De supermarkt van Bronto

door

DE SNIJD / Armand Snijders

Bravoureknaap Bronto is weer eens volop in het nieuws. En niet bepaald positief. De ex-minister van Binnenlandse Zaken (Biza) en zijn vrouw hebben enkele jaren geleden aan de Kristalstraat 245 de supermarkt ‘Plus to Go’ geopend, op steenworp afstand van de Amerikaanse ambassade in Paramaribo Noord. Het zoveelste zakelijke project van Bronto, na tal van fiasco’s zoals restaurant Palma en het nooit gebouwde West Leisure Hotel op het beschermde strand van Matapica.

Met deze mislukkingen in gedachten vermoedde ik wel dat er ook iets fishy aan zijn supermarkt moest zijn; zo lagen er in de schappen veel producten die eigenlijk exclusief in Foodbasket-zaken te koop werden aangeboden. Bronto had het vermoedelijk op een akkoordje gegooid met toenmalig president Chan, de bedenker van de containershops om het arme volk goedkope producten aan te bieden. Dat ‘Plus to Go’ daar ook een graantje van meepikte, was niet netjes naar de enorme concurrentie toe maar die stond machteloos. Ik heb daar een jaartje geleden op deze plek al mijn gedachten over geuit. Het was niet direct iets crimineels, maar ook niet helemaal zuivere koffie. Ik kon toen echter nog niet bevroeden dat er veel meer mis was rond die zaak – en vooral rond Bronto zelf. Althans, dat vermoedt ook het Openbaar Ministerie (OM).

En die slimme speurneuzen zuigen dat echt niet uit hun duim; zo werd een vrachtwagen van het ministerie ingezet om puin weg te halen door personeel van het departement, die daar ook door Biza voor werden betaald. Ook waren zij door hem gesommeerd om renovatie- en schoonmaakwerkzaamheden in de winkel te verrichten. En ze moesten puinruimen en schilderen. Ook voor andere privédoeleinden zette hij ze in en – als je de verdenkingen van het OM moet geloven – hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan het mogelijk misbruiken van personeel, materieel en middelen van het ministerie voor partijpolitieke of privédoeleinden. Dat is inderdaad niet netjes, maar er zijn meerdere bewindslieden die daar misbruik van hebben gemaakt.

Eerst wil ik het hebben over wat een politicus bezielt om, terwijl hij als minister zijn handen al vol heeft, een supermarkt te openen.

Toch is er nu voldoende aanleiding om juist hém te vervolgen. Dat is op zich prijzenswaardig, want men moet ergens beginnen om aan deze verspilling van onze belastingcenten een halt toe te roepen. Men moet wel consequent zijn en ook die anderen aan het kruis van Vrouwe Justitia nagelen, dus ook al die NDP- en Abop-bewindslieden die hebben gestolen. Maar ja, dat zal moeilijk gaan in het huidige bedorven klimaat waar het recht van de grootste partij geldt.

Bronto zit – helaas voor hem – helaas niet bij de grootste partij. Zijn Pertjajah Luhur loopt op de laatste benen en hij mag al van geluk spreken dat hij na de afgang in de coalitie met de VHP en Abop weer mee mocht doen in de regering. Nu wil het OM hem dus vervolgen en daarvoor moeten zijn collega’s van het nationale praathuis wel zijn onschendbaarheid opheffen. Daarover straks meer. Eerst wil ik het hebben over wat een politicus bezielt om, terwijl hij als minister zijn handen al vol heeft, een supermarkt te openen. Het kan niet een onverzadigbaar ondernemersinstinct zijn, getuige de hier boven beschreven mislukkingen.

Ook heerst er geen ondernemersgeest in de familie, want papa Paul heeft er in zijn leven ook regelmatig een rommeltje van gemaakt. Of het nu om bedrijfjes ging – de warung aan de Leysweg die ooit op last van het BOG werd gesloten vanwege de viezigheid – of om zogenaamde sociale projecten – de gaarkeuken naast het Belastingkantoor aan de Van Sommelsdijkstraat die hetzelfde treurige lot onderging. Bij andere projecten – zoals onder meer de eendagsvlieg/krant De Waarheid, de dubieuze stichting Dikin en zijn ‘goedkope’ volkswinkel te Beekhuizen – waren andere dingen die heel erg mis gingen en daardoor ook geen succes werden.

Maar goed, nu hebben we het over zoonlief: als minister van BiZa lag hij al onder vuur en werd hij beschuldigd van ‘onregelmatigheden’. De Centrale Landsaccountantsdienst (Clad) deed daar onderzoek naar, maar het rapport waarin de bevindingen staan, werd nooit openbaar gemaakt. Dat is jammer, want daarmee werd alle ruimte gegeven voor speculaties en eigen interpretaties. Bronto beweerde bij hoog en bij laag dat het Clad-onderzoek geen directe bewijzen heeft aangetoond van malversaties/fraude waar hij bij betrokken was. Let wel: ‘geen directe bewijzen’: dat betekent dat er wel wat mis was, maar dat niet meteen met de vinger naar hém gewezen kan/mag worden.

Aangevuurd door zijn voormalige aanstaande bruidegom Bravo, die het voorgenomen huwelijk tussen PL en Abop cancelde, werd Bronto uiteindelijk gedwongen zijn ministerspost bij Chan in te leveren, waarna het lange tijd stil bleef rond mogelijke strafbare handelingen. Maar nadat het ministerie onder deze regering ‘toevallig’ in Abop-handen kwam met Marinus aan het roer, werd de Bronto-kwestie al snel weer opgerakeld. Het is volgens velen overduidelijk dat wraakzuchtige Bravo daarbij een rol moet hebben gespeeld.

Ook met een veroordeling aan zijn broek kan hij rustig actief blijven in de politiek. Dat heeft zijn papa Paul bewezen.

De zwerm papegaaien in ons nationale praathuis kwam er onlangs niet uit of het OM Bronto – en ook de voormalige ministers Riad en Gillmore mogelijk moet vervolgen. In een huishoudelijke vergadering werd besloten een onderzoekscommissie in te stellen ‘die de vorderingen van de procureur-generaal nader zal bestuderen’. Dat besluit was verwacht maar met name de coalitie was hier tegen. De commissie krijgt de taak om de vorderingen te analyseren, relevante documenten te bestuderen en waar nodig betrokkenen te horen. Ofwel, de – soms niet zo geleerde -leden mogen op de stoel van het OM gaan zitten en bepalen of collega-politici zich al dan niet voor de groene tafel moeten verantwoorden.

Dat is natuurlijk de absurditeit ten top! De deskundigen van het OM zullen heus wel weten op grond waarvan ze iemand willen vervolgen en hebben daar geen goedkeuring van anderen voor nodig. En zeker niet van mede-politici. Dan moeten we in de toekomst ook aan alle moordenaars in het land gaan vragen of een moordverdachte wel of niet voor de rechter moet worden gebracht. Ik weet dat dit een heel extreem voorbeeld is, maar daar lijken we in Suriname wel naar toe te gaan.

Nu moeten we maar afwachten hoe het verder Bronto zal vergaan. Hij kan echter gerust zijn: ook met een veroordeling aan zijn broek kan hij rustig actief blijven in de politiek. Dat heeft zijn papa Paul bewezen. Dus er is voor hem geen man overboord. En ach, anders kan hij altijd als vakkenvuller bij ‘Plus to Go’ gaan werken. Dat is tenminste echt eerlijk werk.-.

armand.snijders@gmail.com