Elisabeth Samsonhuis na acht jaar restauratie bouwtechnisch voltooid

door

Na acht jaar voorbereiding, fondsenwerving en restauratie is het Elisabeth Samsonhuis in de historische binnenstad van Paramaribo bouwtechnisch voltooid. Het monumentale pand op de hoek van de Wagenweg-, Heeren- en Malebatrumstraat krijgt een nieuwe bestemming als museum, culturele ontmoetingsplaats, kantoorruimte en toeristische trekpleister.
Het gebouw werd op 31 juli 2026 bouwtechnisch opgeleverd. De Stichting Elisabeth Samsonhuis neemt het pand de komende periode geleidelijk in gebruik. De officiële opening volgt nadat ook de terreinwerken en de inrichting zijn afgerond. Voor initiatiefnemer en schrijfster Cynthia Mc Leod is daarmee een belangrijk doel bereikt.
“Vandaag kunnen we zeggen: het gebouw is gered”, zegt zij. “Dat is misschien wel de belangrijkste boodschap van dit project: het laat zien dat grote erfgoedprojecten in Suriname mogelijk zijn wanneer mensen bereid zijn samen verantwoordelijkheid te nemen.”
Van overheidsgebouw naar monument in verval
Het pand kent een lange geschiedenis. Het toenmalige gouvernement kocht het gebouw in 1821. Daarna deed het onder meer dienst als school en als kantoor van de burgerlijke stand, inclusief trouwzaal. Veel bruidsparen lieten zich op het bordes fotograferen.
Van 1967 tot 2012 was het ministerie van Arbeid in het gebouw gevestigd. Nadat de overheid in 2012 vertrok, bleef het monument leegstaan. In 2017 bleek dat er geen plannen waren om het pand aan de Wagenwegstraat 22 te restaureren.
Mc Leod had zich toen al jarenlang verdiept in het leven van Elisabeth Samson. In 1993 publiceerde zij haar historisch onderzoek naar Samson en in 2000 verscheen haar roman De vrije negerin Elisabeth: gevangene van kleur. Vanaf 2013 zette zij zich actief in voor het behoud van het pand.
Op 11 mei 2018 werd de Stichting Elisabeth Samsonhuis opgericht, met Mc Leod als voorzitter. De stichting kocht het gebouw op 19 januari 2021, mede dankzij financiële steun van de Nationale Postcode Loterij.
Museum over Elisabeth Samson
Elisabeth Samson (1715-1771) was een vrijgeboren zwarte onderneemster die uitgroeide tot een van de rijkste vrouwen van Suriname in de achttiende eeuw. “Zij wachtte niet tot men iets voor haar kwam doen, maar nam haar lot in eigen handen”, schrijft Mc Leod in de inleiding van haar roman over Samson.
Op de eerste verdieping van het gerestaureerde huis wordt momenteel een museum ingericht waar bezoekers kennis kunnen maken met het leven en de betekenis van Elisabeth Samson. De ruimte wordt voorzien van historisch meubilair en een inrichting die aansluit bij de geschiedenis van het gebouw.
Op de begane grond komt een multifunctionele zaal voor lezingen, workshops en podiumkunsten. De tweede verdieping en de zolder worden verhuurd als kantoorruimte. Voor de kelder is een horecagerelateerde bestemming voorzien. De inkomsten uit deze functies moeten bijdragen aan het duurzame beheer en onderhoud van het monument.
Restauratie vergde jaren voorbereiding
De restauratie was volgens de stichting een project van lange adem. Vooraf waren jaren nodig voor fondsenwerving, vergunningen, technische oplossingen en samenwerking tussen deskundigen, aannemers en donateurs.
Onder leiding van Office for Design & Engineering (ODE), met Kenneth Raymann als lead-architect, begon in november 2022 de restauratie van de draagconstructie, het dak, de gevels en de vloeren. Bouwbedrijf REMAS voltooide deze fase in juni 2024. Vanaf september 2024 werkten ODE en REMAS verder aan de afbouw, inrichting, beveiliging en technische voorzieningen van het pand. Op 31 juli 2026 volgde de bouwtechnische oplevering.
Project kost ruim US$ 2,1 miljoen
De totale projectkosten bedragen US$ 2.154.000. Per 1 augustus 2026 was US$ 1.840.000 aan financiering veiliggesteld, waarvan US$ 1.750.000 inmiddels was besteed. Voor de verdere inrichting, terreinwerken en exploitatie zoekt de stichting nog aanvullende financiering.
De restauratie werd mogelijk gemaakt door eigen fondsenwerving en steun van een groot aantal nationale en internationale partners. Daaronder zijn de Nationale Postcode Loterij, het U.S. State Department via het Ambassadors Fund for Cultural Preservation, de Kirpalani Stichting, Staatsolie Foundation for Community Development, De Surinaamsche Bank N.V., HAKRINBANK N.V., De Nederlandsche Bank, Van den Tweel Foundation, Stichting Persimmons, Stadsherstel Amsterdam, Stadsherstel Hoorn, HEM Suriname N.V. en Kersten Group of Companies. Daarnaast droegen verschillende andere organisaties en individuele donateurs bij.
“Investeren in erfgoed is investeren in de toekomst”
De Stichting Elisabeth Samsonhuis hoopt dat het project ook anderen stimuleert om zich in te zetten voor monumenten, historische gebouwen en cultureel erfgoed in Suriname. “Investeren in erfgoed is investeren in de toekomst”, aldus het bestuur. “Dit project laat zien dat samenwerking, vakmanschap en doorzettingsvermogen kunnen leiden tot iets waar heel Suriname trots op mag zijn.”
The post Elisabeth Samsonhuis na acht jaar restauratie bouwtechnisch voltooid appeared first on Suriname suriname.