GIS helpt beleid en ontwikkeling in Suriname vorm te geven

door

Voor alles wat men in kaart wil brengen — of het nu wegen, stroompalen, bomen, mijnbouwgebieden of percelen zijn — wordt een Geografisch Informatiesysteem (GIS) gebruikt. Dit vertelt managing director Krieshen Ramkhelawan van Geografisch Informatiesysteem Applicatie en Trainingen (Gisat). Hij legt uit dat een dergelijk systeem wordt beheerd door vertegenwoordigers van organisaties, de overheid en de private sector, die meestal raakvlakken met elkaar hebben.

Tekst Tascha Aveloo

Beeld Privécollectie Ramkhelawan

In 2000 vertrok Ramkhelawan, vol dromen en een passie voor technologie, naar Nederland om zich te verdiepen in de wereld van Informatie- en Communicatietechnologie (ICT). “Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam leerde ik tijdens mijn bachelor Technische Informatica de fundamenten van de moderne ICT kennen.” De honger naar meer inzicht leidde vervolgens tot een masteropleiding in Business Intelligence. In 2010 keerde hij terug naar Suriname en kon hij samen met zijn echtgenote een langgekoesterde wens realiseren: het opzetten van een eigen bedrijf, Lybra Training, Coaching & Consulting.

Mogelijkheden

Gisat houdt zich momenteel bezig met de technische vastlegging voor de EBS van onder andere de locaties van elektriciteitspalen, hoe deze met elkaar verbonden zijn en waar transformatoren en elektriciteitscentrales zich bevinden. Daarnaast loopt er ook een project van Telesur, dat onder andere inzicht wil krijgen in hoe glasvezelkabels aan stroomkabels hangen, of er ergens een kabelbreuk is en welke huishoudens verstoken zijn van Telesur-voorzieningen.

Volgens Ramkhelawan zullen de kracht en het nut van GIS bijzonder belangrijk zijn in het tijdperk van olie, gas en milieu.

“Het Management Instituut voor Grondregistratie en Landinformatiesysteem (MI-GLIS) van Suriname, dat nu online beschikbaar is, is ook door ons ontwikkeld”, legt Ramkhelawan uit. Hij stelt dat het voor burgers interessant kan zijn om bijvoorbeeld via de GLIS-website te controleren of hun perceelnummer en perceelkaart correct zijn.

“Ook voor het Ministerie van Volksgezondheid zou dit systeem ingezet kunnen worden, bijvoorbeeld bij een uitbraak van chikungunya. Men kan dan visueel zien waar de besmettingshaarden zich bevinden en op basis daarvan een plan van aanpak opstellen.”

Besluitvormingsplatform

Ramkhelawan vertelt dat een visueel weergegeven kaart vaak een beter beeld geeft van wat nodig is. Een gemiddeld bedrijf maakt gebruik van Excel-spreadsheets. “Dat zijn cijfers die je kunt omzetten in kolommen, grafieken en dergelijke. Maar wanneer je dezelfde informatie op een kaart plaatst, krijg je inzicht in bijvoorbeeld waarom er zoveel gevallen van griep zijn in Coronie en niet in Nickerie.”

GIS kan ook worden ingezet om de verkeersveiligheid te verbeteren. “Men ziet dan aanrijdingen op een kaart en kan zich afvragen waarom er zoveel incidenten of ongevallen plaatsvinden in een bepaalde straat.” Analyses van de verzamelde data kunnen leiden tot inzichten waarop beleid kan worden afgestemd.

Volgens Ramkhelawan zullen de kracht en het nut van GIS bijzonder belangrijk zijn in het tijdperk van olie, gas en milieu. “Alles wat met milieu te maken heeft, raakt alle sectoren. Als bijvoorbeeld het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur wil weten waar een school gebouwd moet worden, dan moet het weten waar jonge gezinnen wonen, waar starters zich vestigen en waar bushaltes zich bevinden.”

“GIS begint niet bij data, maar bij een vraag.” In de kern is GIS geen kaartensoftware, maar een besluitvormingsplatform. Elk project begint met een vraag van een klant: waar leggen we de volgende glasvezelkabel, welk gebied loopt het meeste risico bij extreme regenval, welke wegen moeten als eerste onderhouden worden en waar concentreren we onze dronevluchten? “De data en kaarten zijn middelen; het doel is een betere, onderbouwde beslissing.”

Dataverzameling

Het verzamelen van data gebeurt onder andere met gebruik van bestaande Surinaamse databronnen. Hierbij kan gedacht worden aan de percelencatalogus van MI-GLIS, het palennetwerk van EBS en het glasvezelnetwerk van Telesur. Daarnaast worden Internet of Things-toepassingen ingezet, zoals sensoren voor waterstanden, weersomstandigheden en luchtkwaliteit. “Al deze soorten data worden gekoppeld aan specifieke locaties via coördinaten, adressen, percelen of administratieve grenzen, zoals districten en ressorten.”

Het toenmalige Ministerie van Ruimtelijke Ordening en Milieu beschikt met de ‘Geospatial Intelligence Hub’ — opgeleverd in 2024 in samenwerking met de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank en Codex Brazilië — over één centrale plek waar ruimtelijke data beschikbaar zijn voor beleidsvorming. Daarbij kan gedacht worden aan informatie over bodemgesteldheid, kwikvervuiling en grondgebruik.

Sectoren als bosbouw (Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht), mijnbouw (Geologisch Mijnbouwkundige Dienst) en olie en gas (Staatsolie) gebruiken GIS dagelijks voor concessiebeheer en monitoring.

Beleidsvorming en ontwikkeling

“GIS draait niet langer op één computer van één specialist. Hierin zit de grootste sprong van het afgelopen decennium. Het is een krachtig hulpmiddel om data te delen en samenwerking te stimuleren.”

Met ArcGIS Online — de cloudvariant van het Esri-platform, een internationaal GIS-platform — uploadt een veldwerker data via zijn telefoon, ziet een manager binnen een minuut op zijn dashboard wat er in het veld gebeurt en kan een minister tijdens een vergadering live meekijken op een tablet. Zo wordt GIS een ‘system of engagement’: niet alleen tussen mens en kaart, maar ook tussen mensen onderling.

“GIS is geen systeem van mooie kaartjes. Het is de infrastructuur voor onderbouwde besluitvorming in een land dat snel transformeert en helpt bij beleidsvorming en ontwikkeling.”

“Een mooie kaart die niet leidt tot een beslissing of actie heeft weinig waarde. Bij elk project sturen wij aan op de uiteindelijke vraag: wat ga je nu beter, sneller of goedkoper doen dankzij dit inzicht? Een ministerie dat beleid onderbouwd vormgeeft, een nutsbedrijf dat storingsteams efficiënter inzet of een districtscommissaris die direct kan aangeven waar als eerste geasfalteerd moet worden — dát is de echte opbrengst.”

Gisat heeft de ambitie dat tegen 2030 alle ministeries in Suriname draaien op het ArcGIS Online-systeem, zodat besluiten op alle niveaus van de overheid worden onderbouwd met locatie-intelligentie. “Dát is het echte verhaal: GIS is geen systeem van mooie kaartjes. Het is de infrastructuur voor onderbouwde besluitvorming in een land dat snel transformeert en helpt bij beleidsvorming en ontwikkeling”, aldus Ramkhelawan.