Deurwaarders waarschuwen voor onbetaalde vonnissen tegen de staat

De Vereniging van Deurwaarders in Suriname maakt zich grote zorgen over onderdelen van het ontwerp tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Volgens de vereniging dreigt de voorgestelde wet ertoe te leiden, dat burgers en ondernemingen die een rechtszaak tegen de staat winnen, hun toegewezen geld moeilijk of zelfs niet kunnen innen.
Het belangrijkste bezwaar richt zich op de voorgestelde regels rond beslag op staatsmiddelen. Bestaande beslagen zouden volgens de vereniging, collectief kunnen worden opgeheven, terwijl tegelijkertijd zeer brede categorieën van geld en goederen van de staat tegen beslag worden beschermd. De deurwaarders benadrukken dat zij niet tegen bescherming van essentiële overheidstaken zijn. Geld en goederen die aantoonbaar noodzakelijk zijn voor bijvoorbeeld de continuïteit van de openbare dienstverlening kunnen volgens hen, bijzondere bescherming krijgen. Het probleem zit volgens de vereniging, in de manier waarop dit in het wetsontwerp wordt geregeld.
Rechterlijke toetsing
De vereniging vreest vooral dat bestaande beslagen automatisch verdwijnen, zonder dat een rechter per individuele zaak kan beoordelen of een opheffing daadwerkelijk noodzakelijk en evenredig is. Dat kan volgens de deurwaarders verstrekkende gevolgen hebben.
Wanneer een burger, werknemer of ondernemer na een rechtszaak in het gelijk wordt gesteld en de staat tot betaling wordt veroordeeld, is beslag soms het laatste wettelijke middel om de uitvoering van het vonnis af te dwingen. Als de beschikbare staatsmiddelen vervolgens grotendeels buiten bereik van beslag worden geplaatst, kan een gewonnen rechtszaak volgens de vereniging, alsnog zonder praktisch resultaat blijven. “Een rechterlijke uitspraak moet meer zijn dan een papier waarop staat dat u gelijk heeft. Als de staat moet betalen, moet er ook een eerlijke en werkbare route naar betaling bestaan”, stelt Naomi Linger, voorzitster van de Vereniging van Deurwaarders in Suriname.
Bestaande snelle procedure
Volgens de vereniging bestaat er al een mogelijkheid om in spoedeisende gevallen, rekening te houden met het openbaar belang. Het huidige artikel 479 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering biedt de staat volgens de deurwaarders, de mogelijkheid om in kort geding onmiddellijke opheffing van een derdenbeslag te vragen, wanneer het openbaar belang dat vereist. De rechter kan daarbij naar de concrete omstandigheden van de zaak kijken. Onder meer kan worden beoordeeld, welk geld of welke middelen door het beslag worden getroffen, waarvoor deze nodig zijn, hoe dringend het publieke belang is en welke gevolgen de opheffing heeft voor de schuldeiser. De Vereniging van Deurwaarders vindt dat onvoldoende aangetoond wordt, waarom deze bestaande, snelle rechterlijke procedure niet zou volstaan. Juist omdat de staat in dergelijke situaties tegelijkertijd wetgever, schuldenaar en financieel belanghebbende kan zijn, vindt de vereniging onafhankelijke rechterlijke controle noodzakelijk.
Probleem begint volgens deurwaarders eerder
De vereniging wijst er daarnaast op dat beslag doorgaans niet het begin van een conflict is. Een beslaglegging volgt meestal, nadat een betalingsverplichting niet is nagekomen, aanmaningen geen resultaat hebben opgeleverd en uiteindelijk een rechtszaak is gevoerd, waarin een uitvoerbare uitspraak is verkregen. Daarom moet volgens de deurwaarders niet alleen worden gekeken naar de mogelijkheden om beslag te leggen, maar ook naar de oorzaak van de problemen. Zij noemen onder meer gebrekkige betalingsdiscipline, onvoldoende dossierbeheer en het niet tijdig uitvoeren van rechterlijke uitspraken door de Staat.
Alternatieven voorgesteld
De vereniging doet verschillende voorstellen om zowel het openbaar belang als de rechten van schuldeisers te beschermen. Zo pleit zij voor behoud van individuele rechterlijke toetsing voordat een bestaand beslag wordt opgeheven. Ook zouden alleen geld en goederen die aantoonbaar en onmiddellijk noodzakelijk zijn voor de openbare dienstverlening, bescherming tegen beslag moeten krijgen. Daarnaast zou de rechter de mogelijkheid moeten hebben om minder ingrijpende oplossingen te kiezen, zoals gedeeltelijke opheffing van een beslag, vervangende zekerheid of een betalingsregeling. De automatische nietigheid van bestaande beslagen zou volgens de vereniging moeten worden vervangen door een versnelde procedure, waarbij partijen worden gehoord.
Verder stelt de vereniging voor een centrale betalingsvoorziening in het leven te roepen voor uitvoerbare vonnissen tegen de Staat. Daarbij zou een wettelijke betalingstermijn van bijvoorbeeld 30 of 60 dagen kunnen worden vastgesteld. Ook zouden openstaande rechterlijke betalingsveroordelingen centraal moeten worden geregistreerd en gerapporteerd, zodat zichtbaar wordt waar betalingsachterstanden ontstaan en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Oproep aan DNA
De Vereniging van Deurwaarders doet ten slotte een beroep op De Nationale Assemblee om de behandeling van de omstreden bepalingen aan te houden, totdat een brede juridische consultatie heeft plaatsgevonden. De vereniging wil dat onder meer het Hof van Justitie, de procureur-generaal, de Surinaamse Orde van Advocaten, de Vereniging van Deurwaarders en andere deskundigen, formeel worden gehoord. De deurwaarders zeggen beschikbaar te zijn om hun bezwaren en voorstellen mondeling toe te lichten aan de Commissie van Rapporteurs. De vereniging benadrukt dat bescherming van de openbare dienstverlening niet ten koste mag gaan van de burger, het gezag van rechterlijke uitspraken en het vertrouwen in de rechtsstaat. Een vonnis waarbij de staat tot betaling wordt veroordeeld, moet volgens de vereniging, ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.
The post Deurwaarders waarschuwen voor onbetaalde vonnissen tegen de staat ..