Heritage

door

GANGA / Sharda Ganga

In deze eerste Nationale Heritage Month zie ik veel kostuums langskomen. Ja, ik zeg met opzet kostuums, en geen klederdrachten. Want het blijven goedkope verkleedkostuums zolang er een gapend, hypocriet gat bestaat tussen de kleding en de woorden aan de ene kant en de werkelijkheid mijlenver daar vandaan.

Op 9 augustus, de Dag der Inheemsen, stonden er in de Palmentuin weer rijen ambtsdragers te glunderen op de podia, getooid in fraaie kostuums te verkondigden hoeveel diep respect zij hebben voor de oorspronkelijke bewoners van dit grondgebied. En dat hun rechten echt, heus waar, bloedserieus worden genomen.

Zo serieus zelfs, dat de overheid een Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden aan ze cadeau wil doen die dorpen een tijdelijke beschermde strook van wel vijf kilometer toedicht. Het lijkt een gulle gift, maar het is het paard van Troje. Want wat is tijdelijk? Wat mag wel vanaf 5001 meter buiten hun dorp?

De Inheemsen en Marrons vragen de Staat niet om een achtertuin. Ze eisen de volledige, wettelijke erkenning van hun collectieve grondenrechten. Bijna elf jaar na de uitspraak van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak van de Kaliña- en Lokono-volken weigert de Surinaamse Staat echter nog altijd om dit vonnis integraal uit te voeren.

Cultuur spelen is makkelijk. Het is zo makkelijk om voor de camera een pangi om te slaan, gezellig een dansje te doen of cassavebrood te bakken. Rechten erkennen is andere koek. Collectieve rechten betekenen namelijk macht en soevereiniteit. Ze betekenen dat het principe van FPIC (Free, Prior and Informed Consent) wettelijk wordt verankerd. Ze betekenen dat de Staat niet voor deze rechthebbenden bepaalt wat goed voor hen is, maar moet erkennen dat zij zelf rechten, bestuurssystemen, belangen en opvattingen over ontwikkeling hebben. Het betekent dat de mensen die wij op 9 augustus zo graag eren, op 10 augustus ook daadwerkelijk veto-recht hebben. Dat is de enige vorm van respect die zoden aan de dijk zet

We roemen graag onze diversiteit zolang die ons maar niets kost. We trekken kleding aan die naar onze voorouders verwijst, maar vergeten dat erfgoed niet selectief is. Erfgoed is niet alleen wat men droeg en at; erfgoed is ook de geschiedenis van grondroof en koloniaal onrecht. Ons land is gebouwd op die historische erfzonde. Sommige erfenissen zijn schulden. Loodzware, historische schulden aan de Inheemsen en de Marrons. Zolang we dat niet juridisch corrigeren, blijft elke Heritage Month en elke Dag der Inheemsen en Dag der Marrons een farce. Het is de hoogste tijd dat Suriname ophoudt het enige land te zijn in Zuid-Amerika dat collectieve rechten weigert te erkennen.

Daarom een dringend verzoek aan de organisatoren van festiviteiten op Ingi Dey: geef beleidsmakers en politici geen toegang meer tot het podium. Geef ze geen microfoon zolang de collectieve rechten niet onvoorwaardelijk bij wet zijn geregeld.

Geen wet? Dan ook geen applaus en vrolijke dansjes.-.

gangadwt@gmail.com