Gun nabestaanden Decembermoorden eindelijk rust!

door

INGEZONDEN

AdeKUS-historicus Eric Jagdew stelt in een artikel in ‘de Ware Tijd’ van 23 januari t/m 25 januari 2026 dat ‘de nabestaanden van de 8 Decembermoorden vrijwel allemaal de kant van Ronnie Brunswijk hadden gekozen’. Het ‘vrijwel allemaal’ suggereert kwantificering. Maar er is hiernaar nooit kwantitatief onderzoek verricht. Wat bedoelt onze historicus verder met ‘gekozen’? Maakten de nabestaanden deel uit van de gewapende eenheden van het Jungle Commando? Hadden de toen veelal hele jonge kinderen van de slachtoffers ervoor gekozen kindsoldaat in het rebellenleger te worden? Leverden de nabestaanden wapens? Haalden zij geldelijke steun op? Maakten zij propaganda? Of ‘kozen’ zij in een gesprek aan de keukentafel? Verhullend taalgebruik verraadt angst voor toetsing.

Stigmatisering

8 December-nabestaande zijn is geen keuze; het is de opgelegde menselijke conditie van traumatisch verlies van een partner, vader, zoon, broer of neef. Zoals de slachtoffers vormen de nabestaanden een diverse verzameling mensen met uiteenlopende attitudes, overtuigingen en opvattingen. Hen generaliserend vereenzelvigen met het illegale geweld van het Jungle Commando is stigmatiserend. Het is dehumaniserend, omdat het hen van hun individuele stem berooft. Juist omdat men er niets aan kan doen dat men nabestaande is, is het verwerpelijk om de status van nabestaande te gebruiken als basis voor verdachtmakingen. Dergelijke retoriek kan bovendien de veiligheid en het welzijn van de nabestaanden direct schaden, omdat het hen in een kwaad daglicht stelt bij rancuneuze, gewapende erfgenamen van de militaire dictatuur. Dat geldt des te meer onder een door de partij van de toenmalige dictator gedomineerde regering.

Narrative laundering

De ‘guilt by association‘-tactiek tegen de 8 December-nabestaanden roept herinneringen op aan de in diskrediet geraakte, door president Bouterse gefinancierde desinformatiecampagne ‘De getuigenis van president Bouterse’. Sandew Hira was daarvan het boegbeeld. Deze ‘waarheidsvinding’, zonder hoor en wederhoor, had als oogmerk het Decembermoorden-strafproces en de publieke inspanningen voor gerechtigheid te ondermijnen. Hira, die in 2015 vertelde dat hij ook van Eric Jagdew medewerking kreeg, trad op als boodschapper van intimidatie: zijn opdrachtgever bestraffen zou ‘een periode van geweldsuitbarstingen’ inluiden en er zou ‘veel bloed vloeien’ (Starnieuws, 15 augustus 2015). Hij riep op tot ‘direct amnestie’ en een eind ‘aan die hele poppenkast van een rechtszaak’ (idem).

De scheiding der machten was volgens hem een ‘eurocentrische fout’. Beter was zijn ‘theorie’ voor straffeloosheid: ‘Decolonizing the mind’ (idem). In zijn boek De getuigenis van president Desi Bouterse (2017) bleek de beloofde waarheidsvinding niets anders dan narrative laundering: het witwassen van de onwaarheden van het regime van staatsterreur. Hira trachtte het morele gezag van de strijd voor gerechtigheid van 8 December-nabestaanden en sympathisanten te ondermijnen door het gelijk te trekken met het illegale geweld van het Junglecommando. Zogenaamd kwam ‘politiek geweld’ van alle partijen. De vreedzame strijd voor mensenrechten en gerechtigheid moest aan het publieke oog worden onttrokken. De Krijgsraad in het 8 December-strafproces bestond volgens hem uit ‘politici in toga’. Hij ging mee met de valse coupbeschuldigingen van Bouterse tegen de vijftien slachtoffers, waaronder zijn eigen broer, de advocaat John Baboeram. Voor de zelfbenoemde waarheidsvinder was de conclusie helder: Bouterse was ‘onschuldig’.

Menselijk respect

Waarheid is de vrucht van de tijd, niet van de autoriteit. De strijd voor gerechtigheid van 8 december-nabestaanden, gesteund door democratische krachten, was vreedzaam en gestoeld op waarden als het recht op leven en een onafhankelijke rechtsgang. De amnestiewet van 5 april 2012 onthulde een daarop haaks staande waardenconsensus tussen Desi Bouterse, Ronnie Brunswijk, Jennifer Simons en later Sandew Hira: geen primaat voor het recht op leven en menselijke waardigheid, maar straffeloosheid voor moord en mishandeling; straffeloosheid voor ernstige schendingen van de rechten van de mens.

Later zouden het Constitutioneel Hof en de rechter de amnestiewet(ten) in strijd achten met de grondwet en de internationale mensenrechtenverdragen. De waarden waar 8 december-nabestaanden en democratisch Suriname zich sterk voor maakten, zouden na een langdurige, geweldloze strijd definitief worden weerspiegeld in het veroordelende Decembermoorden-vonnis in hoger beroep van 20 december 2023. Niet één Surinamer ging tegen het vonnis de straat op!

Het is de hoogste tijd. Gun de nabestaanden van de slachtoffers van de folteringen en moorden van 8 december 1982 nu eindelijk rust! Menselijk respect, dat is alles wat nodig is.

Henry Does – Essayist

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.