Een nieuwe wereldorde? De inval in Venezuela en de geopolitieke ‘Grote Ruil’

door

INGEZONDEN

De militaire actie in Venezuela op 3 januari 2026, bekend onder de naam Operation Absolute Resolve, heeft de wereldorde op haar grondvesten doen schudden. Terwijl de internationale gemeenschap met verbazing toekijkt hoe de Verenigde Staten met harde hand ingrijpen in ons buurland, rijst een prangende vraag: zijn we hier getuige van een eenzijdige actie, of is dit het resultaat van een zorgvuldig geregisseerde herverdeling van mondiale invloedssferen tussen de Verenigde Staten, Rusland en China?

De propositie: een mondiale ‘Grand Bargain’

De theorie die momenteel onder geopolitieke analisten aan kracht wint, suggereert dat we niet langer kijken naar losstaande conflicten, maar naar een zogeheten Grand Bargain. In dit scenario zouden de drie grootmachten stilzwijgend zijn overeengekomen elkaars dominantie in specifieke regio’s te accepteren om een totale wereldbrand te voorkomen.

De contouren van deze herverdeling lijken als volgt: de Verenigde Staten reanimeren de Monroe-doctrine en nemen de controle over Venezuela — en daarmee de grootste olievoorraad ter wereld. Rusland krijgt de ruimte om zijn ambities in de Oekraïense grensregio’s te consolideren, terwijl China de weg vrijgemaakt ziet voor een hernieuwde invloed op Taiwan.

Transactionele diplomatie

Hoewel een officieel verdrag ontbreekt, spreken de acties van de afgelopen 48 uur boekdelen. De retoriek uit Moskou en Beijing over de inval in Venezuela is weliswaar scherp, maar de praktische weerstand blijft opvallend beperkt. Er zijn geen grootschalige vlootbewegingen waargenomen en er zijn geen directe economische sancties tegen Washington afgekondigd.

Dit past in de trend van 2025, waarin de internationale politiek is verschoven van een op regels gebaseerde orde naar een puur transactioneel model van realpolitik. In dit model wordt de soevereiniteit van kleinere naties ondergeschikt gemaakt aan de strategische stabiliteit tussen grootmachten.

Gevolgen voor het Guiana-schild en Suriname

Voor Suriname is dit scenario meer dan een abstracte geopolitieke discussie. De aanwezigheid van een door de VS bestuurd Venezuela hertekent de machtsverhoudingen binnen het Guiana-schild.

Ten eerste verandert de veiligheidsdynamiek rond de Essequibo-kwestie. Een directe Amerikaanse invloed in Caracas zal de regionale spanningen waarschijnlijk stabiliseren, wat cruciaal is voor de verdere ontwikkeling van het Guyana-Suriname Basin. Ten tweede zal de versnelde herstart van de Venezolaanse zware industrie — met name de olie- en bauxietsector — onder westers management leiden tot zowel nieuwe concurrentie als kansen voor regionale integratie.

De noodzaak van bestuurlijke autonomie

Het grootste risico voor Suriname is dat het land een passieve schakel wordt binnen dit nieuwe mondiale raamwerk. In een wereld waarin grootmachten elkaars invloedssferen respecteren, wordt de versterking van onze eigen instituties — zoals het Nationaal Ontwikkelingsorgaan (NDO) en het Sovereign Wealth Fund — van existentieel belang.

Suriname moet een Sovereignty First-benadering hanteren. Dit betekent dat energie en natuurlijke hulpbronnen niet louter als exportproducten moeten worden gezien, maar als strategische instrumenten om onze bestuurlijke autonomie te beschermen. Alleen met een sterke rechtsstaat en transparant beheer kan Suriname zich als kleine natie wapenen tegen de logica van de grote machtsblokken.

Conclusie

De inval in Venezuela markeert het einde van een tijdperk. Of er nu sprake is van een expliciet akkoord of van een stilzwijgende afspraak, de realiteit is dat invloedssferen opnieuw worden afgebakend. Voor Suriname is het moment aangebroken om met strategische scherpte te navigeren. Het land moet ervoor waken niet slechts een pion te worden op het schaakbord van anderen, maar een actor die zijn eigen koers bepaalt binnen deze nieuwe wereldorde.

Ir. Errol N. Jaeger

Over de auteurIr. Errol N. Jaeger is senior strategic advisory consultant, gespecialiseerd in energie- en soevereiniteitsstrategie. Met een achtergrond als chemisch technoloog (TU Delft) en decennialange internationale ervaring in de bauxiet- en energiesector adviseert hij over het waarborgen van de Surinaamse bestuurlijke autonomie binnen complexe mondiale machtsverhoudingen.

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.