Energieagentschap vreest ook luchtvaartproblemen om brandstofschaarste

PARIJS (AP) — Europa heeft nog “misschien zo’n zes weken” aan vliegtuigbrandstof, zei het hoofd van het Internationaal Energieagentschap (IEA) donderdag in een uitgebreid interview. Hij waarschuwde voor mogelijke annuleringen van vluchten “binnenkort” als de olietoevoer door de oorlog met Iran geblokkeerd blijft.

IEA-directeur Fatih Birol schetste een somber beeld van de wereldwijde gevolgen van wat hij “de grootste energiecrisis ooit” noemde, veroorzaakt door de afsnijding van olie, gas en andere essentiële voorraden via de Straat van Hormuz. En hoe langer het duurt, hoe slechter het zal zijn voor de economische groei en de inflatie wereldwijd”, vertelde hij aan Associated Press. De gevolgen zullen “hogere benzineprijzen, hogere gasprijzen en hogere elektriciteitsprijzen” zijn, aldus Birol.

“KLM schrapt volgende maand 160 vluchten van en naar Schiphol, de luchthaven van Amsterdam, wat neerkomt op ongeveer 1 procent van het totale aantal Europese routes”

De economische pijn zal ongelijk verdeeld zijn en “de landen die het meest zullen lijden, zijn niet de landen waarvan de stem het meest gehoord wordt. Het zullen vooral de ontwikkelingslanden zijn. Armere landen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika”, aldus de Turkse econoom en energie-expert die sinds 2015 aan het hoofd staat van het IEA. Maar zonder een oplossing voor de oorlog met Iran die de Straat van Hormuz permanent heropent, “zal iedereen lijden”, voegde hij eraan toe. “Sommige landen zijn misschien rijker dan andere. Sommige landen hebben misschien meer energie dan andere, maar geen enkel land is immuun voor deze crisis”, zei hij.

‘Trage groei of zelfs recessie’

Bijna 20 procent van de wereldwijd verhandelde olie passeert in vredestijd door de Straat van Hormuz. Birol waarschuwde dat het niet binnen enkele weken heropenen van de waterweg de gevolgen voor de wereldwijde energievoorziening zou kunnen verergeren.

“In Europa hebben we misschien nog zo’n zes weken aan vliegtuigbrandstof over”, zei hij. “Als we de Straat van Hormuz niet kunnen openen… dan kunnen we u vertellen dat we binnenkort het nieuws zullen horen dat sommige vluchten tussen stad A en stad B mogelijk geannuleerd worden vanwege een tekort aan vliegtuigbrandstof.”

De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM en de Britse budgetmaatschappij easyJet lieten donderdag weten dat ze momenteel geen brandstoftekorten ondervinden, zonder verder commentaar te geven op de waarschuwing van het IEA. De Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Delta Air Lines, die regelmatig naar bestemmingen in heel Europa vliegt, gaf aan op de hoogte te zijn van het “potentiële probleem met de levering van vliegtuigbrandstof” op het continent en de situatie in de gaten te houden, hoewel ze geen onmiddellijke gevolgen verwacht. Desondanks behoren alle drie de luchtvaartmaatschappijen tot de bedrijven die al te maken hebben met hogere kosten die een aanzienlijk deel van hun budgetten hebben aangetast.

KLM schrapt volgende maand 160 vluchten van en naar Schiphol, de luchthaven van Amsterdam, wat neerkomt op ongeveer 1 procent van het totale aantal Europese routes. De luchtvaartmaatschappij noemde “stijgende kerosinekosten” als reden en gaf aan dat een beperkt aantal vluchten “financieel niet langer haalbaar is”.

“”Veel regeringsleiders vertellen me dat als de Straat van Hormuz niet vóór eind mei open is, veel landen – te beginnen met de zwakkere economieën – voor enorme uitdagingen komen te staan”

Reizigers ondervinden de gevolgen nu al. Naast geannuleerde vluchten verhogen sommige luchtvaartmaatschappijen de ticketprijzen en toeslagen. Birol voegde eraan toe: “Veel regeringsleiders vertellen me dat als de Straat van Hormuz niet vóór eind mei open is, veel landen – te beginnen met de zwakkere economieën – voor enorme uitdagingen komen te staan. Dit kan leiden tot een hoge inflatie, een afnemende economische groei of in sommige gevallen zelfs een recessie.”

Birol sprak zich uit tegen het zogenaamde “tolsysteem” dat Iran hanteert voor sommige schepen, waardoor ze tegen betaling door de zeestraat mogen varen. Hij zei dat het permanent maken van dit systeem een precedent zou scheppen dat vervolgens zou kunnen worden toegepast op andere waterwegen, waaronder de belangrijke Straat van Malakka in Azië. “Als we het eenmaal veranderen, kan het moeilijk zijn om het terug te draaien,” zei hij. “Het zal lastig zijn om hier een tolheffingssysteem te hebben, dat hier wel geldt, maar daar niet.” “Ik zou graag zien dat de olie onvoorwaardelijk van punt A naar punt B stroomt,” zei hij.

Schade aan energie-installaties in de Perzische Golf

Meer dan 110 olietankers en meer dan vijftien tankers met vloeibaar aardgas liggen te wachten in de Perzische Golf en zouden de energiecrisis kunnen verlichten als ze via de Straat van Hormuz de wereldmarkten zouden kunnen bereiken, aldus Birol, die eraan toevoegde: “Maar dat is niet genoeg. Zelfs met een vredesakkoord betekent de oorlogsschade aan energie-installaties dat het nog vele maanden kan duren voordat de productie weer op het niveau van vóór het conflict is”, zei hij.

Meer dan tachtig belangrijke installaties in de regio zijn beschadigd. En van deze tachtig is meer dan een derde ernstig of zeer ernstig beschadigd,” zei hij. “Het zou extreem optimistisch zijn om te denken dat het heel snel zal gaan,” zei Birol. “Het zal geleidelijk, heel geleidelijk, tot wel twee jaar duren voordat we weer terug zijn waar we voor de oorlog waren.”

Birol zei dat het onbegrijpelijk is dat “een paar honderd mannen met geweren” – kennelijk verwijzend naar Iraanse troepen – de wereldeconomie gegijzeld kunnen houden. Hij zei dat zijn in Parijs gevestigde agentschap, dat regeringen adviseert over energiebeleid en eerder in de crisis hielp bij het coördineren van een recordhoeveelheid noodolie die werd vrijgegeven, al jaren waarschuwt voor het cruciale belang van de Straat van Hormuz. De wereldwijde schok zou de acceptatie van andere energietechnologieën, waaronder kernenergie, kunnen stimuleren en “zal de wereldwijde energiekaart voor de komende jaren hertekenen”, zei hij.

...