Duisternis dreigt voor Cuba nu Trump de Venezolaanse olietoevoer afsnijdt

PARAMARIBO – Cubanen bereiden zich voor op de gevolgen nadat de Amerikaanse president Donald Trump heeft gezworen een levenslijn van Venezolaanse olie naar Cuba af te snijden, wat een doemscenario creëert voor een eiland dat al gebukt gaat onder verlammende stroomonderbrekingen en tekorten.

Venezuela, ooit de belangrijkste leverancier van het eiland, heeft volgens scheepvaartgegevens en interne documenten van het staatsbedrijf PDVSA al ongeveer een maand geen ruwe olie of brandstof meer naar Cuba gestuurd. De leveringen namen af als gevolg van een Amerikaanse blokkade, zelfs vóór de Amerikaanse arrestatie van de Venezolaanse leider Nicolás Maduro begin januari. De laatste lading voor raffinage op het eiland werd medio december vanuit de haven van José (PDVSA) verscheept aan boord van een tanker die zonder transponder voer, met zo’n 600.000 vaten Venezolaanse ruwe olie aan boord.

In 2025 was Venezuela Cuba’s grootste olieleverancier met 26.500 vaten per dag, ofwel ongeveer een derde van de dagelijkse behoefte van het eiland, gevolgd door Mexico met zo’n 5.000 vaten, zo bleek uit de gegevens en documenten.

Stressvol

“Ik zie geen enkel licht aan het einde van de tunnel voor Cuba om de komende maanden te overleven, nu er geen olie meer uit Venezuela wordt geleverd”, aldus Jorge Pinon, energieonderzoeker aan de Universiteit van Texas in Austin. “De situatie zal catastrofaal zijn.”

Trump heeft er geen geheim van gemaakt dat hij verwacht dat de recente Amerikaanse interventie in Venezuela Cuba over de rand zou kunnen duwen en heeft het communistische eiland zondag aangespoord om een akkoord te sluiten “voordat het te laat is”.

De vraag hoe lang de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel en de communistische regering het nog kunnen volhouden met de sterk gereduceerde olie-import, is nu van het grootste belang voor de worstelende inwoners van het eiland, die al enorme problemen ondervinden bij het verkrijgen van voedsel, medicijnen en brandstof.

“Het is erg stressvol, omdat we niet weten welke beslissing de Cubaanse regering zal nemen of welke acties de Amerikaanse regering zal ondernemen”, aldus de 75-jarige Victor Romero, een voormalig overheidsmedewerker uit Havana.

In het donker

Díaz-Canel heeft duidelijk gemaakt dat zijn regering standvastig zal blijven tegen Amerikaanse dreigingen. “Niemand vertelt ons wat we moeten doen”, zei hij zondag nadat Trump had gezworen de Venezolaanse olietoevoer af te sluiten. “Cuba is bereid het vaderland te verdedigen tot de laatste druppel bloed.”

Een groot deel van het Cubaanse platteland, in de afgelegen provincies met weinig economische activiteit, lijkt al op een karikatuur van het leven in de 19e eeuw. Paardenkoetsen en fietsen vormen het vervoermiddel in veel dorpen. Het internet hapert vaak, als het al werkt, en de elektriciteit is onbetrouwbaar, met meer uren zonder stroom dan met. Deyanira Gonzalez, een 57-jarige huisvrouw die op het platteland van Havana woont, zet haar ochtendkoffie en de lunch voor haar kinderen al op houtskool, zegt ze, omdat de elektriciteit onregelmatig is en gas grotendeels niet verkrijgbaar of te duur is. “Wat gaat er nu gebeuren? Als Donald Trump geen brandstof naar Cuba toelaat, zitten we in het donker en lijden onze kinderen daaronder,” zei ze.

Havana

De Cubaanse hoofdstad Havana heeft de gevolgen van de sterk gedaalde Venezolaanse brandstofleveringen nog niet ondervonden, een constatering die wordt bevestigd door de dagelijkse cijfers over het tekort aan elektriciteitsproductie in Cuba. Veel inwoners melden dat de stroomonderbrekingen begin januari enigszins zijn afgenomen door de lagere vraag naar elektriciteit sinds de piek in december. De benzine- en dieselverkoop aan de pomp, hoewel gerantsoeneerd in peso’s, blijft onverminderd doorgaan. Er is geen informatie over de hoeveelheid olie die Cuba in reserve heeft. Het is ook onduidelijk of Cuba’s politieke bondgenoten bereid zouden zijn de woede van Trump te riskeren om Cuba te redden. “We hebben geen enkele steun gezien van Cuba’s politieke bondgenoten, die ook olie exporteren, zoals Angola, Algerije en Brazilië”, aldus energie-expert Pinon. “Niemand schiet Cuba te hulp, met uitzondering van misschien Mexico, in beperkte mate, en ook Rusland, in beperkte mate.”

Een tanker uit Mexico, de Ocean Mariner, is vrijdag in Havana aangekomen met zo’n 85.000 vaten brandstof aan boord, afkomstig van de terminal van het staatsbedrijf Pemex. Maar de bijdrage van Mexico is lang niet genoeg om de lichten aan te houden op het eiland met ongeveer 10 miljoen inwoners, een zorg die veel Cubanen niet ontgaat. “Het is de onzekerheid, het niet weten wat er gaat gebeuren”, zei Ivet Rodriguez, een 39-jarige ondernemer in Havana. “Ik probeer er niet eens aan te denken.”