De lange schaduw van corruptieonderzoeken

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Sinds enkele jaren lijkt zich in Suriname een opmerkelijk en tegelijk zorgwekkend patroon af te tekenen. Na vrijwel elke regeringswisseling worden voormalige regeringsfunctionarissen en topfiguren van overheidsinstellingen onderwerp van strafrechtelijke onderzoeken wegens vermoedelijke corruptie.

Het roept een ongemakkelijke vraag op: gaat het hier om een noodzakelijke schoonmaak van het staatsapparaat of is er sprake van een cyclus waarin politieke machtswisselingen steevast worden gevolgd door juridische afrekeningen? Daar begint het sterk op te lijken.

“Het parlement moet geen spelbreker zijn, maar het OM de ruimte geven te doen wat niet mag worden nagelaten”

Het begon feitelijk al aan het einde van het tweede kabinet-Bouterse. Toen gaf president Desi Bouterse groen licht aan de raad van commissarissen van de Centrale Bank van Suriname om aangifte te doen tegen ex-president van de CBvS Robert van Trikt. Wat volgde was een sneeuwbaleffect.

In het strafrechtelijk onderzoek werden meerdere personen betrokken, onder wie voormalig minister van Financiën Gillmore Hoefdraad, de directeur van de Surinaamse Postspaarbank, een jurist van de Centrale Bank en een zakenpartner van Van Trikt. Allemaal werden uiteindelijk veroordeeld. En alsof dat nog niet genoeg was, loopt over diezelfde periode inmiddels ook een tweede strafzaak.

Na het aftreden van president Chan Santokhi in juli 2025 volgde opnieuw een reeks corruptieschandalen bij ministeries en staatsbedrijven. Strafrechtelijke onderzoeken werden ingesteld, directeuren en andere toppers van staatsbedrijven werden aangehouden of hangende het onderzoek op non-actief gesteld.

Het Openbaar Ministerie lijkt intussen zo ver gevorderd dat nu ook verzoeken bij De Nationale Assemblee zijn ingediend om drie voormalige ministers in staat van beschuldiging te stellen. Opmerkelijk is dat het onderzoek tegen ex-minister Bronto Somohardjo al zijn oorsprong heeft in de laatste maanden van het kabinet-Santokhi.

Het beeld dat is ontstaan, is weinig verheffend. Het lijkt erop dat overheidsposities niet alleen worden nagestreefd om ontwikkeling voor de samenleving te realiseren, maar ook worden gezien als een persoonlijke graaipot. Dat is een harde conclusie, maar het is moeilijk een andere indruk te krijgen wanneer telkens weer nieuwe dossiers van vermoedelijke corruptie opduiken.

Daarom rust er een zware verantwoordelijkheid op het Openbaar Ministerie. Het moet deze onderzoeken tot het einde toe doorzetten en hopelijk niet stuiten op de beruchte ‘blinde muren’ die in het verleden zo vaak opdoken wanneer machtige personen ter verantwoording moesten worden geroepen.

Tegelijk ligt er ook een taak bij De Nationale Assemblee. Het parlement moet geen spelbreker zijn, maar het OM de ruimte geven te doen wat niet mag worden nagelaten. Uiteindelijk is de strafrechter de plek waar feiten worden gewogen en waar beschuldigde mensen hun onschuld kunnen bewijzen.

Want ook dat is een realiteit: leven met verdenkingen van corruptie zonder dat een rechter zich erover heeft uitgesproken, is voor niemand een prettige positie. Vraag dat maar aan al die mensen die al jaren moeten horen dat zij uit de pot van de naschoolse opvang zouden hebben ‘gevreten’. Alleen een rechter kan daar definitief duidelijkheid over geven.

ivancairo@yahoo.com