Drama in Tamansarie laat diepe sporen na

door

Lorenzo Oron: ‘Dit gaat nooit meer weg’

Het leven in Tamansarie, een rustige woonwijk in Commewijne zal vanaf zondagochtend nooit meer zijn zoals het tientallen jaren is geweest. Er heerst ongeloof en verwarring, maar vooral veel verdriet door het bloedbad dat is aangericht door een vermoedelijk geesteszieke man Dennis Aroma. Negen mensen zijn daarbij omgekomen.

Tekst en beeld Sharon Singh

Familieleden die bij elkaar en bij anderen die hun medeleven zijn komen betuigen, steun zoeken, weten nauwelijks hoe om te gaan met hun emoties. Huilende, van wanhoop en verdriet schreeuwende mensen. Af en toe zondert een familielid van de slachtoffers zich af om even alleen zijn of haar verdriet te proberen te verwerken. Bij een van de getroffen families – Schattevoo – worden rituelen uitgevoerd om de gebeurtenissen te verwerken, terwijl bij anderen, zoals de familie van Lorenzo Oron, stilte overheerst. Zijn ouders zijn op brute wijze van het leven beroofd. De totale Surinaamse samenleving is diep geraakt.

Gezellige babbelHet was zondagochtend rond één uur. Buren waren nog buiten om tijd met elkaar door te brengen. Volgens getuigen, en zoals bevestigd door instanties viel Aroma eerst zijn eigen vijf kinderen aan met een mes. Vier stierven ter plekke. Zijn oudste dochter zag –hoewel ernstig gewond– kans uit het huis te vluchten naar buren. Uren later waren de bloedsporen nog op de vluchtweg zichtbaar. Vliegen cirkelden rond het bloed. Tegen elf uur ’s morgens waren de afzetlinten van de politie al verwijderd en bij het huis waar het drama begon stond alleen een bromfiets geparkeerd. Er was niemand aanwezig. Naast zijn eigen kinderen werden ook onschuldige buurtbewoners slachtoffers van het geweld. De impact is groot en het verdriet tastbaar.

Lorenzo Oron en dochter

Politieagent Lorenzo Oron (30) was in Para bij zijn vriendin, toen hij rond half twee zondagochtend werd gebeld door een collega met het dringende verzoek naar huis (in Commewijne) te komen. Pas bij aankomst drong het tot hem door wat was gebeurd. Zijn ouders werden voor hun huis neergestoken vermoedelijk toen zijn moeder de oudste dochter van Aroma die daar hulp was gaan zoeken probeerde te helpen. De negenjarige dochter van Oron was getuige van het geweld. Ze wist te ontkomen door weg te rennen en zich te verbergen in een woning achter op het erf, waarbij ze haar slippers achterliet. Lichamelijk bleef ze ongedeerd, maar emotioneel is ze ernstig geschokt en in de war. Oron: “Ze had al verlaatangst omdat mijn vriendin en ik uit elkaar zijn. En nu is haar oma, van wie ze zoveel houdt vlak voor haar ogen op brute wijze vermoord.” Ze wil voorlopig met niemand anders praten dan haar ouders.

‘En nu is haar oma, van wie ze zoveel houdt vlak voor haar ogen op brute wijze vermoord.’ –Lorenzo Oron

“Het is pijnlijk. Dit gaat nooit meer weg, maar ik zal het een plek moeten geven.” Hij benadrukt het belang van begeleiding en vroegtijdige aanpak van relatie- en mentale problemen. “Ik zit zelf in het vak en zie dagelijks hoe cruciaal begeleiding is”, aldus Oron. Over de dader zegt hij: “Ik kende hem persoonlijk. Hij hield zich bezig met planten en jagen. Dit jaar had hij al een moment waarop hij was doorgeslagen. De familie heeft toen het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS) ingeschakeld die hem meenam, maar kort daarna kwam hij weer vrij. Er waren al problemen binnen zijn gezin en de politie was op de hoogte.”

