Deskundigheid is geen luxe, maar een voorwaarde in raden van toezicht en commissarissen

door

INGEZONDEN

In veel bestuurskamers wordt nog te licht gedacht over de invulling van functies binnen raden van toezicht en raden van commissarissen. Alsof algemene maatschappelijke betrokkenheid en een goed netwerk voldoende zijn om toezicht te houden op complexe organisaties. Die gedachte is niet alleen achterhaald, maar ook risicovol.

Toezicht houden is een vak. Het vraagt om scherpe oordeelsvorming, onafhankelijkheid én aantoonbare deskundigheid. Vanuit mijn ervaring weet ik hoe belangrijk het is dat toezichthouders beschikken over meer dan alleen goede intenties.

Allereerst is er de juridische dimensie. Organisaties opereren binnen steeds complexere wettelijke kaders. Toezichthouders moeten niet alleen begrijpen wat er juridisch speelt, maar ook de implicaties kunnen doorgronden van besluiten, contracten en risico’s. Zonder die basis wordt toezicht al snel een formaliteit in plaats van een wezenlijke controlefunctie.

Daarnaast is financiële deskundigheid onmisbaar. Het beoordelen van begrotingen, jaarrekeningen en investeringsvoorstellen vraagt om inzicht en ervaring. Cijfers vertellen een verhaal, maar alleen voor wie ze kan lezen. Een raad die onvoldoende financieel onderlegd is, loopt het risico cruciale signalen te missen, met alle gevolgen van dien.

Dat betekent niet dat ieder lid een specialist moet zijn in alles. Wel dat een raad als geheel beschikt over een evenwichtige mix van competenties. En vooral: dat leden zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid en bereid zijn om zich continu bij te scholen. Een goed voorbeeld is hoe binnen de Telecommunicatie Autoriteit Suriname externe deskundigheid is ingeschakeld om de raad te trainen in het beoordelen van begrotingen en het herkennen van financiële aandachtspunten. Dat is geen zwaktebod, maar juist een teken van professionaliteit.

Toch begint het eerder. In Suriname worden leden van raden van toezicht en commissarissen vaak voorgedragen door politieke organisaties. Dat is een realiteit. Juist daarom is het essentieel dat de screening daar al serieus wordt genomen. Niet politieke loyaliteit, maar geschiktheid en deskundigheid moeten leidend zijn. Wie iemand voordraagt voor een toezichthoudende functie, draagt ook verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het toezicht.

Het is dan ook noodzakelijk dat kandidaten die dergelijke functies ambiëren, zich de vraag stellen of zij daadwerkelijk over de vereiste kennis en vaardigheden beschikken of bereid zijn die te ontwikkelen. Toezicht houden is geen erefunctie, maar een opdracht met maatschappelijke impact.

De tijd dat deze rollen konden worden ingevuld als beloning of sluitstuk van een carrière, ligt achter ons. Goed toezicht is een cruciale pijler onder goed bestuur. En goed bestuur begint bij deskundige mensen op de juiste plaats.

Deskundigheid is dus geen bijkomstigheid. Het is de kern.

Joan Meriam Nibte – Advocaat

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.