HOEFDRAAD HEEFT MILJOENEN VERDUISTERD?

door

Met de vordering van het Openbaar Ministerie om de voormalig minister van Financiën, Gillmore Hoefdraad, in staat van beschuldiging te stellen, staat Suriname opnieuw voor een ongemakkelijke, maar onvermijdelijke vraag: hoe diep reikt de corruptie binnen het bestuur en wie heeft jarenlang de andere kant op gekeken?
Het dossier dat door de procureur-generaal aan De Nationale Assemblee (DNA) is voorgelegd, laat weinig ruimte voor relativering. Het gaat niet om één misstap, geen administratieve slordigheid, maar om een patroon van handelen dat, als het bewezen wordt, neerkomt op systematische ondermijning van de staatsfinanciën. Hoefdraad wordt verdacht van negentien strafbare feiten, waaronder deelname aan een criminele organisatie, overtreding van de Anti-corruptiewet, valsheid in geschrifte, oplichting en (gekwalificeerde) verduistering van staatsmiddelen. Dat alleen al zou voldoende moeten zijn om elke vorm van politieke terughoudendheid terzijde te schuiven.
Maar de ernst van deze zaak ligt niet alleen in de aard van de beschuldigingen, maar vooral in de schaal waarop zij zich zouden hebben voorgedaan. Uit het onderzoek blijkt dat er bewust een parallel financieel systeem is opgezet via de Surinaamse Postspaarbank (SPSB), waarbij staatsinkomsten buiten het zicht van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) en andere controle-instanties werden gehouden.
Het ging daarbij niet om kleine bedragen, integendeel. Zo blijkt dat miljoenen SRD aan staatsmiddelen werden geparkeerd op tussenrekeningen zoals de grootboekrekening ‘Aangehouden Posten Min Fin’. Deze rekeningen fungeerden als een soort schaduwkas, waaruit gelden konden worden aangewend zonder begrotingsgoedkeuring of toezicht van instanties zoals de Rekenkamer, de CLAD of de Thesaurie Inspectie. Nog schrijnender zijn de concrete bedragen die in het dossier naar voren komen.
Zo liep de debetstand van de vennootschap Investment Partners N.V. op tot circa SRD 11,6 miljoen, terwijl New Vision International N.V. een schuldpositie had van ongeveer SRD 77 miljoen.
Deze vennootschappen, zonder aantoonbare economische activiteiten, werden volgens het Openbaar Ministerie gebruikt als doorgeefluik voor staatsgelden. Schulden die zij opbouwden, werden vervolgens aangezuiverd met publieke middelen. Met andere woorden: het verlies werd weggestopt, zonder dat daar enige publieke verantwoording tegenover stond.
Maar het absolute dieptepunt ligt bij het Fonds Woningbouw Lagere Inkomens. Een fonds dat bedoeld was om kwetsbare burgers aan een woning te helpen, werd volgens het onderzoek gebruikt als financieringsbron voor dubieuze transacties. Van de SRD 481 miljoen die door de raad van ministers werd goedgekeurd, werd in november 2019 maar liefst SRD 150 miljoen overgeboekt naar Investment Partners N.V.
Niet voor woningbouw. Niet voor sociale ontwikkeling. Maar, zo stellen de onderzoekers, om een bestaande schuldpositie van deze vennootschap weg te werken. Dit is niet alleen financieel wanbeheer; dit raakt aan moreel verval. Terwijl duizenden Surinamers worstelden met huisvesting, inflatie en economische onzekerheid, zou geld dat specifiek voor hen bestemd was, zijn gebruikt om gaten te dichten in een constructie die buiten elke vorm van controle opereerde.
En alsof dat nog niet voldoende is, wijst het dossier ook op actieve pogingen om toezicht te ondermijnen. De CBvS werd buitenspel gezet, inspecties werden vertraagd of tegengewerkt en er zijn aanwijzingen dat zelfs instructies werden gegeven om controleurs te weren. Dit alles schetst een beeld van niet alleen misbruik van macht, maar van een doelbewuste strategie om controle te ontwijken. De vraag die nu ligt bij DNA, is daarom geen technische of procedurele kwestie. Het is een fundamentele keuze: laat men de rechtsstaat zijn werk doen of kiest men voor politieke bescherming? Want laten we eerlijk zijn: wie in dit stadium nog aarzelt om de in staat van beschuldigingstelling goed te keuren, kiest er niet voor om ‘zorgvuldig’ te zijn. Die kiest ervoor om het proces te blokkeren. En daarmee ook de waarheid.
Het argument dat het hier slechts om verdenkingen gaat, is juist. Maar precies daarom moet de rechter zich erover buigen. Het parlement is geen rechtbank. Het is niet de taak van DNA om schuld of onschuld vast te stellen, maar om te voorkomen dat politieke macht een schild wordt tegen vervolging.
Suriname heeft al te vaak gezien hoe politieke dossiers verzanden in stilstand, vertraging of selectieve verontwaardiging. Dat patroon heeft geleid tot een diep wantrouwen onder de bevolking. Burgers geloven steeds minder dat er gelijke regels gelden voor iedereen. Want uiteindelijk draait deze kwestie niet alleen om Hoefdraad. Het gaat om het systeem dat dit mogelijk heeft gemaakt. Om de stiltes die zijn gevallen waar vragen gesteld hadden moeten worden. Om de medeplichtigheid van zij die wisten, maar zwegen. De bedragen liegen niet. SRD 150 miljoen. SRD 77 miljoen. SRD 11,6 miljoen. En in totaal honderden miljoenen die via constructies buiten het zicht van controle-instanties zijn gehouden. En waarvan de uiteindelijke bestemmingen onbekend zijn bij het volk en bij de autoriteiten zelf, maar waarvan politieke toppers die ook nu in het machtscentrum zitten, kennis dragen vanwege directe betrokkenheid. De bal ligt nu bij DNA. Niet om te oordelen, maar om de weg vrij te maken voor recht. Niet om te beschermen, maar om verantwoordelijkheid mogelijk te maken.
The post HOEFDRAAD HEEFT MILJOENEN VERDUISTERD? ..