Verjaardagen van ouders

Jurmain Schattevoo, zoon van andere buren die ook slachtoffer werden, vertelt dat hij zondag rond zeven uur ’s morgens wakker werd en een bericht over het drama las. In eerste instantie besefte hij niet dat zijn familie betrokken kon zijn. Een half uur later kreeg hij van zijn nicht Dorothy te horen dat zijn ouders mogelijk slachtoffer waren geworden. Hij ging direct op zoek naar informatie en ging zo snel mogelijk naar de onheilsplek. Daar kreeg hij te horen dat zijn vader Henk nog in leven is, opgenomen op de Spoedeisende Hulp van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) met meerdere steekwonden aan zijn borst, armen en buik en als gevolg daarvan inwendige bloedingen had. Zijn vader verkeert volgens de laatste informatie buiten levensgevaar. Zijn moeder, die op Eerste Kerstdag haar 80e verjaardag had gevierd, overleefde de aanslag niet. Zij en een vriendin uit Nederland zaten bij haar op het terras. De dader kwam op hen af en ze probeerden te vluchten, maar dat lukte niet. Op het erf ligt nog een grote plas bloed als stille getuige.

Zijn vader vierde op Tweede Kerstdag zijn verjaardag. Op het moment van de aanval bevond hij zich in de kamer met zijn vijfjarige kleinzoon toen de dader binnendrong. Dorothy, die haar oom in het AZP bezocht, vertelt dat hij zeven keer is gestoken. Volgens de arts hoefde hij niet geopereerd te worden. Hij sprak nauwelijks en leek volledig van slag. “Hij is een sterke man, maar zijn blik was leeg,” vertelt Dorothy. Het enige dat hij zei, was: “Dorothy den klari.”

Crisisteam en mentale zorg

Henk Amstelveen, leider van het crisisteam bij het Nationaal Coördinatie Centrum voor Rampenbeheersing en PCS, werd gebeld door onderminister Raj Jadnanansing en de arts Humphrey Hasrat toen hij onderweg was naar de locatie. Terwijl Amstelveen de situatie in kaart brengt, wie welke hulp nodig heeft werd een uitgebreider team verwacht, waar ook Jadnanansing deel van uitmaakt. Het team is ingezet om hulpverlening te coördineren en ondersteuning te bieden aan families en buren. “Het probleem is groot,” zegt hij. “We brengen nu in kaart wie direct betrokken is en welke medische, verpleegkundige en mentale hulp nodig is. Mentale hulp is er al, maar we moeten opschalen.” Volgens hem is de saamhorigheid binnen de gemeenschap een belangrijke steun. “Als je ziet hoeveel families hier samenkomen, is dat al tachtig procent van de hulpverlening. Maar waar sprake is van echt trauma, moet dat worden doorverwezen naar professionals.” Het drama roept opnieuw vragen op over mentale gezondheidszorg in Suriname. Hoewel er voorzieningen zijn, blijft preventie een uitdaging. “We moeten lessen trekken. We kunnen niet steeds pas achteraf reageren. We moeten eerder signaleren en begeleiden.”

‘We moeten niet steeds pas achteraf reageren.’– Henk Amstelveen

Gemeenschap in rouw

Wat resteert is verdriet, verwarring en ongeloof. Families en buren proberen elkaar zoveel mogelijk te ondersteunen in een situatie die nauwelijks te bevatten is. Lorenzo Oron zegt dat zijn leven nooit meer hetzelfde zal zijn, maar hij put hoop uit een klein lichtpuntje: “God zij dank dat mijn dochter dapper geweest en weggerend is.” Ook buurman Jurmain Schattevoo kan de ‘pijn’ nauwelijks aan en hoopt dat zijn vader het zal redden. Het drama in Tamansarie laat een blijvende wond achter bij de betrokken families en bij de gemeenschap als geheel. Iedereen vindt dat er meer aandacht besteed moet worden aan mentale problemen en problemen in de relationele sfeer om soortgelijke excessen te voorkomen.

Twee vrouwen, een buurvrouw en haar vriendin, die zondagochtend op het terras aan het napraten waren, zijn koelbloedig vermoord.