De onacceptabele afwenteling van de EBS-crisis op de burger

door

Met stijgende verbazing en groeiende frustratie heeft de Surinaamse samenleving kennisgenomen van de recente bekendmaking van de N.V. Energiebedrijven Suriname (EBS). Per 25 augustus 2026 voert het nutsbedrijf in het complete EPAR-gebied (Paramaribo, Wanica, Commewijne, Para en Saramacca) beurtelings loadshedding in voor minimaal drie uur per keer. De reden? Het stroomverbruik is de afgelopen weken ‘sterker toegenomen dan voorzien’.
Het is de zoveelste keer dat een falend beleid met een simpel persbericht wordt afgewenteld op de burgerij en het bedrijfsleven. Terwijl consumenten te horen krijgen dat zij hun was- en strijkgedrag drastisch moeten aanpassen, weigeren de EBS en de Energie Autoriteit Suriname (EAS) de hand in eigen boezem te steken. Dit is niet alleen een kwalijke zaak, het is een brevet van onvermogen van de instanties die wettelijk belast zijn met een betrouwbare stroomvoorziening.
Het narratief van de EBS is even voorspelbaar als vermoeiend: de consument verbruikt te veel, dus de consument is de schuld van de black-outs. Dit is een verdraaiing van de realiteit. Een groeiende economie en stijgende temperaturen zorgen logischerwijs voor een hogere energievraag. Dat is geen ‘onvoorziene verrassing’, dat is een statistische zekerheid waar elk professioneel energiebedrijf op anticipeert.
Dat er anno 2026 nul reservevermogen beschikbaar is en dat het net bij de minste technische uitval dreigt om te vallen, is het directe resultaat van jarenlang uitgesteld onderhoud, een gebrek aan investeringen in opwekcapaciteit en het uitblijven van netmodernisering. Het is de omgekeerde wereld dat de burgerij, die maandelijks trouw betaalt, nu wordt opgeroepen om apparaten uit te schakelen om het netwerk stabiel te houden.
Wat de situatie momenteel extra beangstigend en kwalijk maakt, is de timing. We bevinden ons nu pas aan het prille begin van de grote droge tijd. Het is een natuurkundig en meteorologisch feit dat gedurende deze periode de neerslag wegblijft en de temperaturen nog extremer zullen stijgen. Dit betekent dat de koelingsbehoefte (en dus het stroomverbruik) de komende maanden alleen maar verder zal toenemen.
Tegelijkertijd zal, zoals elk jaar voorspelbaar is, het waterniveau in het Prof. Dr. Ir. W.J. van Blommesteinmeer (het stuwmeer) onherroepelijk gaan dalen. Wanneer het waterpeil zakt, neemt de hydro-energetische productiecapaciteit van de Afobaka-krachtcentrale drastisch af. Dit is een destructief tweesnijdend zwaard: de vraag schiet omhoog, terwijl onze goedkoopste en belangrijkste bron van schone energieopwekking letterlijk opdroogt.
Als we nu, in augustus, al kampen met een acuut tekort aan reservevermogen en een black-out-schema van drie uur per dag, wat gaat er dan op termijn gebeuren als de droogte pas echt toeslaat? Kijken we straks in oktober of november aan tegen loadshedding van zes tot acht uur per dag? Het uitblijven van een strategisch noodplan voor dit jaarlijks terugkerende natuurverschijnsel is niets minder dan bestuurlijke nalatigheid.
In deze crisis schittert ook de Energie Autoriteit Suriname (EAS) door passiviteit. De EAS heeft als wettelijke kerntaak het reguleren van de sector en het garanderen van een veilige, betrouwbare en betaalbare stroomvoorziening. Hoewel de EAS onlangs in augustus 2026 nog met de leiding van De Nationale Assemblée (DNA) vergaderde over de wetgeving rond het ‘Energie Sector Plan’ (ESP), merken we op de werkvloer en in de huizen helemaal niets van deze theoretische exercities.
De communicatie blijft vaag – de EBS kan immers ‘niet vooraf aangeven welke wijken worden uitgeschakeld’ – en van concrete crisisbeheersing is geen sprake. De EAS fungeert in de praktijk helaas meer als een toekijker die achteraf rapporten schrijft, in plaats van een daadkrachtige toezichthouder die de EBS dwingt om tijdig alternatieve thermische of hernieuwbare back-upcapaciteit operationeel te hebben.
De impact van deze stroomonderbrekingen is enorm. Huishoudens zitten in de verstikkende hitte, apparatuur gaat defect door piekspanningen, en het Surinaamse bedrijfsleven wordt lamgelegd. Bedrijven en fabrieken die al worstelen met hoge operationele kosten, worden nu brutaal gevraagd om hun eigen generatoren in te zetten om het net te ontlasten. Publiek geld en bedrijfskapitaal worden opgeslokt door de inefficiëntie van een monopolist.
Suriname heeft geen gebrek aan plannen, conferenties of ‘Roadmaps’. Waar wel een schreeuwend gebrek aan is, is bestuurlijke verantwoording. Het kan niet zo zijn dat de top van de EBS en de leiding van de EAS comfortabel in hun gekoelde kantoren blijven zitten, terwijl de samenleving de komende droge tijd tegemoet treedt met de angst voor totale economische verlamming.
De maat is vol. De samenleving eist geen vage persberichten waarin het consumptiegedrag gecriminaliseerd wordt, maar een transparante, realistische afschakelkalender en onmiddellijke actie om extra thermische of mobiele opwekcapaciteit te huren of te installeren voor de piekmaanden die voor ons liggen. De hand moet nu éérst in eigen boezem worden gestoken.
Irshaad Fatehmahomed
Lid van De Nationale Assemblée van Suriname
The post De onacceptabele afwenteling van de EBS-crisis op de burger appeared first on Suriname suriname.