Debipersad: ‘Soberheid rijmt niet met extra leningen’

door

De voorzitter van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), drs. Steven Debipersad, plaatst kritische kanttekeningen bij de jaarrede van de president en de voorgestelde staatsbegroting voor 2026. Hoewel hij het belang van soberheid onderschrijft, waarschuwt hij dat de cijfers wijzen op extra leningen, die hiermee in tegenspraak zijn.
Debipersad gaf in een vraaggesprek met ABC Radio aan, dat de boodschap van soberheid op zichzelf positief klinkt. De president sprak daarbij over een tijdsbestek van drie jaren, waarin moeilijke keuzes moeten, worden gemaakt. Volgens Debipersad is het stellen van duidelijke prioriteiten in die periode essentieel.
Wanneer de begrotingscijfers echter bij elkaar worden opgeteld, concludeert hij dat de overheid naar schatting, zeker vier miljard Surinaamse dollar zal moeten bijlenen, om de geplande uitgaven te kunnen dekken. Dat staat volgens hem haaks op het aangekondigde sobere beleid. Hij stelt zich de vraag, hoe de regering dit denkt te realiseren.
Volgens Debipersad is het cruciaal, dat de overheid zich in de eerste plaats richt op het verhogen van de inkomsten. Hoewel daar op papier plannen voor bestaan, is de praktijk in Suriname volgens hem vaak minder duurzaam. Hij benadrukt, dat duidelijk moet worden, hoe de inkomsten ten opzichte van de vorige regering zullen worden verhoogd en welke prioriteiten worden gesteld bij het inzetten van de beperkte middelen.
De VES-voorzitter maakt zich daarnaast zorgen over het leningenplafond. Hij wijst erop dat de staatsschuld al sinds 2020 hoger is dan het bruto binnenlands product (bbp). Dat vormt volgens hem een structureel probleem. Schulden aangaan zonder een duidelijke productieve besteding, acht hij onverstandig, omdat alleen via productie, terugbetaling mogelijk is.
Debipersad zei dat eerdere regeringen er wel in geslaagd zijn, het bbp te laten groeien, maar niet voldoende om de schuld die boven de 100 procent ligt, terug te brengen naar internationaal aanvaardbare niveaus. Nieuwe leningen rijmen volgens hem, daarom niet met het sobere beleid, dat nu wordt gepropageerd.
Een belangrijk knelpunt blijft volgens Debipersad het gebrek aan inkomsten. Hij spreekt in dat verband van institutionele zwakte, met name bij de Belastingdienst. Hij vraagt zich af, waarom het zo lang duurt om achterstanden weg te werken en sectoren als goud en hout, zowel nationaal als internationaal, correct te laten bijdragen aan de staatskas.
Volgens hem zijn er wel degelijk mogelijkheden om inkomsten te verhogen, maar zijn deze in het verleden onvoldoende benut, ondanks ondersteuning van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Hij pleit voor het intensiever inzetten en daadwerkelijk uitvoeren van technische assistentie, met name bij het ministerie van Financiën en de Belastingdienst.
De voorgestelde generaal pardon voor belastingplichtigen, die achterstallige betalingen hebben, noemt Debipersad een mogelijke maatregel, mits deze eerlijk wordt uitgevoerd. Ondernemers die hun verplichtingen wel correct zijn nagekomen, mogen daarbij niet worden benadeeld.
Tot slot waarschuwt Debipersad dat verwachte toekomstige inkomsten uit olie en gas, geen vrijbrief mogen zijn om nu extra schulden aan te gaan. Bestaande leenverplichtingen moeten eerst worden gegarandeerd. Volgens hem moeten de inkomsten uit natuurlijke hulpbronnen in de eerste plaats ten goede komen aan de Surinaamse samenleving, en niet uitsluitend worden aangewend voor schuldaflossing.
The post Debipersad: ‘Soberheid rijmt niet met extra leningen’ ..