FA YU O KENKI A SYSTEEM PRECIES?

door

President Jennifer Simons zegt het zelf, een salarisverhoging van 200 procent voor ambtenaren klinkt aantrekkelijk, maar helpt de samenleving uiteindelijk niet vooruit. In een fragiele ‘dege dege’ economie, zou zo’n maatregel onvermijdelijk leiden tot een stijgende koers, gevolgd door prijsverhogingen op alle fronten. De koopkracht van burgers zou daarmee opnieuw verdampen. Deze uiteenzetting is realistisch en eerlijk, maar eerlijkheid alleen is niet genoeg. De president bevestigt ook, wat de doorsnee burger al jaren weet, Suriname kent scherpe tegenstellingen. Er zijn mensen die in enorme armoede leven, en tegelijkertijd is er een groep die behoorlijk veel geld heeft. Jammer genoeg is de groep die in armoede leeft, veel groter.
De president verzekert, dat wanneer de staatsinkomsten toenemen, de opbrengsten niet bij enkelen zullen blijven hangen, maar de hele samenleving ten goede zullen komen. Het is een geruststellende boodschap, maar wel één die om meer vraagt dan beloften. Want hoe vaak moeten we niet vernemen dat maatregelen, eigenlijk bedoeld voor minder bedeelden hen niet ten goede komen. Kijk maar naar betalingen via de Moni Karta. Heeft eenieder die in armoede leeft en in feite aanmerking zou moeten komen, een Moni Karta? Neen, want ook daar gaat het mis.
2026 wordt door het staatshoofd bestempeld als een basisjaar, een jaar van herstel en verbetering. Volgens haar liggen er duidelijke kansen de staatsinkomsten te verhogen, met name via een beter belastingbeleid en meer greep op sectoren zoals de goudindustrie. Daarbij wijst ze terecht op oud zeer, veel bedrijven en ook ondernemers betalen geen belasting, terwijl loonwerkers maand na maand, automatisch worden aangeslagen. Maar wie gaat erop letten, dat zaken nu verlopen, zoals dat zou moeten gaan. En gesproken over staatsinkomsten verhogen, gaat dat over de ruggen van degenen die het al behoorlijk zwaar hebben? Ook hier zegt de president niets nieuws. Dat de Dienst der Belastingen en de Douanedienst versterkt moeten worden om effectief te kunnen innen, is al decennialang bekend. Dat inkomsten vervolgens geïnvesteerd zouden moeten worden in onderwijs en gezondheidszorg, staat al even lang op papier. De vraag is niet wat er moet gebeuren, maar waarom het tot nu toe, niet is gebeurd.
En juist daar wringt de schoen, want als alles wat wordt gesteld al bekend is, dan mag de samenleving nu verwachten, dat de president laat zien hoe zij het anders gaat aanpakken. Wat onderscheidt haar beleid concreet van dat van haar voorganger? Welke structurele ingrepen gaan ervoor zorgen, dat belastingontduiking daadwerkelijk wordt aangepakt? Wie wordt aangesproken, gecontroleerd en zo nodig gesanctioneerd?
De burger heeft geen behoefte meer aan ‘diagnoses‘ zonder behandeling. En ook niets aan herhaling van beleidsintenties, die al jaren circuleren. Wat nodig is, is een zichtbare systeemverandering. Bijvoorbeeld een belastingapparaat dat werkt, een regering die durft door aan te pakken en een beleid dat niet opnieuw de zwaarste lasten bij dezelfde grootste groep legt. Fa yu o kenki a systeem? Die vraag hangt nadrukkelijk boven het beleid van president Simons. Tot nu toe is het antwoord nog niet zichtbaar of gegeven. En zolang dat zo blijft, is het moeilijk te stellen dat het gevoerde beleid wezenlijk verschilt van wat onder het vorige bestuur werd achtergelaten.
The post FA YU O KENKI A SYSTEEM PRECIES? ..