Grassalco ‘politiek gevoelig’

door

DE MINISTER VAN Natuurlijke Hulpbronnen, David Abiamofo, heeft bij het persmoment dat voorafging aan de ministerraadsvergadering woensdag laten doorschemeren dat in het geval van Grassalco-directeur Wesley Rozenhout niet correct is gehandeld. Zo zouden de statuten van het staatsbedrijf de status non-actief, die op Rozenhout is toegepast, niet kennen. Schorsing zou wel kunnen, maar dan zou de directeur in de gelegenheid gesteld moeten worden om zijn kant van het verhaal te vertellen.

De directeur is op 12 januari op non-actief gesteld, nadat hij op 13 oktober had ontdekt dat er goud was ‘verdwenen’ en hij daar eind oktober aangifte van had gedaan bij de politie. Het is niet duidelijk of minister Abiamofo in die periode zelf ook een quickscan heeft gemaakt van het staatsmijnbouwbedrijf dat onder hem viel. Het kan zijn dat hij dat niet deed in afwachting van een nieuwe Raad van Commissarissen (RvC) bij dat bedrijf.

Dat de ontwikkelingen bij dat bedrijf niet transparant verliepen, zou de minister echter al lang van tevoren hebben moeten weten. In de Extractive Industries Transparency Initiative-rapporten (EITI) van zowel 2021-2022 als 2023-2024 staat duidelijk vermeld dat Grassalco in 2021-2022 niet heeft geparticipeerd en in 2023-2024 de opgestuurde templates niet heeft teruggestuurd. Waarom een staatsbedrijf niet transparant is, had de minister zich op dat moment al moeten afvragen.

Daarnaast heeft Grassalco al sinds 2017 geen jaarverslagen geproduceerd. Waarom hebben zowel Abiamofo als de aandeelhouder — de Staat Suriname — daar niet op aangedrongen? Lange tijd was (en mogelijk is dat nog steeds zo) een deel van de inkomsten van Grassalco bestemd voor de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SLM). Grassalco heeft echter vaker gevraagd en aangedrongen op het terugdraaien van deze regeling. Heeft het bedrijf toen ook geen duidelijke cijfers gepresenteerd om de eigen case te onderbouwen? En als die cijfers er wel waren, waarom werd er dan niet geparticipeerd in de EITI-rapporten?

Minister Abiamofo heeft bij het persmoment voorafgaand aan de RvM ook laten doorschemeren dat het op non-actief zetten van Rozenhout politiek gevoelig ligt. Mogelijk ligt het probleem in die ‘gevoeligheid’ en heeft de minister zijn partijgenoot Rozenhout de hand boven het hoofd gehouden. Als dat het geval is, kan de minister eigenlijk niet stellen dat Rozenhout de ruimte zou moeten krijgen om zich te verweren voordat hij geschorst wordt. De minister had tussen oktober en januari immers minstens drie maanden de tijd om dat verweer af te dwingen, zeker nadat Rozenhout via verschillende media zijn ‘warrige’ verhaal al had gedaan.

De case Grassalco is een voorbeeld, maar te vaak gaan directeuren van staatsbedrijven en ministers voorbij aan hun principiële taak en hun verantwoordelijkheid tegenover het volk. Grassalco, SLM, SZF en FAI zijn allemaal bedrijven die werken met staatsmiddelen. De staat Suriname, en daarmee elke Surinamer, ondervindt daarvan nadeel dan wel voordeel. Met die verantwoordelijkheid moet veel zorgvuldiger worden omgegaan.

Ministers moeten geen genoegen nemen met onderrapportage en moeten zich resoluut afzetten tegen de gigantische mantels der liefde waarmee mogelijke misstanden worden bedekt. Want wie meedoet of wegkijkt, is ook verantwoordelijk voor het verlies van de staat.