CBvS-president Roemer ziet herstel economie doorzetten

door

In zijn verslag over 2023 schetst de president van de Centrale Bank van Suriname (CBvS), Maurice Roemer, een beeld van voorzichtig, maar duidelijk economisch herstel. Na jaren van zware economische druk, hoge inflatie en verlies aan vertrouwen, is Suriname volgens de bank in 2023 weer op een stabieler spoor gekomen. Dat herstel is geen toeval, maar het resultaat van strikte beleidskeuzes, hervormingen en intensieve samenwerking met internationale partners, vooral het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Tekst Ivan Cairo

Beeld dWT archief

Een belangrijk keerpunt in 2023 was het herstel van het IMF Extended Fund Facility-programma. In 2022 miste Suriname vier IMF-beoordelingen, wat zorgde voor onzekerheid en vertraging. Echter, in 2023 wist het land deze achterstand volledig in te halen. Vier IMF-reviews werden succesvol afgerond. Volgens Roemer bevestigen deze beoordelingen dat het macro-economisch beleid de juiste richting opgaat.

Het IMF sprak vertrouwen uit in de aanpak van de overheid en de Centrale Bank en gaf tegelijkertijd duidelijke richtlijnen voor verdere verbetering van de overheidsfinanciën, schuldbeheersing en wisselkoersstabiliteit. Dit hernieuwde vertrouwen was niet alleen belangrijk voor internationale partners, maar ook voor binnenlandse investeerders en burgers.

Voorzichtig groeiende economie

De economie groeide in 2023 met 2,5 procent, iets meer dan in 2022. Deze groei kwam vooral uit de handel, markten en de industrie. Ook de mijnbouwsector herstelde zich verder, terwijl de dienstensector voorzichtig aantrok.

Volgens de Centrale Bank werd dit herstel geholpen door rustiger wisselkoersen en een afnemende inflatie in de tweede helft van het jaar. Hierdoor durfden consumenten en ondernemers weer iets meer te besteden en te investeren. Toch benadrukt Roemer dat het herstel nog kwetsbaar is en dat blijvende discipline nodig blijft.

Inflatie daalt, maar blijft voelbaar

Eén van de belangrijkste positieve ontwikkelingen in 2023 was de sterke daling van de inflatie. Die kwam aan het einde van het jaar uit op 32,6 procent, een daling van ongeveer 22 procentpunten. Dit is vooral te danken aan strak begrotingsbeleid van de overheid en een streng monetair beleid van de Centrale Bank.

‘Suriname moet werken aan een bredere en inclusievere economische groei. De sterke afhankelijkheid van de mijnbouw maakt het land kwetsbaar.’

Ook maatregelen om grote schommelingen in de wisselkoers tegen te gaan, hielpen om prijsstijgingen te remmen. Toch bleef de inflatie hoog in vergelijking met andere landen in de regio. Vooral in de eerste helft van het jaar hadden burgers te maken met dure brandstof, hogere nutsprijzen en de gevolgen van een zwakke Surinaamse dollar (SRD). Volgens de bank zijn verdere hervormingen nodig om prijzen structureel stabieler te maken en de koopkracht te beschermen.

Druk op overheidsfinanciën

Ondanks het economische herstel stonden de overheidsfinanciën in 2023 onder druk. De uitgaven groeiden sneller dan de inkomsten, waardoor het begrotingstekort opliep tot SRD 2,4 miljard, ofwel 1,9 procent van het bruto binnenlands product (BBP). Dit lag boven de afspraak met het IMF.

Tegelijkertijd was er ook positief nieuws: het primaire saldo, dus zonder rentelasten, verbeterde sterk. Suriname behaalde een primair overschot van 1,4 procent van het BBP en voldeed daarmee aan een belangrijke IMF-doelstelling. Dit laat volgens Roemer zien dat het beleid effect heeft, ook al blijven de uitdagingen groot.

Schuld en monetair beleid

De totale staatsschuld nam in nominale termen toe tot SRD 121,7 miljard, vooral door de waardedaling van de SRD en achterstallige betalingen. Toch daalde de schuldquote van ruim 110 procent naar 95,8 procent van het BBP. Dit betekent dat de schuld, in verhouding tot de economie, beter beheersbaar werd.

De Centrale Bank speelde hierin een belangrijke rol met haar monetair beleid. In 2023 werden maatregelen genomen om overtollig geld in de economie af te romen, onder meer door waardepapieren uit te geven en het kasreservepercentage te verhogen. Ook werd de kredietgroei van banken tijdelijk beperkt. Deze stappen waren bedoeld om inflatie af te remmen en het vertrouwen in de nationale munt te herstellen.

Hervormingen en nieuwe Bankwet

Een belangrijke mijlpaal in 2023 was de invoering van de nieuwe Centrale Bankwet 2022. Deze wet versterkt de onafhankelijkheid van de bank en verbiedt de overheid om nog langer leningen of voorschotten bij de CBvS op te nemen.

Ook zijn duidelijke regels vastgelegd voor het kapitaal en het reservefonds van de bank. Hierdoor wordt automatisch bewaakt dat de financiële buffers op peil blijven. In het kader van deze wet en het IMF-programma zijn herkapitalisatieplannen uitgevoerd, waardoor het eigen vermogen van de bank aanzienlijk is versterkt. Dit droeg bij aan een positief jaarresultaat van ongeveer SRD 6,2 miljard in 2023.

Blik op duurzame toekomst

Volgens Roemer moet Suriname werken aan een bredere en inclusievere economische groei. De sterke afhankelijkheid van de mijnbouw maakt het land kwetsbaar. Daarom zijn investeringen nodig in sectoren, zoals landbouwverwerking, toerisme, ICT en duurzame energie. Ook sociale maatregelen blijven belangrijk, omdat veel huishoudens nog steeds worstelen met hoge kosten van levensonderhoud.

Roemer spreekt zijn dank uit aan medewerkers van de bank en aan nationale en internationale partners. Tegelijk roept hij overheid, bedrijfsleven en burgers op om samen te blijven werken aan een stabiele en veerkrachtige economie. Alleen zo kan Suriname, bouwen aan blijvende welvaart, vandaag en in de toekomst, aldus de bankpresident.