Cuba gehuld in duisternis na landelijke black-out

door

Energiesysteem volledig ingestortPARAMARIBO – Heel Cuba is maandag getroffen door een grootschalige stroomstoring, waardoor het eiland met ruim 11 miljoen inwoners plotseling zonder elektriciteit kwam te zitten. Volgens het Cubaanse ministerie van Energie en Mijnbouw raakte het nationale elektriciteitsnet volledig ontregeld. De autoriteiten benadrukken dat er geen directe technische storing werd vastgesteld in de centrales die op dat moment actief waren, maar dat het netwerk als geheel bezweek onder de druk.Technici werken sindsdien aan het gefaseerd opnieuw opstarten van het systeem, met name via thermische elektriciteitscentrales die cruciaal zijn voor het herstel. Volgens elektriciteitsdirecteur Lázaro Guerra moet dat proces uiterst voorzichtig verlopen om nieuwe storingen te voorkomen. Een verzwakt netwerk is immers extra kwetsbaar en kan bij een te snelle herstart opnieuw instorten.Leven in het donkerDe impact op het dagelijks leven is groot. In de hoofdstad Havana en andere steden zaten gezinnen urenlang, soms dagen, zonder stroom. Kaarsen en geïmproviseerde oplossingen boden enig licht, terwijl de hitte en het gebrek aan ventilatie het leven bemoeilijken. Bewoners moesten noodgedwongen matrassen verplaatsen naar plekken waar nog enigszins frisse lucht binnenkwam.Voor veel Cubanen is de situatie inmiddels ondraaglijk geworden. Voedsel bederft door het gebrek aan koeling en kwetsbare groepen, zoals ouderen, lijden onder de omstandigheden. De 61-jarige Tomás David Velázquez Felipe verwoordde de wanhoop treffend: volgens hem drijft de aanhoudende crisis mensen ertoe het land te willen verlaten, omdat het dagelijks leven steeds moeilijker wordt.Hoewel tegen maandagavond een klein deel van de elektriciteit was hersteld — ongeveer vijf procent van de huishoudens in Havana — waarschuwen de autoriteiten dat deze beperkte toevoer instabiel is. Ziekenhuizen kregen prioriteit bij het herstel, gevolgd door communicatienetwerken.Terugkerende crisisDe recente black-out is niet op zichzelf staand. Het is al de derde grote stroomuitval in vier maanden tijd. Het elektriciteitsnet van Cuba verkeert al jaren in slechte staat en kampt met verouderde infrastructuur en achterstallig onderhoud. Dagelijkse stroomonderbrekingen zijn eerder regel dan uitzondering geworden.Deskundigen wijzen erop dat het netwerk zijn technische levensduur al lang heeft overschreden. Volgens Cuba-kenner William LeoGrande is het bijna een wonder dat het systeem nog functioneert. Hij waarschuwt dat zonder ingrijpende hervormingen de situatie verder zal verslechteren en mogelijk zal leiden tot economische instorting en sociale onrust.Oliecrisis en internationale drukEen belangrijke oorzaak van de energieproblemen is het tekort aan brandstof. Cuba was jarenlang afhankelijk van olieleveringen uit Venezuela, maar die zijn vrijwel stilgevallen na geopolitieke ontwikkelingen en ingrijpen van de Verenigde Staten. Daarnaast hebben dreigende Amerikaanse sancties andere landen, zoals Mexico, ertoe aangezet hun export naar Cuba te beperken.De Cubaanse regering wijt de crisis mede aan de Amerikaanse blokkade. De Verenigde Staten voeren de druk verder op door economische sancties en politieke eisen. Washington wil dat Cuba politieke gevangenen vrijlaat en economische hervormingen doorvoert in ruil voor verlichting van de sancties.De Amerikaanse president Donald Trump ging maandag nog een stap verder door te stellen dat hij denkt “de eer te hebben om Cuba in handen te krijgen”. Hij noemde het land een “zeer verzwakte natie” en suggereerde dat de Verenigde Staten grote invloed kunnen uitoefenen op de toekomst van het eiland.Politieke spanningen lopen opTegelijkertijd vinden er achter de schermen gesprekken plaats tussen Washington en Havana. Volgens ingewijden dringt de Amerikaanse regering aan op het vertrek van de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel. Hoewel het communistische systeem mogelijk intact zou blijven, lijkt de VS aan te sturen op een machtswisseling om economische hervormingen te versnellen.De Cubaanse regering heeft bevestigd dat er gesprekken plaatsvinden, maar details blijven schaars. De politieke druk komt op een moment dat de economische situatie in het land al bijzonder precair is.‘Perfecte storm’ dreigtVolgens experts is er sprake van een samenloop van problemen die elkaar versterken. Naast het gebrek aan olie en een verouderd elektriciteitsnet kampt Cuba met een tekort aan harde valuta, waardoor het moeilijk is om onderdelen te importeren of infrastructuur te moderniseren. Ook het gebruik van zware olie beschadigt de installaties verder.De overheid probeert intussen oplossingen te vinden, onder meer door buitenlandse investeringen aan te trekken en Cubanen in het buitenland meer economische ruimte te geven. Zo worden mogelijkheden onderzocht voor samenwerking met particuliere bedrijven en infrastructuurprojecten.