Geschiedenis zal oordelen

door

ONDER GROTE BELANGSTELLING heeft Suriname dinsdag afscheid genomen van oud-president Chandrikapersad Santokhi. De politieke animositeit tussen voor- en tegenstanders die begin vorige week direct na zijn plotselinge overlijden op sociale media opborrelde, heeft gelukkig de staatsuitvaart niet overschaduwd.

Het werd een waardig en ingetogen afscheid, waarin respect en bezinning de boventoon voerden. Eensgezind in rouw, met oog voor de mens achter de bestuurder, werd afscheid genomen door landgenoten en vertegenwoordigers van andere landen.

Leiders worden zelden tijdens hun leven volledig begrepen. Pas met de afstand van tijd ontstaat een evenwichtiger beeld van hun betekenis en nalatenschap

De persoonlijke woorden van zijn weduwe en dochter brachten een andere Santokhi naar voren dan de vaak bekritiseerde politicus. Zij schetsten een man van toewijding, plichtsbesef en familiebanden. Daarmee kreeg het publiek een inkijk in de complexiteit van een leider die niet alleen beslissingen nam, maar ook de gevolgen daarvan droeg.

Het presidentschap van Santokhi werd gekenmerkt door moeilijke keuzes. Zijn strenge economisch herstelprogramma trof grote delen van de bevolking en maakte hem impopulair. Toch mag niet worden ontkend dat juist deze maatregelen de fundamenten hebben gelegd voor economisch herstel en toekomstige welvaart. Leiderschap wordt zelden gemeten aan populariteit op de korte termijn, maar des te meer aan de duurzaamheid van de keuzes die worden gemaakt.

De plechtigheden, die begonnen in De Olifant en eindigden in Uitkijk, weerspiegelden die dubbele erfenis. Er was erkenning voor zijn nationale rol, maar ook voor zijn betekenis in de regio. Buitenlandse leiders prezen hem als bruggenbouwer en iemand die samenwerking boven verdeeldheid stelde. Zijn inzet voor regionale integratie en diplomatieke relaties onderstreept dat zijn invloed verder reikte dan de landsgrenzen.

President Jennifer Geerlings-Simons verwoordde het treffend: het presidentschap is een eenzame verantwoordelijkheid, waarin uiteindelijk één persoon de last van beslissingen draagt. Santokhi vervulde dat ambt in een turbulente periode, met alle beperkingen en verwachtingen die daarbij horen.

In de dagen na zijn overlijden werd duidelijk hoe snel oordelen kunnen verharden, maar ook hoe een afscheid ruimte kan scheppen voor nuance. De staatsuitvaart bood die ruimte. Niet om kritiek uit te wissen, maar om deze in perspectief te plaatsen.

Leiders worden zelden tijdens hun leven volledig begrepen. Pas met de afstand van tijd ontstaat een evenwichtiger beeld van hun betekenis en nalatenschap. Ook voor Santokhi zal dat gelden, evenals voor zijn ambtgenoten die hem zijn voorgegaan. Uiteindelijk zal de geschiedenis oordelen over wat Chandrikapersad Santokhi voor Suriname heeft gedaan en betekend.