Gevangenneming Maduro: hoe de VS er een jaar lang naartoe werkte

door

De arrestatie van Nicolás Maduro kwam voor velen onverwacht. Lange tijd twijfelden analisten eraan of president Trump daadwerkelijk zou besluiten tot militair ingrijpen op Venezolaans grondgebied. Toch schetst een terugblik op het afgelopen jaar een consistent patroon: voor de regering-Trump moest Maduro verdwijnen. Indien hij niet vrijwillig zou aftreden, zou hij worden afgezet.
Dat traject zette Trump al op de eerste dag van zijn tweede ambtstermijn in gang. Op 20 januari tekende hij een presidentieel decreet dat het mogelijk maakt om criminele netwerken, zoals drugskartels, aan te merken als ‘buitenlandse terroristische organisaties’.
Militaire opbouw
Een maand later, op 20 februari, volgde de volgende stap. De Verenigde Staten plaatsten acht Latijns-Amerikaanse bendes en kartels op de terrorismelijst, waaronder de Venezolaanse straatbende Tren de Aragua.
Washington beschuldigt Maduro ervan samen te werken met Tren de Aragua bij de smokkel van drugs naar de VS. Die aantijging bleef gehandhaafd, ook nadat Amerikaanse inlichtingendiensten daar vraagtekens bij hadden gezet. De juridische acties tegen het Maduro-regime dateren bovendien al uit Trumps eerste ambtstermijn, toen het Amerikaanse ministerie van Justitie een aanklacht indiende, vergezeld van bewijsmateriaal in de vorm van foto’s:
Leden van Maduro-regime die in 2020 zijn aangeklaagd in de VS. Foto: Amerikaanse ministerie van Justitie
Terwijl de juridische druk op Nicolás Maduro en zijn regering toeneemt, voert Washington tegelijk de militaire aanwezigheid rond Venezuela fors op. In augustus verschijnen drie Amerikaanse raketjagers voor de kust, kort daarna gevolgd door extra marineschepen met in totaal zo’n 6.000 militairen en gevechtsvliegtuigen aan boord. Daarnaast worden op Puerto Rico F-35-gevechtsvliegtuigen gestationeerd, die volgens sommige bronnen betrokken waren bij de aanval van vanochtend.
De machtsontplooiing in het Caribisch gebied bereikt in december een hoogtepunt met de aankomst van ’s werelds grootste vliegdekschip, de Gerald R. Ford.
Aanvallen op ‘drugsvaartuigen’
Al drie maanden eerder start de tot dusver meest dodelijke fase van de campagne tegen Maduro. Begin september opent de Amerikaanse marine het vuur op een schip dat volgens president Trump drugs naar de Verenigde Staten vervoert. Alle elf opvarenden komen daarbij om het leven. Trump stelt dat het om leden van de bende Tren de Aragua gaat.
Daarna volgen meer aanvallen op kleine vaartuigen in zowel de Caribische Zee als de oostelijke Stille Oceaan. Alleen al in de afgelopen week vinden vier nieuwe bombardementen plaats. In totaal zijn 36 boten aangevallen en zijn minstens 115 mensen omgekomen.
Begin oktober intensiveert Trump ook de juridische aanpak. In een interne memo bestempelt hij leden van drugskartels als ‘onwettige strijders’ en stelt hij dat de Verenigde Staten met hen in een ‘gewapend conflict’ verkeren. Tot dat moment waren dergelijke termen uitsluitend voorbehouden aan organisaties als Al Qaida. Volgens deskundigen creëert Washington hiermee een juridisch kader om kartels militair te kunnen aanpakken.
Die stap blijkt richtinggevend: vanaf dat moment worden de Amerikaanse acties tegen Maduro en zijn entourage doelgerichter. Enkele weken later verklaart Trump dat hij de CIA opdracht heeft gegeven om geheime operaties uit te voeren op Venezolaans grondgebied.
In november plaatst de Amerikaanse regering Cartel de los Soles op de terrorismelijst en stelt zij dat Maduro aan het hoofd van dat netwerk staat. Deskundigen betwisten dat en wijzen erop dat er geen hard bewijs is voor directe betrokkenheid van Maduro bij internationale drugshandel.
‘Ultimatum om te vertrekken’
Eind november lekt uit dat Trump telefonisch contact heeft gehad met Maduro. Volgens The New York Times kreeg de Venezolaanse president daarbij een duidelijke boodschap: het land verlaten of gedwongen worden afgezet. Trump suggereert vervolgens publiekelijk dat Venezuela een vreedzame uitweg kan kiezen door Maduro zelf te verwijderen. Enkele dagen later reageert Maduro fel. Hij verklaart dat hij nooit zal instemmen met wat hij omschrijft als ‘de vrijheid van een slaaf’.
Maduro en zijn vrouw, Cilia Flores, die allebei zijn gearresteerd en naar de VS getransporteerd. Foto: Reuters
Daarna zet Washington in op economische verstikking van het Maduro-bewind. Olietankers worden in beslag genomen en er wordt een zeeblokkade afgekondigd, waardoor de Venezolaanse olie-export vrijwel tot stilstand komt. Rusland en China reageren verontwaardigd, maar de Verenigde Staten houden koers. Trump verklaart dat de maatregelen zijn gericht tegen zogenoemde schaduwvlootschepen die Maduro van inkomsten voorzien voor drugshandel en andere criminele activiteiten. Wat de exacte motieven ook zijn, de druk op de belangrijkste inkomstenbron van het land neemt fors toe.
Mysterieuze aanval
Dan volgt 29 december. Trump meldt aan journalisten dat de VS een aanval heeft uitgevoerd op een locatie waar drugs op boten zouden worden geladen. Bewijs levert hij niet. Venezuela ontkent stellig dat er een aanval heeft plaatsgevonden. Daarmee blijft onduidelijk wat er die dag precies is gebeurd. De arrestatie van Maduro laat echter weinig ruimte voor twijfel over de koers die Washington het afgelopen jaar heeft gevolgd. De machtswisseling in Venezuela is ineens een stuk dichterbij gekomen.
The post Gevangenneming Maduro: hoe de VS er een jaar lang naartoe werkte appeared first on Suriname suriname.