Europese cocaïnestroom verschuift

door

LISSABON — De Europese kaart van de cocaïnesmokkel is in 2025 drastisch veranderd. Terwijl de drugsvangsten in traditionele poorten zoals Spanje en Nederland met ruim 35 procent daalden, registreerde Frankrijk een recordstijging van 58 procent naar 84,3 ton. Echter, volgens de Europese Drugsautoriteit (Euda) is er geen sprake van minder aanvoer, maar van een versnippering van de smokkelroutes. Voor Suriname betekent deze Europese verandering geen verlichting: de druk op de illegale exportkanalen blijft namelijk onverminderd groot.

De recent gepubliceerde Spaanse en Nederlandse cijfers tonen een opvallende daling. In Spanje nam de douane 77.010 kilo in beslag (een daling van 38 procent ten opzichte van 2024) en de Nederlandse douane onderschepte 24.500 kilo (ruim 35 procent minder). Antwerpen veerde na een slecht 2024 weer iets op naar 55 ton. Echter, de totale krimp in deze havens wordt vrijwel volledig gecompenseerd door Frankrijk, dat in drie jaar tijd is uitgegroeid tot één van de belangrijkste Europese knooppunten.

“Wanneer een partij wordt onderschept in bijvoorbeeld Ecuador, Panama of in de haven van Paramaribo, duikt deze lading niet meer op in de Europese statistieken”

De Euda wijst op een recordproductie van cocaïne in Zuid-Amerika. Criminelen omzeilen de verscherpte controles in grote containerhavens zoals Rotterdam door uit te wijken naar Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Turkije. Daarnaast gebruiken zij steeds vaker kleinere havens, plezierjachten, drop-offs op zee en ‘halfduikboten’ (semi-submersibles).

Gefragmenteerde partijen

Hoewel de Europese aankomsthavens variëren, verandert de positie van Suriname als transitland niet. Smokkelaars splitsen hun risico’s door grote ladingen op te delen in kleinere, gefragmenteerde partijen over meerdere routes. Een sprekend voorbeeld van deze routewijziging is de Nederlandse douane die in Amsterdam ruim 4,7 ton cocaïne onderschepte die via West-Afrika was aangevoerd – een bekende transithub voor netwerken die ook Suriname gebruiken.

Bovendien waarschuwen internationale autoriteiten dat dalende cijfers in Europa deels het gevolg zijn van intensievere controles aan de bron. Vooral in andere Zuid-Amerikaanse landen zijn het afgelopen jaar enorme partijen drugs onderschept, die dus niet in Europa zijn aangekomen. Wanneer een partij wordt onderschept in bijvoorbeeld Ecuador, Panama of in de haven van Paramaribo, duikt deze lading niet meer op in de Europese statistieken. Echter, de smokkelroute en de criminele infrastructuur blijven onverminderd actief.

Historisch ‘waterbedeffect’

De huidige versnippering is een klassiek voorbeeld van het ‘waterbedeffect’ in de drugswereld, dat al sinds het begin van de internationale drugbestrijding in 1945 zichtbaar is. Zodra de autoriteiten één specifieke route effectief blokkeren, openen netwerken direct alternatieve kanalen.

Voor Suriname betekent de Europese verschuiving naar Frankrijk en alternatieve havens hooguit dat de eindbestemming op de vrachtbrieven verandert. Zolang de Zuid-Amerikaanse productie op recordhoogte blijft en de internationale vraag standhoudt, blijft Suriname door zijn geografische ligging en logistieke verbindingen niet te verwaarlozen schakel in de transatlantische cocaïnehandel.

De Franse autoriteiten hielden de verdachte boot aan dicht bij Frans Polynesië en troffen aan boord 2,4 ton cocaïne aan. [: Marine Nationale]