Grondbezit blijft hoofdpijndossier

door

EEN TRANSPARANT GRONDBELEID is om verschillende redenen noodzakelijk. Niet in de laatste plaats is het van groot belang dat duidelijk is wie welke grond bezit en waar die zich bevindt. Dat zou de overheid beter in staat stellen beleid te maken en ook inkomsten te innen, want eigenaren van grond moeten natuurlijk onroerendgoedbelasting betalen. De vraag is of dat laatste in Suriname wel gebruikelijk is.

Het Management Instituut voor Grondregistratie en Land Informatie Systeem (MI-GLIS) wordt door enkele notarissen in Suriname gezien als een mislukt project, omdat het instituut niet heeft kunnen waarmaken wat het had beloofd. De notarissen die de president een brandbrief hebben gestuurd, laten weten dat het werk niet digitaal kan verlopen zoals was beloofd en dat er veel oponthoud is omdat klanten afhankelijk zijn van documenten die MI-GLIS moet vervaardigen.

Maar wat blijkt: het hele systeem functioneert niet naar behoren. De notarissen melden tegenover de krant dat de start van MI-GLIS, waarbij het de bedoeling was om alle percelen in kaart te brengen, is mislukt omdat het geld op was. De Landmetersvereniging heeft in eerdere gesprekken met de krant echter aangegeven dat er twijfels waren over de nauwkeurigheid van de uitvoering. De met de hand gemaakte kaarten werden gescand en ingediend, maar er werd geen betrouwbare kwaliteitscontrole uitgevoerd. Daarnaast hebben niet alle landmeters hun dossiers ingediend en bevinden zich nog handgeschreven kaarten in kantoren en archieven van landmeters die inmiddels zijn overleden.

Bovendien vergrijst de groep actieve beëdigde landmeters. Van de twintig die er zijn, nadert een deel de pensioengerechtigde leeftijd. Dat zorgt voor een grote druk op deze professionals om hun werk goed te doen, nieuwe perceel-ID’s aan te maken en de vele bestaande problemen op te lossen. In Suriname bestaat bovendien geen hogere beroepsopleiding meer die landmeters opleidt. Daarnaast zijn er problemen met de rechtmatigheid van een groot deel van de percelen, omdat het ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer in het verleden niet altijd de juiste procedures heeft gevolgd bij het uitgeven van beschikkingen.

Door de stilstand op het gebied van landmeetkunde is er ook weinig innovatie. Terwijl landen als Nederland, die voor een groot deel onder de zeespiegel liggen, met innovatieve landmeetkundige technieken hun ruimtelijke ordening afstemmen op de dynamiek van het water, gebruiken wij nog voornamelijk GPS om coördinaten vast te leggen. We lopen dus aanzienlijk achter, terwijl er wel behoefte en zeker ook belangstelling is om dit vakgebied verder te ontwikkelen.

Het probleem is dus veel complexer dan alleen: “Het GLIS is mislukt.” Het probleem is dat er krachten zijn – u weet wel, onzichtbare handen en blinde muren – die niet willen dat dit systeem volledig transparant functioneert. Daardoor is grond al sinds vóór de onafhankelijkheid een hoofdpijndossier in Suriname.