CORRUPTIE KAN JE ALLEEN MET WORTEL EN TAK UITROEIEN

door

Het adagium ‘met wortel en tak uitroeien’, wordt vaak gebruikt wanneer de roep om harde actie tegen corruptie, luider wordt. Het suggereert een totale breuk met een systeem dat als diep verankerd en hardnekkig wordt ervaren. In de Surinaamse context wordt die uitspraak steeds vaker gekoppeld aan het functioneren van het politieke bestel zelf, dat door critici niet langer wordt gezien als onderdeel van de oplossing, maar als de kern van het probleem.
De Surinaams-Nederlandse socioloog en auteur Ruben Gowricharn plaatst die analyse in scherpe bewoordingen in de april-editie van VES-Inzicht 2026. Hij stelt dat de structurele problemen van Suriname niet primair voortkomen uit een klassieke economische crisis, maar uit een langdurig patroon van politiek-bestuurlijk wanbeheer. Daarmee verschuift de focus van conjuncturele verklaringen naar een veel fundamentelere kritiek op de bestuurscultuur. Gowricharn verwijst onder meer naar de periode rond de regeringswisseling in 2020, waarbij volgens hem sprake was van ernstig bestuurlijk verval en een situatie die hij omschrijft als ‘ongekend politiek vandalisme’. Hij schetst een beeld van een overheid die niet alleen financieel verzwakt was, maar ook institutioneel beschadigd, met verdwenen documentatie, aangetaste werkstructuren en een uitgeholde staatskas. Zijn centrale stelling is dat dergelijke praktijken wijzen op een politiek systeem, waarin machtsoverdracht niet neutraal verloopt, maar gepaard kan gaan met bewuste schade.
Die analyse is scherp, maar ze botst onvermijdelijk met de vraag hoe structureel zulke patronen werkelijk zijn en in welke mate ze aantoonbaar in alle lagen van het bestuur verankerd zitten. Want waar de diagnose van institutioneel verval zich richt op de politieke top, blijft vaak onderbelicht, hoe instellingen in de praktijk functioneren en waar precies de grens ligt tussen bestuurlijke zwakte, inefficiëntie en doelbewuste ontwrichting. Tegen die achtergrond krijgt het huidige anti-corruptiebeleid een andere lading. In februari 2026 stelde het Openbaar Ministerie in Suriname nieuwe richtlijnen vast rond de Verklaring van Inkomen en Vermogen (VIV), waarbij een hersteltermijn van zes maanden wordt gehanteerd alvorens strafvervolging volgt. Ook het Hof van Justitie van Suriname en de Anti-corruptiecommissie Suriname spelen daarin een centrale rol. Op papier is dit een stap richting meer transparantie en naleving van anti-corruptiewetgeving. In de praktijk vragen wij ons af of een gefaseerde en vooral correctieve aanpak voldoende gewicht in de schaal legt in een context waarin de roep om ‘wortel en tak’, juist duidt op een diep wantrouwen in de effectiviteit van bestaande instituties. Het risico bestaat dat regelgeving wel wordt aangescherpt, maar handhaving en politieke consequentie achterblijven. De spanning tussen diagnose en uitvoering is overduidelijk. Enerzijds wordt corruptie gedefinieerd als een systeemprobleem dat alleen met ingrijpende structurele hervormingen kan worden aangepakt. Anderzijds blijft het beleidsinstrumentarium vaak steken in procedurele stappen, waarschuwingen en gefaseerde naleving. In die kloof tussen ambitie en uitvoering ontstaat precies de ruimte waarin het probleem zich blijft reproduceren. De vraag is daarom niet of corruptie ‘met wortel en tak’ moet worden aangepakt, maar of de huidige bestuurlijke en juridische instrumenten daadwerkelijk in staat zijn om die ambitie waar te maken. Zonder consistente handhaving, institutionele onafhankelijkheid en politieke consequentie dreigt het begrip vooral een morele uitspraak te blijven, in plaats van een bestuurlijke realiteit.
The post CORRUPTIE KAN JE ALLEEN MET WORTEL EN TAK UITROEIEN ..