Communicatie ook voor deze regering dé achilleshiel

door

Het blijft enorm behelpen met de communicatieve vaardigheden van regeringen. Iedere keer belooft een nieuwe president bij zijn of haar optreden dat transparantie hoog in het vaandel staat en openheid het sleutelwoord zal zijn in de regeerperiode. Maar zodra ze de burelen van het kabinet zijn binnengetrokken, is daar helemaal niets van te merken.

Tekst Armand SnijdersBeeld gegenereerd door AI

Volledig transparant?

Het ‘misverstand’ rond de Colombiaanse reis van president Jennifer Simons en met name de deelname van haar echtgenoot daaraan, was een duidelijk en pijnlijk voorbeeld hoe communiceren vooral níet moet. Als daar gewoon open en eerlijk over was gecommuniceerd, was er niemand over gevallen. Maar de president besloot zich in nevelen te hullen, waardoor er onnodig veel ruis ontstond.Dat is zonde van alle tijd en energie die aan een niet bestaande rel wordt besteed. De president had zich in de plaats daarvan beter met echt prangende zaken kunnen bezighouden. Ze had het aan zichzelf en de gebrekkige overheidscommunicatie te wijten dat de hele dyugudyugu ontstond. Dan moet men niet met verwijten komen dat de media de zaak opblazen.Misschien is dat ook wel een beetje zo, maar het publiek is nu eenmaal zeer achterdochtig als het om handelingen van politici gaat. Dus daarom is adequate voorlichting zo belangrijk, ook om het diepgewortelde wantrouwen bij de bevolking wat weg te nemen. Maar als de regering niet bereid is om echt openheid van zaken te geven en dus volledig transparant te zijn, dan zal dat vertrouwen er nooit komen. Ook niet als je een professioneel opgetuigde communicatiedienst met deskundige voorlichters hebt.

Een onoverzichtelijke chaos

Simons en haar chef-staf Sergio Akiemboto zouden toch lering moeten hebben getrokken uit de totaal verkeerde wijze waarop Chandrikapersad Santokhi het had aangepakt en wat uiteindelijk mede tot zijn ondergang heeft geleid. Hij begon voortvarend: hij transformeerde het Nationaal Informatie Instituut – dat onder Bouterse was opgezet – op tot de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Dat werd een onoverzichtelijke chaos, ook doordat er allerlei ‘communicatiestrategen’ werden aangesteld vanuit zijn family & friends-kringen, die helemaal geen of nauwelijks kaas hadden gegeten van communicatie.

Ze had het aan zichzelf en de gebrekkige overheidscommunicatie te wijten dat de hele dyugudyugu ontstond.

Het werd nog verergerd doordat vanuit het kabinet van de president de voorlichting ter hand werd genomen door de Communicatie Unit President (CUP), waardoor niemand door de bomen het bos nog zag. Ook alle presidentiële werkgroepen en commissies die Santokhi instelde om zaken vlot te trekken, boden weinig soelaas. De CUP is na het aantreden van Simons een zachte dood gestorven, de CDS is intact gebleven en deels bemand met mensen die zij vertrouwt.Je zou mogen verwachten dat het nieuwe staatshoofd en haar team een duidelijk plan hadden van hoe de voorlichting naar het volk en de communicatie met de media zou moeten plaatsvinden. Dat is – zeker gezien de ingrijpende plannen die de regering zegt te hebben – van cruciaal belang.

Presidentieel woordvoerder

Er is echter heel veel hetzelfde gebleven – ook qua communicatie. Enkele weken geleden werd wel bekend dat Roberto Lindveld dé presidentieel woordvoerder is geworden. ‘Met deze benoeming krijgt het kabinet van de president een vaste communicatieschakel, bedoeld om de informatievoorziening vanuit het hoogste ambt te stroomlijnen en te professionaliseren’, zo luidde de bijbehorende toelichting.Sindsdien is hij nog nauwelijks in beeld gekomen, waardoor men zich mag afvragen wat hij nou écht doet. Ook hij zal waarschijnlijk nooit de voorlichting constructief kunnen aanpakken, zoals ook vele voorgangers van hem daarin hebben gefaald. Maar dat kwam ook omdat hun bazen – en met name de president – de communicatie het liefst zelf verricht. Maar het volk omstandig en effectief informeren is een heel andere discipline dan een land besturen.

Lening 1,55 miljard US dollar

Dat er momenteel nog altijd sprake is van een gebrekkige communicatie met het volk, zal niemand durven ontkennen. Dat kwam onder meer overduidelijk naar voren toen de regering in oktober/november 2025 twee internationale staatsobligaties uitgaf met een totale omvang van 1,55 miljard US dollar. Niemand kon uitleggen waarvoor dit nodig was; er werd alleen aangegeven dat hiermee bestaande schulden werden afgelost en dat Suriname de komende twee jaar wat meer financiële lucht kreeg en dat het dus voor iedereen goed zou zijn.Maar over de voorwaarden waartegen de leningen zijn aangegaan, werd niets gezegd. Zelfs Simons hulde zich daarover in nevelen, waardoor de geruchtenstroom op gang kwam dat het geld vooral zou worden gebruikt voor consumptieve doeleinden en mogelijk zelfs in de verkeerde zakken zou belanden. Surinamers zijn immers geen vreemde in Jeruzalem en – door ervaring wijs geworden – uiterst achterdochtig als politici over zulke grote bedragen moeten beslissen. Kennelijk was er ook geen voorlichter met voldoende kennis van zaken die een en ander kon uitleggen.

Geen duidelijk beleidsplan

Minister Adelien Wijnerman van Financiën en Planning probeerde afgelopen weekeinde wel wat meer duidelijkheid te geven en zei dat het uitgeven van de obligaties geen consumptieve keuze was maar ‘een noodzakelijke stap om de financiële druk op de staat beheersbaar te maken’. “De middelen zijn ondergebracht op een buitenlandse escrow-rekening die door derden wordt beheerd en mogen uitsluitend worden gebruikt voor vooraf vastgestelde doelen”, zo probeerde ze sceptici te overtuigen van de bedoelingen van de regering.Of dat helpt, is een tweede. De regering zou er beter aan gedaan hebben om bijtijds via de voorlichtingskanalen de correcte informatie te geven en de precieze bedoeling daarvan uit te leggen. Nu komt de verklaring van bewindsvrouw Wijnerman – hoe goed misschien ook bedoeld – een beetje als mosterd na de maaltijd over.De communicatie blijft vooralsnog ook van deze regering dé achilleshiel. Ook omdat er geen duidelijk beleidsplan wordt opgesteld over wat men precies met de informatievoorziening wil bereiken en vooral of men ook echt bereid is zoveel mogelijk met de samenleving te delen. Zolang Geerlings-Simons – in navolging van haar uiterst koppige voorganger – alle adviezen in de wind slaat, zal het wel een achilleshiel blijven. Santokhi kan haar vertellen welke prijs hij daar uiteindelijk voor heeft moeten betalen.-.

STREAMERSZe had het aan zichzelf en de gebrekkige overheidscommunicatie te wijten dat de hele dyugudyugu ontstond.

Surinamers zijn immers geen vreemde in Jeruzalem en – door ervaring wijs geworden – uiterst achter-dochtig als politici over zulke grote bedragen moeten beslissen.