Chikungunya

door

DE TERUGKEER VAN chikungunya in Suriname is een serieuze waarschuwing. Acht bevestigde gevallen lijkt op het eerste gezicht beperkt, maar de ervaring uit 2014/2015 leert dat een uitbraak zich snel kan uitbreiden wanneer waakzaamheid verslapt. Dit is het moment waarop overheid en samenleving gezamenlijk verantwoordelijkheid moeten nemen om erger te voorkomen.

De eerste en belangrijkste taak ligt bij de overheid. Verscherpte surveillance en laboratoriumonderzoek zijn terecht ingezet, maar deze maatregelen alleen zijn niet voldoende. Effectieve bestrijding van chikungunya begint bij duidelijke, consistente en breed gedragen voorlichting. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid moet actief en zichtbaar communiceren via radio, televisie, sociale media en buurtgerichte campagnes. Daarbij moet helder worden uitgelegd hoe chikungunya wordt overgedragen, wat de symptomen zijn en – vooral – wat mensen concreet kunnen doen om besmetting te voorkomen. Voorlichting moet praktisch zijn, voortdurend herhaald worden en afgestemd zijn op verschillende doelgroepen, waaronder scholen, bedrijven en kwetsbare groepen zoals ouderen en zwangere vrouwen.

Daarnaast is structurele muskietenbestrijding essentieel. Dat vraagt om een gecoördineerde aanpak tussen centrale overheid, districtsbesturen en lokale gemeenschappen. Fogging en andere bestrijdingsmaatregelen moeten doelgericht, tijdig en transparant worden uitgevoerd, met duidelijke informatie aan bewoners over waar en wanneer acties plaatsvinden. Ook toezicht op vervuilde erven, leegstaande panden en openbare ruimtes verdient prioriteit. Wetgeving en handhaving mogen hierbij niet worden geschuwd: wie structureel broedplaatsen in stand houdt, brengt de volksgezondheid in gevaar.

Maar de overheid kan dit niet alleen. Burgers spelen een minstens zo belangrijke rol. Chikungunya is bij uitstek een ziekte waarbij gedrag en leefomgeving bepalend zijn. Het verwijderen van stilstaand water in emmers, bloempotten, banden en goten is geen vrijblijvende oproep, maar een noodzakelijke dagelijkse handeling. Eveneens belangrijk is het besef dat de Aedes-muskiet vooral overdag steekt. Bescherming tegen muskieten is dus geen nachtelijke luxe, maar een continue noodzaak. Het dragen van bedekkende kleding, gebruik van insectenwerende middelen en muskietenvrij houden van woningen moeten vanzelfsprekend worden.

Ook werkgevers, scholen en instellingen dragen verantwoordelijkheid. Werkplekken en schoolterreinen moeten vrij zijn van broedplaatsen en personeel en leerlingen moeten worden voorgelicht over preventie. Gezondheidsbescherming stopt niet bij de voordeur van het huis. De terugkeer van chikungunya is geen reden voor paniek, maar wel voor daadkracht. Als overheid en burgers nu gezamenlijk handelen, kan verspreiding worden beperkt. Waakzaamheid, bewustwording en discipline zijn daarbij de sleutelwoorden.-.