Ebola-uitbraak Congo escaleert, onderzoekers versnellen ontwikkeling vaccin

door

Wetenschappers werken in hoog tempo aan de ontwikkeling van een vaccin tegen een zeldzame ebola-variant die zich momenteel snel verspreidt in de Democratische Republiek Congo (DRC). Volgens onderzoekers is al meer dan 60 miljoen dollar vrijgemaakt voor de ontwikkeling, maar het eerste vaccin zou op zijn vroegst binnen twee tot drie maanden klaar zijn voor klinische tests op mensen.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de uitbraak uitgeroepen tot een internationale noodsituatie. Hulporganisaties waarschuwen tegelijk dat de huidige respons onvoldoende is om de snelle verspreiding van het virus effectief in te dammen. De Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) maakte op 1 juni bekend, 62 miljoen dollar te investeren in de versnelde ontwikkeling van drie experimentele vaccins tegen het Bundibugyo-virus, de zeldzame ebolastam die verantwoordelijk is voor de huidige uitbraak. Voor deze variant bestaan nog geen goedgekeurde vaccins of behandelingen.
CEPI-directeur Richard Hatchett benadrukte dat snelle actie cruciaal is. “Nu het Bundibugyo-virus zich snel verspreidt en er geen goedgekeurde vaccins zijn, telt elke dag”, zei hij.
De financiering moet bijdragen aan de ontwikkeling van veilige en effectieve kandidaat-vaccins om de epidemie onder controle te krijgen.
De vaccins worden ontwikkeld door onder meer het International AIDS Vaccine Initiative (IAVI), het Amerikaanse biotechbedrijf Moderna en de Universiteit van Oxford. Onderzoekers geven aan dat de ontwikkeling wordt versneld door de ervaringen uit de covid-pandemie.
Volgens Teresa Lambe van de Oxford Vaccine Group, zijn dierproeven met een van de kandidaat-vaccins al gestart. Zij verwacht dat binnen twee tot drie maanden, vaccindoses van klinische kwaliteit beschikbaar kunnen zijn voor verdere tests.
Een ander kandidaat-vaccin, ontwikkeld door IAVI en de Universiteit van Texas met steun van CEPI, wordt door WHO-adviseurs als het meest veelbelovend beschouwd. Toch zou het nog zeven tot negen maanden kunnen duren, voordat dit middel klaar is voor tests op mensen.
IAVI-topman Mark Feinberg benadrukt dat de ontwikkeling zorgvuldig moet gebeuren, ondanks de druk om te versnellen. Volgens hem worden ook versnelde trajecten voor klinische evaluatie en regelgeving uitgewerkt om de voortgang mogelijk te maken.
De uitbraak heeft inmiddels geleid tot honderden vermoedelijke en bevestigde gevallen in de regio. Op 29 mei werden 223 vermoedelijke sterfgevallen in de DRC gemeld en één in Oeganda. Kort daarna werden in Oeganda nieuwe besmettingen bevestigd, waarmee het totaal daar verder opliep.
De vaccinalliantie Gavi heeft daarnaast 50 miljoen dollar toegezegd om de uitbraak te helpen beheersen. Volgens Gavi-directeur Sania Nishtar is het essentieel dat productiecapaciteit nu al wordt voorbereid, zodat vaccins snel opgeschaald kunnen worden, zodra ze beschikbaar zijn.
Ook het Africa CDC waarschuwt voor verdere regionale verspreiding. Volgens directeur Jean Kaseya lopen minstens elf landen in de regio een verhoogd risico, waaronder Zuid-Soedan, Rwanda, Kenia, Tanzania en de Centraal-Afrikaanse Republiek. Het agentschap heeft een noodplan opgesteld dat naar schatting 319 miljoen dollar zal kosten om verdere verspreiding te voorkomen.
Kaseya stelde dat Afrika niet langer kan accepteren dat ebola-uitbraken telkens terugkeren zonder beschikbare medische tegenmaatregelen. Hij wees erop dat dit de derde uitbraak van de Bundibugyo-variant is in bijna twintig jaar. Ondertussen wordt ook gekeken naar andere experimentele benaderingen, waaronder antivirale middelen zoals obeldesivir, dat mogelijk preventief kan worden ingezet bij mensen die zijn blootgesteld aan het virus. Volgens experts van de WHO worden meerdere kandidaat-therapieën onderzocht, waaronder antilichaambehandelingen en antivirale middelen die de virusreplicatie kunnen remmen.
Het artikel werd eerder gepubliceerd door SciDev, in samenwerking met IPS.
Bron: SciDev (via IPS), Wereldgezond-heidsorganisatie (WHO), CEPI, Africa CDC en Gavi.
The post Ebola-uitbraak Congo escaleert, onderzoekers versnellen ontwikkeling vaccin ..