Het echte leed – Suriname

DE SNIJD / ARMAND SNIJDERS

In de Indiase deelstaat Uttar Pradesh zijn vorige week bijna honderd mensen omgekomen doordat een zware onweersbui overtrok, zo hebben de plaatselijke autoriteiten gemeld. Er zijn zeker 53 mensen gewond geraakt, tientallen huizen zijn beschadigd en meer dan honderd dieren omgekomen. En dan moet de regentijd nog beginnen! Die wordt daar standaard voorafgegaan door een soort sibi busi – maar dan veel heviger. De meeste slachtoffers zijn omgekomen door omvallende bomen, instortende gebouwen of door reclameborden die werden losgerukt door zware windstoten.

In diezelfde periode klaagden velen in Suriname over de wateroverlast die Paramaribo en de districten heeft getroffen. Zeker, dat ís heel vervelend, maar staat in het niets vergeleken met wat mensen in de dichtbevolkte Aziatische grootmacht en op andere plekken in de wereld al decennia meemaken. De omvang van rampen lijkt in het buitenland altijd groter dan die ons eigen land treffen. En daar mogen we ons zeer gelukkig mee prijzen. Maar het doet wel ook de vraag rijzen of wij met het beperkte leed niet erg veel lawaai maken en klagen.

“Het is jezelf aanpassen aan het lot, zo simpel is dat”

Natuurlijk besef ook ik heel goed dat het geen pretje is als je plotseling met je voeten in je voorzaal of keuken in het water staat. Mijn schoonfamilie in Blauwgrond maakt dat een paar keer per jaar mee. Echter, zij ziet dat niet als een ramp, maar ‘gewoon’ als iets dat helaas bij het leven hoort. Het geeft weliswaar een enorme zooi, doch doordat ze het al gewend zijn en kostbare spullen hoger hebben gezet, valt de uiteindelijke schade meestal erg mee. Zelfs het bankstel wordt op blokken hout gezet, waardoor het ook geen natte poten krijgt. Het is jezelf aanpassen aan het lot, zo simpel is dat.

In Suriname verdrinken zelden mensen als gevolg van overstromingen, zoals in India, China en vele andere landen wel regelmatig gebeurt. De baby van vier maanden die vorige week om het leven kwam in Wanica, was daar een hoge uitzondering op. Over de omstandigheden waaronder is veel gezegd en geschreven. Maar feit is dat een familie in rouw is gedompeld; daar gaat het nu echt om. Niet om alle shit die daarna op sociale media is geschreven.

Voor de rest was het allemaal een terugkerend gebeuren. Met verhalen over straten die veranderden in rivieren, overvolle trenzen, haperende sluizen en slapende sluiswachters, stikkende brommers en kapotgereden auto’s, verzopen huisraad en ondergelopen landbouwgronden – en daarbij uiteraard de klagende boeren.

Burgers, alle instanties en bestuurders/beleidsmakers riepen weer in koor dat er snel iets moet worden gedaan. Maar dat horen we al zeker dertig jaar. Iedereen gaat, zodra het water is weggetrokken en door de zon de meeste mensen hun slechte humeur alweer zijn vergeten, weer gemakzuchtig met de armen over elkaar zitten. Wachtend op de volgende ‘zondvloed’.

Ik kan mij de hele heisa nog goed herinneren tijdens de ‘watersnood’ van 2006. Heel Suriname en daarbuiten was in rep en roer. Complete cameraploegen werden naar ons land gevlogen om de ellende vast te leggen. Kosten noch moeite werden gespaard, helikopters en vliegtuigen werden gecharterd alsof het gratis was.

Ik was ingehuurd door het Nederlandse actualiteitenprogramma ‘Twee Vandaag’ om zijn team naar Pikin Slee in het Boven-Surinamegebied te brengen. Het team had Vinije Haabo uit Nederland meegenomen, wiens moeder in het getroffen gebied woonde. En hij kon haar niet bereiken, dus hij maakte zich zorgen.

Het was natuurlijk een mooi verhaal voor sensatiebelust Nederland. Dat hij al ruim voordat we in Pikin Slee arriveerden reeds contact met haar had gehad, werd uiteraard niet met de kijkers gedeeld. Die kregen prachtige ‘authentieke’ beelden te zien van de in scene gezette hereniging van moeder en zoon.

Overigens, de boel stond daar wel heel erg onder water, maar dat was men daar ook wel gewend. Ondertussen zamelde Nederland tijdens een live bedelprogramma op televisie – aan elkaar gekletst door Jörgen Raymann onder toeziend oog van de speciaal overgevlogen veepee Ram Sardjoe een schamele vijfhonderdduizend euro in voor de getroffen Surinaamse bevolking. Want Nederland had inmiddels ook door dat iets wat hooguit als een drama kon worden bestempeld, door toedoen van de media was opgeblazen tot een ramp. Echt leed was er niet te vinden.

Overigens, waar die spaarzame gulle giften uiteindelijk terecht zijn gekomen, weet ik niet. De individuele burger heeft daar niets van gezien. Waarschijnlijk is het geld deels op verkeerde plaatsen beland. En we hebben er uiteindelijk geen drogere voeten door gekregen. Datzelfde geldt voor de vele miljoenen die Suriname sindsdien iedere keer heeft ontvangen van binnen- en buitenlande donoren om watercrises te bezweren. Deze donaties zijn grotendeels verzopen in zinloze projecten en ook ten prooi gevallen aan andere zaken waar een ernstig corrupt geurtje om heen hing en in de verkeerde zakken verdwenen. Ik heb geen reden om te denken dat het nu anders zal gaan.

Het meest grappige van de weerperikelen vond ik toch wel de waarschuwende geluiden van deskundigen van de Meteorologische Dienst Suriname. Die voorspelden iedere keer op de verkeerde momenten Sodom en Gomorra van de weergoden over Suriname. Met onvoorstelbare regenbuien en windstoten, die in combinatie met de springvloed voor enorme problemen zouden zorgen.

Ik heb lang geleden op deze plaats al eens geschreven dat ik vermoed dat de zogenaamde weerkundigen een voorspelling doen door een vinger in de wind te steken. Want er klopt vaak helemaal niets van. Ook deze keer was het paniek zaaien voor niets, die via grappenmakers op sociale media tot onaangename proporties werd opgeblazen, terwijl de meeste regen kennelijk al over ons was uitgestort.

Om de eigen schaamte te verhullen dat de voorspelde hel en verdoemenis achterwege waren gebleven, werd later opnieuw een onheilsboodschap uitgesproken dat in de avonduren ‘een omvangrijk en intens buiensysteem de hoofdstad alsnog zal bereiken’. Dat werd geïllustreerd met indrukwekkende radarbeelden. ‘De nieuwste radarbeelden van iets over elf uur ‘s avonds tonen een massief, diepgroen gekleurd regengebied’, zo werd gewaarschuwd. Maar weer kwam deze sombere voorspelling niet uit – althans bij mij in Noord.

Dus gingen we in Suriname gewoon verder zoals altijd. Met voor de één wat nattere voeten dan voor de ander. Maar voor vrijwel niemand was het echt een onoverkomelijke ramp. Ondertussen vielen politici over elkaar heen en wezen met de bekende beschuldigende vinger naar de ander en gooiden burgers gewoon hun lege petfles en andere rotzooi opnieuw in een kreek. En terwijl het echte leed zich elders in de wereld voltrekt, vragen we ons met elkaar af hoe we Suriname ooit waterproof kunnen maken.

armand.snijders@gmail.com

...