Fiscaal-jurist Esajas: invorderingstarieven ongrondwettig

door

PARAMARIBO — Belastingdeskundige Stanley Esajas vindt dat het parlement zelf moet vaststellen welke kosten de Belastingdienst bij invordering in rekening mag brengen. De voorgestelde bevoegdheid voor de verantwoordelijke minister om die tarieven te bepalen, is volgens hem in strijd met de Grondwet en mag niet in deze vorm worden aangenomen.

De nieuwe Invorderingswet is hard nodig, omdat de huidige wet uit 1869 stamt en verouderde en mogelijk niet meer geldige bepalingen bevat. Het wetsvoorstel dat bij De Nationale Assemblée (DNA) in behandeling is, roept volgens Esajas echter vragen op over de grondwettigheid van de regels en de bescherming van belastingplichtigen.

“Hij pleit er voor dat het parlement de voorstellen op de door hem aangegeven punten aanpast voordat ze worden aangenomen”

Ongrondwettig

Hij stelt wel dat zijn beoordeling niet volledig is. Een van zijn meest belangrijke bezwaren betreft het afzonderlijke wetsvoorstel over de kosten van invordering. Dat geeft de minister de bevoegdheid om tarieven vast te stellen voor onder meer aanmaningen en andere invorderingshandelingen. Esajas noemt die bevoegdheid in strijd met artikel 155, eerste lid, van de Grondwet. Dat artikel vereist volgens hem dat de belastingdruk en de waarborgen voor belastingplichtigen bij wet worden geregeld.

Kosten die iemand wegens invordering moet betalen, verhogen de financiële last en horen daarom ook door de wetgever te worden vastgesteld. Daarnaast beroept hij zich op artikel 117 van de Grondwet, dat voorschrijft dat straffen en de regels daarvoor een wettelijke grondslag moeten hebben. Ook invorderingskosten vallen onder die waarborgen. De minister mag volgens zijn uitleg dus niet zelfstandig de tarieven bepalen. Esajas noemt de voorgestelde bepaling ongrondwettig en vindt dat zij niet in deze vorm mag worden aangenomen.

Kostenwet samenvoegen

Esajas vindt het bovendien onnodig om de regels over invorderingskosten in een aparte wet onder te brengen. Die bepalingen kunnen na aanpassing, worden opgenomen in de nieuwe Invorderingswet. Dat zou de wetgeving overzichtelijker maken. Als alternatief voor het geregeld aanpassen van bedragen vanwege inflatie stelt hij een fiscale rekeneenheid voor. Het parlement zou dan jaarlijks bij wet kunnen bepalen hoeveel Surinaamse dollars die eenheid waard is. Zo blijven bedragen aanpasbaar, terwijl de beslissing daarover bij DNA blijft.

De deskundige waarschuwt dat inflatie vaker wordt aangevoerd om ministers of andere bestuursorganen bevoegd te maken om bedragen en tarieven aan te passen. Dat kan volgens hem leiden tot veranderingen in de belastingdruk zonder dat het parlement daarover beslist. Hij maakt daarbij ook bezwaar tegen het delegeren van regelgevende bevoegdheden aan de minister in andere belastingvoorstellen, waaronder de Algemene Wet Belastingen.

Invordering bij bezwaar

Het wetsvoorstel bevat verschillende gronden waarop de Ontvanger een belastingschuld onmiddellijk kan opeisen, bijvoorbeeld bij faillissement of dreigend vertrek naar het buitenland. Esajas vindt de formulering over de vrees dat een belastingschuldige goederen zal verduisteren onduidelijk. De tekst maakt volgens hem onvoldoende duidelijk tegenover wie en op welk moment de Ontvanger die vrees aannemelijk moet maken.

Bezwaar of beroep tegen een belastingaanslag stopt de invordering niet automatisch. De belastingschuldige moet daarvoor afzonderlijk om opschorting vragen. Omdat de Algemene Wet Belastingen volgens Esajas ook een regeling over deze kwestie bevat, kan volgens hem onduidelijkheid ontstaan over welke regel geldt. Hij vindt dat de regeling in één wet moet worden opgenomen.

Ook vraagt hij aandacht voor het voorrecht van de Staat op goederen en voor verwijzingen naar het Burgerlijk Wetboek die volgens hem niet correct zijn. Hij vindt dat moet worden gecontroleerd of de wet alle belastingen en heffingen omvat die onder de invorderingsregels moeten vallen. Ondanks zijn kritiek noemt Esajas vervanging van de wet uit 1869 noodzakelijk. Hij pleit er voor dat het parlement de voorstellen op de door hem aangegeven punten aanpast voordat ze worden aangenomen.

Klik hier voor de Kostenwet Invordering Belastingen.