Dure les

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

De schikking tussen de Surinaamse banken en het Nederlandse Openbaar Ministerie markeert het einde van een slepende kwestie, maar laat tegelijkertijd een ongemakkelijke realiteit achter. Wat juridisch is afgesloten, is moreel en financieel een dure les gebleken. De boetes mogen in absolute zin relatief beperkt lijken, maar de reputatieschade en economische gevolgen die met deze zaak gepaard gingen, zijn aanzienlijk groter geweest.

De kern van het probleem ligt niet zozeer in bewezen opzet, maar in nalatigheid. Dat is misschien juridisch minder zwaar, maar in de wereld van financiële integriteit nauwelijks minder ernstig. Banken vormen de poortwachters van het financiële systeem. Wanneer zij tekortschieten in hun controle op geldstromen en klantonderzoek, ontstaat ruimte voor risico’s die verder reiken dan de instellingen zelf. Dat is precies wat in deze zaak is gebeurd sinds april 2018.

“De les van deze affaire is dat naleving van regels geen formaliteit is, maar een fundamentele voorwaarde voor deelname aan het internationale financiële systeem“

Het transport van 19,5 miljoen euro, dat uiteindelijk leidde tot ingrijpen door Nederlandse autoriteiten, had nooit aanleiding mogen geven tot twijfel over de herkomst van het geld. Juist in een tijd waarin internationale regelgeving rond witwassen steeds strenger wordt, mogen banken geen ruimte laten voor onduidelijkheid. Het feit dat dit toch is gebeurd, wijst op structurele zwaktes in toezicht en interne processen in die periode.

De gevolgen bleven niet beperkt tot de betrokken banken. Suriname als geheel kreeg een tik op het internationale toneel. In een mondiale financiële omgeving waar vertrouwen cruciaal is, kan één incident al voldoende zijn om een land in een negatief daglicht te plaatsen. Deze zaak voedde het beeld van een kwetsbaar financieel systeem, met alle gevolgen van dien.

Destijds nam de druk op de valutamarkt toe, mede door schaarste, onzekerheid en afnemend vertrouwen. Tegelijkertijd groeide het risico dat internationale correspondentbanken hun relaties met Surinaamse banken zouden heroverwegen of zelfs beëindigen. Dat zou verstrekkende consequenties hebben gehad voor internationale betalingen, handel en investeringen. Dat dit scenario uiteindelijk niet volledig werkelijkheid is geworden, mag geen reden zijn tot zelfgenoegzaamheid.

De banken zelf benadrukken inmiddels dat hun compliance en interne controlemechanismen zijn aangescherpt. Dat is een noodzakelijke stap, maar geen reden om achterover te leunen. De les van deze affaire is dat naleving van regels geen formaliteit is, maar een fundamentele voorwaarde voor deelname aan het internationale financiële systeem.

Daarbij rust er ook een duidelijke verantwoordelijkheid op de overheid en toezichthouders. Met name de Centrale Bank van Suriname moet haar rol als bewaker van financiële stabiliteit en integriteit onverkort waarmaken. Strenger toezicht, consequente handhaving en transparantie zijn essentieel om herhaling te voorkomen. Regels zijn slechts zo sterk als de mate waarin zij worden gehandhaafd.

Deze affaire moet daarom niet alleen worden gezien als een afgesloten hoofdstuk, maar als een waarschuwend signaal. De financiële sector in Suriname kan zich geen herhaling permitteren. De kosten – economisch, reputatief en institutioneel – zijn eenvoudigweg te hoog gebleken. Hopelijk is de les geleerd.-.

ivancairo@yahoo.com