‘Geheime’ Suriname-archieven moeten na 50 jaar volledig openbaar worden

door

DEN HAAG – Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) adviseert de Nederlandse regering om alle beperkingen op de archieven over Suriname uit de periode 1975-1984 direct op te heffen. Volgens het college is het, bijna vijftig jaar na dato, tijd om een einde te maken aan speculaties over de Nederlandse rol tijdens de Sergeantencoup en de Decembermoorden.

De archieven over deze roerige jaren zijn nu vaak nog beperkt inzichtelijk. Dit voedt het beeld dat er in Den Haag geheimen worden bewaard over de staatsgreep van 1980 en de moord op vijftien tegenstanders van het militaire regime in 1982. Het ACOI stelt dat openheid nu zwaarder weegt dan de privacy van betrokkenen, die inmiddels vaak zijn overleden of geen gevaar meer lopen.

Het advies, getiteld ‘Naar een gedeeld verleden’, benadrukt dat openbaarheid in Nederland alleen niet genoeg is. Voor Surinamers is een reis naar het Nationaal Archief in Den Haag duur en tijdrovend. Daarom pleit het college voor drie concrete stappen: de geheimhouding moet direct worden stopgezet door alle juridische barrières voor inzage op te heffen.

Daarnaast moeten kopieën van de dossiers beschikbaar worden gesteld in de studiezaal van het Nationaal Archief in Suriname en moet er gewerkt worden aan een digitale studiezaal voor bredere toegang. Ook moet de minister van Defensie relevante documenten uit deze periode zo snel mogelijk overdragen aan het Nationaal Archief, zodat ook deze openbaar kunnen worden.

Geen reden meer voor angstHet ACOI onderzocht zelf de dossiers bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en sprak met betrokkenen. De angst dat openbaarmaking mensen in gevaar zou brengen die zich destijds tegen de militaire dictatuur keerden, is volgens het college niet langer reëel. Door de archieven nu volledig vrij te geven, krijgt iedereen – van nabestaanden tot onderzoekers – eindelijk de kans om zelf de feiten te controleren.

Het advies vloeit voort uit een motie van Kamerlid Don Ceder (ChristenUnie) en is gericht aan de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.