Debipersad: ‘2026 wordt beslissend jaar voor Surinaamse economie’

Suriname gaat 2026 in met een duidelijke tweesporenrealiteit. Enerzijds is er sprake van meer macro-economische rust dan tijdens de piek van de crisisjaren 2020 en 2021. Anderzijds blijft de sociaaleconomische druk op huishoudens en bedrijven, onverminderd groot. Dat stelt Steven Debipersad, voorzitter van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), in een analyse in het economistenblad VES Inzicht # 66.
Volgens Debipersad is er de afgelopen periode meer bewustzijn ontstaan over het belang van discipline, transparantie en het bewaken van monetaire stabiliteit. Tegelijkertijd is de koopkracht nog altijd kwetsbaar, is armoedestress voelbaar in brede lagen van de samenleving en moet het vertrouwen van burgers en ondernemers, verder worden hersteld. “De grootste uitdagingen voor 2026 zijn niet alleen economisch-technisch, maar vooral institutioneel en sociaal van aard”, benadrukt hij.
De VES wijst erop dat stabiliteit pas betekenis krijgt, wanneer die daadwerkelijk doorwerkt naar huishoudens. ‘’Dat vraagt om consistent begrotingsbeleid, het vermijden van kortetermijnmaatregelen en een duidelijke focus op productieve groei’’, aldus Debipersad. Volgens hem moet Suriname groeien via productie, export, investeringen en werkgelegenheid, en niet via consumptie op krediet of monetaire verruiming.
Daarbij speelt ook de voorbereiding op de toekomstige olie- en gasinkomsten een cruciale rol. Governance, lokale participatie en de absorptiecapaciteit van de economie, zullen bepalen of deze ontwikkeling een zegen wordt of juist een valkuil.
Hoopgevend is volgens de VES, dat er in 2025 meer erkenning is gekomen voor macro-economische stabiliteit als fundament, evenals voor het verbeteren van beleidssystemen op het gebied van planning, toezicht en rapportage. Ook groeit het besef dat stabiliteit alleen duurzaam is wanneer het vertrouwen van zowel burgers als investeerders toeneemt. Tegelijkertijd blijft er reden tot zorg. Politieke druk kan leiden tot een terugkeer naar oude patronen, structurele hervormingen verlopen traag en het maatschappelijke geduld neemt af, wanneer stabiliteit niet snel genoeg voelbaar is in de portemonnee.
Vooruitgang eind 2026, moet volgens de VES niet alleen worden afgemeten aan macro-economische indicatoren. Doorslaggevend is de samenhang tussen blijvende stabiliteit, een geloofwaardige hervormingslijn in het begrotingsbeleid en de eerste tastbare stappen richting brede economische groei. Dat betekent onder meer een voorspelbaarder prijsniveau, een stabielere wisselkoers en een monetair beleid dat geloofwaardig blijft. Daarnaast zijn duidelijke prioriteiten in de overheidsuitgaven, betere bestedingskwaliteit en zichtbare verbeteringen in inning en transparantie noodzakelijk.
Voor 2026 acht Debipersad een voorzichtig positief scenario mogelijk, mits het beleid consistent blijft. Inflatie kan verder afnemen of beheersbaar blijven wanneer monetair en begrotingsbeleid elkaar niet tegenwerken en verwachtingen goed worden verankerd. De ontwikkeling van de wisselkoers zal sterk afhangen van vertrouwen, discipline, exportopbrengsten en de mate waarin extra liquiditeit de economie binnenkomt. Het herstel van de koopkracht zal naar verwachting traag en ongelijk verlopen, vooral zolang productiviteitsgroei en betere banen achterblijven.
Discipline in het begrotingsbeleid blijft daarbij cruciaal. Hoewel er signalen zijn dat het besef hiervan groeit, blijft het risico op terugval reëel, vooral onder toenemende politieke druk. “Vertrouwen win je met consistentie, niet met incidentenbeleid”, waarschuwt de VES-voorzitter.
Met het oog op olie en gas benadrukt Debipersad dat 2026 in het teken moet staan van voorbereiding vóór de piek inkomsten. Dat vraagt om duidelijke spelregels voor inkomstenbeheer, sterke publieke financiële systemen en een serieus uitgewerkt local content-beleid. Ook moet de economie tijdig worden voorbereid om de extra activiteit te absorberen, zodat kostenexplosies en verdringing van andere sectoren worden voorkomen. Onvoldoende voorbereiding kan volgens de VES leiden tot een enclave-economie, Dutch disease, inefficiënte bestedingen en nieuwe maatschappelijke teleurstellingen.
Diversificatie blijft daarom essentieel, juist nu olie en gas in beeld komen. Sectoren als landbouw, diensten, lichte industrie en toerisme mogen niet worden verwaarloosd. Ook op de arbeidsmarkt en in het onderwijs is versnelling nodig. De basis is aanwezig, met ondernemerschap en een lerende jongerenpopulatie, maar succes hangt af van goed bestuur, transparantie en sterke instituties. Volgens Debipersad ligt de kernprioriteit voor 2026 in het onomkeerbaar maken van institutionele en macro-economische discipline en het vertalen van stabiliteit naar gerichte koopkrachtverbetering en banen. “De zorgen van burgers zijn reëel en vragen om serieus beleid, geen slogans”, stelt hij. Als de huidige koers wordt vastgehouden, kan 2026 volgens de VES uitgroeien tot een kantelpunt: van stabiliseren naar duurzaam verbeteren.
The post Debipersad: ‘2026 wordt beslissend jaar voor Surinaamse economie’ ..

...