Het wankele onderwijshuis

door

MINISTER DIRK CURRIE van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur is geen man die te benijden is. Integendeel, het Surinaamse onderwijsveld is in bijna alle opzichten een chaotisch rommeltje en de situatie dreigt van kwaad tot erger te worden. Met het schooljaar 2026-2027 voor de deur staat de bewindsman voor een logistieke en infrastructurele mammoetstaak. Uit zijn eigen presentatie in De Nationale Assemblee blijkt dat het fundament van ons onderwijshuis meer dan ooit tevoren wankelt.

De cijfers spreken boekdelen: er zijn – wéér – enorme tekorten aan plaatsingsmogelijkheden voor leerlingen. Vooral bij de overgang naar leerjaar 9 is de crisis extra tastbaar: een tekort van maar liefst 1.096 stoelen. Dat de minister benadrukt dat de data ‘work in progress’ zijn en gebaseerd zijn op CBB-ramingen, biedt weinig troost.

Het ministerie moet ophouden met ad-hoc crisisbeheersing. Er zijn geen peperdure congressen meer nodig die weinig concreets opleveren

Het getuigt bovendien van een structureel gebrek aan planning dat men pas eind augustus — enkele weken voor de scholen beginnen — centraal in kaart proberen te brengen waar er überhaupt nog een leeg schoolbankje staat. De regering kon dat het hele schooljaar hebben zien aankomen, maar bleef steken in onderwijscongressen en andere praatclubjes in plaats van serieus naar echte oplossingen zoeken.

Currie kiest terecht voor de nuance door jonge kinderen niet urenlang in bussen over grote afstanden te willen vervoeren. Lokale noodoplossingen en de bouw van extra lokalen zijn nobel, maar de realiteit haalt de politieke beloften in. Bouwen kost tijd en geld, twee middelen die de overheid ontbreken. Bovendien lost een nieuw stenen lokaal het dieperliggende probleem niet op: wie staat er straks voor de klas?

Het regeringsvoornemen om studenten aan pedagogische instellingen financieel te ondersteunen door inschrijfgeld en studiemateriaal te vergoeden, is een stap in de goede richting. Onderwijskenner Marcellino Nerkust slaat de spijker echter op de kop: gratis opleidingen zijn dweilen met de kraan open als de achterdeur wagenwijd openstaat.

Zolang de waardering, de arbeidsvoorwaarden en de salarissen van Surinaamse leerkrachten achterblijven, leiden we jonge Surinamers op voor de export. De braindrain naar het buitenland is een reëel spook dat het land in de greep heeft; als een leerkracht in Suriname geen stabiel en menswaardig bestaan kan opbouwen, is de stap naar een vertrek snel gezet.

De optelsom van dit falende beleid is destructief. Structurele tekorten aan lokalen en leerkrachten leiden onherroepelijk tot demotivatie onder onze jeugd en een nog grotere toename van het aantal drop-outs. Een kind dat eenmaal buiten het schoolsysteem valt, krijg je er bijna niet meer in terug.

Het ministerie moet ophouden met ad-hoc crisisbeheersing. Er zijn geen peperdure congressen meer nodig die weinig concreets opleveren maar een integraal masterplan nodig dat niet alleen stoelen telt, maar investeert in de mens voor de klas. Anders blijft het Surinaamse onderwijs een kaartenhuis dat bij elke start van het schooljaar dreigt in te storten. De toekomst van onze kinderen verdient meer dan ‘work in progress’.