hanteert een prijsmechanisme, dat sterk is gekoppeld aan internationale noteringen. Bij structureel hogere olieprijzen ligt het voor de hand, dat deze stijging wordt doorberekend, tenzij de overheid besluit tijdelijk te compenseren via subsidies. Dat is geen waardeoordeel, maar een logisch gevolg van het bestaande prijsmodel.
Een stijging van brandstofprijzen werkt door in transportkosten en vervolgens in de prijs van alle goederen en diensten. Voor huishoudens betekent dit druk op het besteedbare inkomen. Zeker in een economie die in sterke mate afhankelijk is van import, kan een externe schok snel voelbaar worden in bijvoorbeeld de supermarkt en aan de pomp. Daarbij komt dat Suriname veel consumptiegoederen betrekt uit Azië. Eventuele verstoringen van internationale zeeroutes of oplopende vrachtkosten, kunnen ook daar prijsverhogingen veroorzaken. Minder koopkracht, uitstel van niet-noodzakelijke uitgaven en een verschuiving naar goedkopere alternatieven zijn bekende reacties van consumenten in tijden van internationale onzekerheid.
De uitlatingen van president Trump over Europese bondgenoten, waaronder Spanje, passen in een bredere “America First”-benadering die de afgelopen jaren vaker heeft geleid tot handelsspanningen. Indien spanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie oplopen, kan dat indirect invloed hebben op wisselkoersen, investeringsstromen en mondiale economische groei. De Europese Unie reageert in dergelijke situaties doorgaans met diplomatieke en economische tegenmaatregelen, maar ook met een nadruk op strategische autonomie.
De vraag of Suriname het “slechter” zal krijgen, is te eenvoudig gesteld. Een hogere olieprijs kan op langere termijn gunstig uitpakken voor een opkomende olieproducent als Suriname. Tegelijkertijd kan de bevolking op korte termijn de nadelige effecten ondervinden van duurdere brandstof en stijgende prijzen. De uiteindelijke impact hangt af van macro-economisch beleid, begrotingsdiscipline en de mate waarin de economie is gediversifieerd.
Opvallend is dat vooraanstaande economen van de Vereniging van Economisten in Suriname vooralsnog terughoudend zijn met publieke duiding van deze ontwikkeling. Die stilte maakt het debat niet minder relevant. Internationale marktreacties zijn zichtbaar, de prijsvorming op de energiemarkt is feitelijk vast te stellen en de afhankelijkheid van import is een gegeven.
Het is daarom geen voorbarige aanname om te stellen dat mondiale spanningen via olie- en handelskanalen, ook kleine economieën kunnen raken. De mate waarin dat gebeurt, zal in de komende weken duidelijker worden. Vooralsnog is waakzaamheid geboden, niet paniek. In een geglobaliseerde economie blijft de Surinaamse portemonnee gevoeliger voor geopolitiek dan vaker wordt aangenomen.
– door Glenn Cooman –

The post Hormuz en de Surinaamse portemonnee ..

...