‘Echte rijkdom van Suriname begint bij leiders die zichzelf begrenzen’

De echte rijkdom van Suriname begint bij leiders die zichzelf begrenzen. Suriname staat niet alleen aan de vooravond van mogelijke grote olie-inkomsten, maar ook voor een belangrijke karaktertest. Volgens Sieuw Mahadew RA EMITA, draait de toekomstige ontwikkeling van het land niet alleen om economische groei, maar vooral om de kwaliteit van leiderschap en de kracht van instituties.
In het tweede deel van zijn reeks: ‘Het Surinaams Model voor rijkdom met karakter’, benadrukt Mahadew dat macht niet automatisch mensen verandert, maar vaak onthult wie zij werkelijk zijn. Sterke instituties blijven volgens hem, afhankelijk van de mensen die deze dragen. “De vraag is niet alleen welke instituties wij bouwen, maar ook wie het karakter van die instituties bewaakt”, stelt Mahadew. ‘’Die verantwoordelijkheid ligt bij leiders in brede zin: politici, directeuren, toezichthouders, ondernemers, ambtenaren, vakbondsleiders en maatschappelijke organisaties.’’
Leiderschap is meer dan een positie
Mahadew benadrukt dat de cultuur van een samenleving niet gevormd wordt door regels en documenten, maar door zichtbaar gedrag. Mensen luisteren naar wat leiders zeggen, maar laten zich vooral overtuigen door wat zij doen.
Wanneer leiders integriteit prediken maar zichzelf uitzonderingen toestaan, ontstaat volgens hem cynisme. Wanneer transparantie wordt gevraagd van anderen, maar informatie zelf wordt achtergehouden, groeit wantrouwen. “Cultuur wordt niet gebouwd door woorden. Cultuur wordt gebouwd door voorbeeldgedrag”, aldus Mahadew. Daarom is leiderschap binnen het Surinaams Model geen machtspositie, maar een voorbeeldfunctie. De impact van het gedrag van leiders is volgens hem groter, omdat hun keuzes niet alleen henzelf raken, maar het vertrouwen van een hele samenleving kunnen beïnvloeden.
De uitdaging van een kleine samenleving
Suriname heeft volgens Mahadew een bijzondere uitdaging vanwege de kleinschaligheid van de samenleving. Veel mensen kennen elkaar via familie, vrienden, collega’s of zakelijke relaties. Die verbondenheid kan een kracht zijn, maar brengt ook risico’s met zich mee. De druk om uitzonderingen te maken of persoonlijke relaties zwaarder te laten wegen dan publieke verantwoordelijkheid, ligt daardoor sneller op de loer. “Integriteit betekent niet dat relaties verdwijnen. Integriteit betekent dat publieke verantwoordelijkheid uiteindelijk zwaarder weegt dan persoonlijke nabijheid”, aldus Mahadew.
Zelfbegrenzing als teken van leiderschap
Sterk leiderschap begint volgens Mahadew niet bij macht, maar bij zelfbegrenzing. Een leider met karakter legt zichzelf dezelfde regels op die voor anderen gelden en neemt vrijwillig verantwoordelijkheid. Transparantie, aanspreekbaarheid en het openstaan voor kritiek zijn volgens hem belangrijke voorwaarden voor vertrouwen. “De meest effectieve vorm van controle is niet externe controle, maar zelfcontrole”, stelt Mahadew.
Voorbeeldgedrag als fundament
Mahadew ziet leiderschap als een van de krachtigste vormen van zogenoemde soft controls: mechanismen die gewenst gedrag stimuleren zonder directe dwang. Wanneer werknemers zien dat regels eerlijk worden toegepast, burgers merken dat bestuurders verantwoordelijkheid nemen en toezichthouders onafhankelijk handelen, ontstaat volgens hem een cultuur van vertrouwen.
Olie-inkomsten vragen om leiderschap voor generaties
De verwachte olie-inkomsten mogen volgens Mahadew, niet alleen worden bekeken vanuit het perspectief van de volgende begroting of verkiezingen. Oliebronnen zijn eindig, terwijl de gevolgen van beslissingen generaties kunnen beïnvloeden. “De vraag is niet alleen wat wij vandaag kunnen uitgeven. De vraag is, wat wij morgen willen nalaten. De kwaliteit van leiderschap zal uiteindelijk zichtbaar worden in de instituties, normen en waarden die Suriname achterlaat voor toekomstige generaties.’’
Vertrouwen is waardevoller dan olie
Leiderschap vormt daarmee een belangrijke bouwsteen van het Surinaams Model voor rijkdom met karakter. Niet leiderschap dat privileges zoekt, maar leiderschap dat verantwoordelijkheid draagt. “Olie kan rijkdom brengen. Maar alleen voorbeeldgedrag kan vertrouwen creëren. En vertrouwen blijft al-tijd waardevoller dan olie”, besluit Mahadew.
Bron: VES-Inzicht, mei 2026
The post ‘Echte rijkdom van Suriname begint bij leiders die zichzelf begrenzen’ ..