CORRUPTIEBESTRIJDING MOET BEANGSTIGEND ZIJN

De recente vermeende corruptieschandalen bij het Staatsziekenfonds (SZF) hebben opnieuw een gevoelige snaar bij de goedbedoelenden in onze samenleving geraakt. NPS-assembleelid Ivanildo Plein liet in gesprek met de media, er geen misverstand over bestaan. Als functionarissen zich schuldig hebben gemaakt aan onregelmatigheden, moet onmiddellijk worden ingegrepen. Hoe kan het dat personen die pas kort in functie zijn, vrijwel direct in opspraak geraken? Plein wijst erop, dat politieke samenwerking nooit een vrijbrief mag zijn om misstappen te begaan en gedogen. Integriteit zou geen onderhandelbaar onderdeel van coalitievorming mogen zijn.
Toch zien we in Suriname een hardnekkig patroon. Er wordt verontwaardigd gereageerd, wanneer een zaak aan het licht komt, er volgen aankondigingen van onderzoek, maar zelden zien we consequenties of punitieve maatregels die daadwerkelijk afschrikken. Dossiers verdwijnen uit het publieke debat, betrokkenen blijven buiten schot, en het vertrouwen in instituties, krijgt opnieuw een knauw.
Het pleidooi dat deze zaak ‘tot in de finesses’ moet worden onderzocht, is terecht. Maar onderzoek alleen is niet voldoende. Corruptie bestrijden vereist zichtbare, voelbare gevolgen, wanneer schuld wordt vastgesteld. Zolang overtreders het gevoel hebben, dat zij uiteindelijk toch ongestraft blijven, blijft men risico’s nemen. Vaak wordt gewezen op internationale voorbeelden. Singapore bijvoorbeeld, zij hebben een streng nultolerantiebeleid. Met de Prevention of Corruption Act en een onafhankelijke opsporingsinstantie als het Corrupt Practices Investigation Bureau (CPIB) heeft dat land duidelijke kaders geschapen. Zowel het geven als aannemen van steekpenningen, wordt zwaar bestraft, met hoge boetes en gevangenisstraffen. Tegelijkertijd worden ambtenaren competitief beloond, waardoor de verleiding die uit lage inkomens kan voortkomen, wordt beperkt.
Maar laten we eerlijk zijn, Suriname kampt niet alleen met een salarisvraagstuk. De realiteit is dat ook onze functionarissen met hoge vergoedingen, in opspraak raken. Dat wijst op een fundamenteler probleem, puur bigi ai nanga gridi. Wanneer zaken in de doofpot belanden, of verzanden in langdurige procedures zonder uitkomst, ondermijnt dat elk afschrikwekkend effect. De vraag is dus niet alleen, hoe hoog salarissen moeten zijn om corruptie te ontmoedigen. De vraag is: hoe zeker is de pakkans? Hoe snel volgt er een onafhankelijk onderzoek? En hoeveel vertrouwen heeft de samenleving dat recht daadwerkelijk zal zegevieren, ongeacht politieke kleur of maatschappelijke positie?
Corruptiebestrijding vereist veel meer, het vraagt om institutionele versterking, onafhankelijke controleorganen, transparantie in besluitvorming en consequente toepassing van de wet. Een gewaarschuwd mens telt pas echt voor twee wanneer hij of zij weet dat de waarschuwing geen loze kreet is. Als Suriname serieus werk wil maken van integriteit binnen publieke instellingen, dan is dit het moment om aan te vangen. Niet met tijdelijke verontwaardiging, maar met structurele maatregelen. Want zolang de indruk blijft bestaan dat corruptie weinig risico’s inhoudt, blijft de verleiding groot. En dat is een prijs die de samenleving zich niet langer kan permitteren.
The post CORRUPTIEBESTRIJDING MOET BEANGSTIGEND ZIJN ..