Gajadien: “Benoemingen zonder grondige screening zijn structurele zwakte van bestuur”

door

Mensen worden volgens Asis Gajadien op invloedrijke posities geplaatst zonder dat vooraf voldoende wordt gekeken naar historie, feiten en risico’s. Dat noemt de VHP-assembleelid een structurele zwakte in het Surinaamse bestuur. Volgens hem is dit geen probleem van één kabinet, maar een patroon dat bij meerdere regeringen terugkeert. “Dit is geen verwijt naar alleen deze regering, maar naar regeringen,” zei hij in het D-TV-programma Interactief, waarbij hij benadrukte dat leiderschap en politieke cultuur hierin een grote rol spelen.
Gajadien is van oordeel dat bij benoemingen men juist vooraf moet kijken naar het verleden: “Je moet kijken naar historie, historische feiten. Hij koppelde dit aan recente benoemingen van ambassadeurs. Zonder uitgebreid op personen in te gaan, noemde hij als voorbeeld een benoeming waarbij volgens hem “vonnissen rondgestuurd worden” over iemands verleden.
In die context viel ook de naam Hanisha, in relatie tot India. Zijn kernvraag was: zou je als regering, wanneer zo’n profiel er is, zo iemand dan daar moeten plaatsen? Gajadien maakte daarbij meteen duidelijk dat het principe breder geldt: ook binnen eerdere regeringen, inclusief die van de VHP, zijn er volgens hem momenten geweest waarop je achteraf moet zeggen: “nee, je zou dat niet doen.”
Tegelijk gaf hij aan dat het voor een parlementariër beperkt is wat je concreet kunt afdwingen, zelfs als je zaken aan de kaak stelt. Hij zei dat hij intern en publiek meerdere punten heeft aangekaart, maar dat het vaak blijft bij “zeggen”, terwijl het publiek juist “maatregel” wil zien.
Corruptiedossiers
Gajadien ging ook in op concrete stappen die hij naar eigen zeggen zelf wél zet wanneer hij signalen krijgt. Hij vertelde dat mensen “recentelijk” naar hem toe zijn gekomen met documenten waar volgens hem sprake is van mogelijke “valsheid in geschriften”. In zo’n geval, zei hij, heeft hij die stukken “direct gestuurd” naar de procureur-generaal (PG), met het doel dat er een strafrechtelijk onderzoek komt. Zijn boodschap was helder: “Als je weet en als je die documenten krijgt, ga ik niet aarzelen.”
Daarmee wilde hij benadrukken dat vermoedens alleen niet genoeg zijn. Volgens Gajadien moet het onderzoek zijn werk doen en moet uiteindelijk de rechter bepalen wat de feiten zijn. Hij zei dat hij niet voor “veroordelen op vermoedens” is. Het gaat hem erom dat de rechtsstaat zijn rol speelt, zodat duidelijk wordt wie fout is en wie niet.
“In 7 maanden: heeft men één persoon aangepakt?”
Gajadien werd geconfronteerd met een actuele zaak als voorbeeld van misstanden die al langer zouden spelen, waaronder het dossier rond de Melkcentrale. Hij zei dat het probleem volgens de informatie in dat dossier teruggaat tot 2018 en dat het “zo erg” was. Gajadien onderstreepte dat dit laat zien hoe lang misstanden kunnen voortduren, óók onder wisselende regeringen.
Tegelijk kwam de prikkelende vraag terug: wat is er concreet gedaan? In dat kader stelde Gajadien dat hij in zeven maanden tijd niet ziet dat er daadwerkelijk iemand is aangepakt, terwijl het volgens hem om “miljarden” gaat. Hij koppelde dit aan de bredere frustratie in de samenleving: mensen horen veel over aanpak, maar zien weinig tastbare gevolgen.
Volgens Gajadien is betere wetgeving nodig, maar minstens zo belangrijk is dat instituties sterker gaan functioneren. Hij pleitte opnieuw voor aanscherping van regels, en zei dat Suriname mechanisms nodig heeft om geld dat onrechtmatig wegvloeit, terug te halen. In zijn beeldspraak kwam dat scherp naar voren: als er “40 miljoen” terug moet komen, dan moet je dat ook daadwerkelijk kunnen terughalen.
Hij benoemde dat ook het Wetboek van Strafvordering aanpassingen nodig heeft, zodat duidelijker en effectiever kan worden opgetreden: hoe je aantoont, hoe je beslag legt, en hoe je voorkomt dat zaken blijven hangen. Het doel is volgens hem niet alleen strenger straffen, maar vooral zorgen dat het systeem werkt, zodat corruptie niet lonend blijft.
Belastingen en instituties
Een belangrijk deel van zijn dossierbenadering zat in het versterken van belastinginning en controle. Gajadien schetste met een voorbeeld hoe grote uitgaven en lage opgegeven inkomsten wringen. Hij illustreerde dat met bedragen (zoals zes keer tweehonderdduizend en tegenovergestelde lage maandinkomsten) om te laten zien dat er dan iets niet klopt. Zijn punt: instituties die moeten waken over correcte opgaven moeten over de “juiste informatie” beschikken, en die verplichting tot juiste informatie moet strakker worden afgedwongen. Pas dan, zei hij, kan je effectief optreden, omdat bewijs ook ergens “in je boeken” aanwezig moet zijn.
Hij verwees daarbij naar westerse landen zoals Nederland, waar dit soort constructies volgens hem moeilijker vol te houden is omdat systemen en controles beter zijn ingericht.
Op de vraag wat de meerwaarde is van misstanden aankaarten als er niets gebeurt, legde Gajadien uit dat Suriname een democratische rechtsstaat is met verschillende machten en instituties. De rechterlijke macht spreekt recht, de uitvoerende macht voert uit, en het parlement controleert. Maar, zo stelde hij, politieke partijen spelen in het staatsbestel een doorslaggevende rol, omdat kandidaatstelling en correctie ook via partijstructuren lopen. Hij noemde dat een “getrapte democratie”.
Volgens hem zit daar precies het probleem: mensen kunnen binnen een politieke organisatie misstanden aankaarten, maar als structuren “niet luisteren”, komt correctie niet op gang. In dat geval, zei hij, blijft voor hem overeind: “Dan heb ik mijn best gedaan.” Toch bleef hij benadrukken dat de uitweg ligt in dezelfde kern: betere screening, scherpere regels en vooral sterkere instituties die daadwerkelijk functioneren.
The post Gajadien: “Benoemingen zonder grondige screening zijn structurele zwakte van bestuur” appeared first on Suriname suriname.