Het kaf en het koren

door

PUBLIEKE FUNCTIONARISSEN ZIJN sinds vorig jaar november wettelijk verplicht om hun vermogen te laten vastleggen bij de Anti-Corruptie Commissie (ACC). Van de circa zesduizend personen voor wie dat geldt, heeft slechts de helft dat voor de deadline van 17 februari ook daadwerkelijk gedaan. Deze droge constatering deed minister Harish Monorath van Justitie en Politie onlangs.

De vermogensregistratie is onderdeel van bredere anti-corruptiemaatregelen die zijn vastgelegd in een Staatsbesluit van september 2023 en die vanaf november vorig jaar in werking traden. Het moet vooral zorgen voor meer transparantie binnen het openbaar bestuur. Door het notarieel vastleggen en indienen van vermogensgegevens bij de ACC moet inzicht worden verkregen in mogelijke belangenverstrengeling of onverklaarbare vermogensgroei onder publieke functionarissen. Zo kan achteraf dus worden vastgesteld of een persoon zich onevenredig heeft verrijkt in de periode dat hij of zij een bepaalde functie vervulde.

Een ander gevolg zal moeten zijn dat – ongeacht om wie het gaat – de weigeraars uit hun functie worden gezet en hun namen publiekelijk worden gedeeld

Dat de helft van de mensen zich nog niet heeft geregistreerd, geeft te denken. Het gaat daarbij om ministers, parlementsleden en andere politieke en bestuurlijke ambtsdragers die cruciale functies vervullen. Dat een deel weigert om met de billen bloot te gaan omdat ze niet willen dat hun financiële hebben en houden dan mogelijk op straat komen te liggen, is een kwalijke zaak. Het kan betekenen dat ze dingen hebben te verbergen die het daglicht niet kunnen verdragen.

Maar het is juist de bedoeling van de ACC om dergelijke praktijken bloot te leggen en aan de kaak te stellen, zoals ook buitenlandse instanties dat van Suriname eisen. De anti-corruptiewetgeving is een hele belangrijke stap om het kaf van het koren te scheiden, ofwel de stelende en sjoemelende ministers en andere functionarissen niet meer de dingen te laten doen die ze decennialang ongestraft konden doen.

Laten we maar aannemen dat de nog drieduizend anderen die zich nog moeten registreren te goeder trouw zijn en dat uiteindelijk alsnog zullen doen. Reeds bij de inwerkingtreding in november werd al rekening gehouden met een verlenging van de termijn waarbinnen dat mogelijk is.

Nu kunnen de functionarissen nog tot 17 augustus aan hun verplichtingen voldoen. Doen ze dat niet, dat wacht ze uiteindelijk strafvervolging, in de hoop dat het Openbaar Ministerie daar ook toe in staat is en voldoende capaciteit voor heeft. Een ander gevolg zal moeten zijn dat – ongeacht om wie het gaat – de weigeraars uit hun functie worden gezet en hun namen publiekelijk worden gedeeld. Of het nu om een minister of een ambtenaar gaat. Met de dreiging van dergelijke maatregelen zal iedereen het uit zijn of haar hoofd laten om niet aan haar publiekelijke verplichting te voldoen.