Door andermans bril

KEVINS KIJK / Kevin Headley

Er zijn enkele socialmediapersoonlijkheden die ik op de voet volg, zoals Marques Brownlee. In zijn vlogs bespreekt hij de nieuwste ontwikkelingen op technologisch gebied: laptops, headphones en telefoons, maar ook breder technieuws. Hoewel hij samenwerkt met grote bedrijven, probeert hij zijn reviews zo eerlijk en kritisch mogelijk te houden. Wat ik interessant vind, is dat hij hier al jaren mee bezig is. Hij begon ermee in zijn tienerjaren als hobby, na schooltijd, en bouwde dat uit tot een onderneming waarvan de video’s inmiddels miljoenen views halen.

Daartegenover staat IShowSpeed, die ik zelf niet actief volg. Ik kende hem vooral van zijn optredens bij World Wrestling Entertainment. Daardoor was het me ook ontgaan dat hij een Caribische tour ondernam, waarbij hij een aantal Caribische eilanden bezocht en de culturen daar opsnoof.

“Wanneer iemand van buiten een cultuur waarneemt, wordt die ervaring vaak gepresenteerd als iets nieuws, iets bijzonders”

Pas toen ik las dat hij deelnam aan het Jab Jab Festival op Grenada, werd mijn aandacht getrokken: een festival dat teruggrijpt op verzet tijdens de slavernijperiode. De deelnemers bedekken hun lichaam met zwarte olie of teer en dragen gehoornde helmen en kettingen als symbool van verzet tegen slavernij. Eerlijk gezegd kende ik dit gebeuren zelf ook niet, totdat het ineens internationale aandacht kreeg door het bezoek van IShowSpeed. Op Trinidad and Tobago probeerde hij zelfs doubles, een lokaal gerecht.

Die aandacht van socialmediapersoonlijkheden heeft een zichtbaar effect. Het kan het toerisme een impuls geven en mensen nieuwsgierig maken naar wat een land of cultuur te bieden heeft. Festivals, tradities en gerechten krijgen plots een wereldwijd podium. Een paar jaar geleden liet ook Wode Maya tijdens zijn bezoek aan Suriname zien hoeveel positieve verhalen er te vertellen zijn. Wode Maya kwam zelfs terug om Owru Yari te beleven.

Het is waardevol wanneer zulke platformen worden ingezet om cultuur en erfgoed zichtbaar te maken—juist die dingen die voor ons vanzelfsprekend zijn. Tegelijk zit daar iets opvallends in: we onderschatten vaak onze eigen cultuur, totdat iemand van buitenaf die onder de aandacht brengt. Dan lijkt het ineens meer waard. Misschien is dat de echte vraag: als IShowSpeed morgen naar Suriname komt en meeloopt met de Avondvierdaagse, gaan wij dat evenement dan ook met andere ogen bekijken?

Wanneer iemand van buiten een cultuur waarneemt, wordt die ervaring vaak gepresenteerd als iets nieuws, iets bijzonders. Voor de lokale bevolking is het echter onderdeel van het alledaagse leven. Aan de ene kant kan deze aandacht ervoor zorgen dat mensen hun eigen cultuur opnieuw gaan bekijken, maar aan de andere kant kan het ook leiden tot een versimpelde of oppervlakkige weergave ervan.

Een goede vraag om te stellen is: wie bepaalt wat waardevol is? Is dat de gemeenschap zelf, of de internationale aandacht die het krijgt? Tegelijk biedt het kansen. Jongeren kunnen via deze zichtbaarheid opnieuw interesse krijgen in tradities die anders misschien zouden vervagen. Het maakt cultuur dynamisch, brengt ze in beweging. Misschien ligt de uitdaging niet in het afwachten tot iemand van buiten ons ziet maar in het zelf actief vertellen en tonen van onze verhalen—op onze eigen manier en vanuit onze eigen trots.

headleydwt@gmail.com

...