CODE ZWART OF CODE STILZWIJGEN?

door

Het bericht dat de Spoed Eisende Hulp (SEH) van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) mogelijk in een code zwart-situatie zou verkeren, raakte de samenleving diep. Niet alleen als nieuwsfeit, maar vooral omdat zoveel mensen duidelijk hebben ervaren hoe de medische zorg in rap tempo achteruit is gegaan. De interne brief had het niet over een administratieve kwestie of een interne organisatorische nota, maar over de impliciete erkenning dat de grenzen van de acute zorg in beeld komen. In zo’n context wordt elke formulering zwaar geladen, omdat deze direct raakt aan de vraag of levensreddende zorg nog altijd gegarandeerd kan worden.
Er ontstond gelijk ophef rond de vermeende afkondiging van code zwart op de SEH van het AZP tegen de achtergrond van de inhoud van het interne document waarover werd bericht. Daarin werd gesproken over personele tekorten, beperkte ICU-capaciteit en onvoldoende beschikbare bedden op de SEH, waardoor in pieksituaties de opvang van instabiele en postoperatieve patiënten niet altijd gegarandeerd kan worden. Ook werd beschreven dat overname van kritieke patiënten vanuit andere zorginstellingen kan worden beperkt, wanneer er onvoldoende personeel of behandelruimte beschikbaar is.
De directie haastte zich om diezelfde dag de berichtgeving te ontkrachten en stelde dat het slechts ging om een intern document, waarin mogelijke crisisscenario’s werden besproken. Maar wie het document leest, ziet dat daarin zeer concrete situaties worden beschreven, waarin ernstig zieke patiënten niet kunnen worden overgenomen, postoperatieve patiënten niet kunnen worden opgevangen en acute zorg moet worden beperkt vanwege personeelstekorten en capaciteitsproblemen. Dat zijn geen theoretische oefeningen. Dat zijn scenario’s die alleen worden opgesteld wanneer er een reële vrees bestaat dat de zorgverlening onder druk komt te staan.
De discussie dreigde daardoor te verwateren, maar de vraag bleef of het officieel code zwart was of niet. Voor de patiënt die geen bed krijgt, voor de arts die onder extreme druk moet werken en voor de familie die afhankelijk is van tijdige medische hulp, maakt die terminologie weinig verschil. De onderliggende boodschap blijft dezelfde: de acute zorg kampt met ernstige structurele problemen.
Niemand hoeft verrast te zijn door deze situatie. De gezondheidszorg in Suriname verkeert al jaren in zwaar weer. Tekorten aan personeel, medische hulpmiddelen, medicijnen en specialistische capaciteit zijn geen nieuwe verschijnselen. Zorgverleners trekken al geruime tijd aan de bel over een systeem dat steeds meer moet doen met steeds minder middelen. Dat een intern document deze realiteit bevestigt, zou eerder aanleiding moeten zijn voor bezinning dan voor ontkenning.
De samenleving heeft recht op transparantie. Wanneer er risico’s bestaan voor de continuïteit van de acute zorg, moet daar open en eerlijk over worden gecommuniceerd. De samenleving geruststellen is belangrijk, maar dat mag niet ten koste gaan van de waarheid. Vertrouwen ontstaat niet door problemen weg te redeneren, maar door ze te erkennen en aan te pakken.
De interne brief was voor velen misschien schokkend, maar mogelijk vooral een ongefilterde blik op een werkelijkheid die al jaren bestaat. De vraag is daarom niet wie gelijk heeft in deze discussie. De vraag is, hoelang de gezondheidszorg nog kan blijven functioneren onder omstandigheden die steeds vaker doen vermoeden dat het systeem zelf al geruime tijd op de intensive care ligt.
The post CODE ZWART OF CODE STILZWIJGEN? ..