Carla Bakboord: ‘Huiselijk geweld draait om controle, macht en ongelijkheid’

Stichting Projekta heeft in samenwerking met het Women’s Rights Centre (WRC) en de Nationale raas Huiselijk Geweld, op woensdag 25 maart in Courtyard by Marriott, een themadag georganiseerd over de aanpak van huiselijk en gendergerelateerd geweld. Carla Bakboord, een van de oprichtsters van het WRC, legde uit welke vormen van huiselijk geweld er zijn en hoe deze aangepakt kunnen worden.
Huiselijk geweld omvat volgens Bakboord alle handelingen die leiden tot lichamelijke, seksuele, psychische of economische schade. ‘’Het gaat niet alleen om fysieke mishandeling, maar ook om bedreiging, dwang en vrijheidsberoving’’, aldus Bakboord. ‘’Dit geweld vindt plaats binnen een relationele sfeer, tussen partners, familieleden of andere personen die een huishouden delen of hebben gedeeld.’’
Zij benadrukte dat huiselijk geweld niet beperkt is tot de woning. “Het begrip doet vermoeden dat het alleen binnenshuis gebeurt, maar het gaat vooral om de relatie tussen mensen”, aldus Bakboord. Een belangrijk kenmerk van dit type geweld is de aanwezigheid van controle, afhankelijkheid en ongelijke machtsverhoudingen. “Mensen slaan vaak naar beneden”, legde zij uit, doelend op het feit dat daders hun gedrag richten op personen die kwetsbaar zijn.
Daarnaast ging Bakboord in op gender-gerelateerd geweld, dat zij omschreef als een overkoepelende term voor schadelijke handelingen gebaseerd op sociaal aangeleerde rollen en ongelijkheid tussen genders (man-vrouw). Deze rollen bepalen volgens haar wie macht heeft en wie zich moet aanpassen. ‘’Jongens leren bijvoorbeeld dominant en sterk te zijn, terwijl meisjes vaak worden opgevoed om zorgzaam en gehoorzaam te zijn’’, aldus Bakboord. Deze patronen dragen bij aan structurele ongelijkheid en kunnen een voedingsbodem vormen voor geweld.
Gendergerelateerd geweld manifesteert zich zowel in de privésfeer als in het publieke domein. In het openbaar kan het onder meer gaan om straatintimidatie, aanranding, verkrachting, online haat en stalking. Binnen relaties komt het vaak voort uit bestaande machtsverhoudingen en afhankelijkheid.
Een belangrijk onderdeel van haar presentatie was het onderscheid tussen verschillende vormen van partnergeweld. Zo sprak Bakboord over situationeel geweld, dat ontstaat uit conflicten die uit de hand lopen, en intieme terreur, waarbij sprake is van structurele controle, angst en intimidatie. Dit onderscheid is volgens haar cruciaal voor een effectieve aanpak. “Een verkeerde inschatting kan leiden tot een verkeerde behandeling en gevaarlijke situaties voor slachtoffers”, waarschuwde zij.
Bij situationeel geweld kan begeleiding en counseling soms voldoende zijn, terwijl bij structureel geweld vaak directe justitiële interventie nodig is. Bakboord wees erop dat hulpverleners alert moeten zijn en niet te snel beide partners gezamenlijk moeten begeleiden, zonder de ernst van de situatie goed te beoordelen.
‘’Binnen relaties kan ook seksueel geweld voorkomen, bijvoorbeeld in de vorm van gedwongen seks of het weigeren van anticonceptie. Psychisch geweld, zoals manipulatie, bedreiging en isolatie, is vaak minder zichtbaar, maar vormt de kern van langdurige geweldspatronen’’, zei Bakboord.
Ook economische afhankelijkheid speelt een grote rol. Slachtoffers worden soms bewust financieel beperkt, waardoor zij moeilijk uit de gewelddadige situatie kunnen ontsnappen. Bij kinderen kan geweld zich uiten in mishandeling, verwaarlozing of het onthouden van basisbehoeften.
Bakboord benadrukte dat huiselijk geweld in alle lagen van de samenleving voorkomt. “Het kan gaan om iedereen: van professionals tot mensen zonder werk”, stelde zij. Tegelijkertijd zijn sommige groepen kwetsbaarder en hebben zij meer moeite om hulp te zoeken.
Tot slot onderstreepte zij de complexiteit van huiselijk geweld. Omdat het zich afspeelt binnen relaties waarin ook liefde en afhankelijkheid bestaan, is het voor slachtoffers vaak moeilijk om het geweld te herkennen of te benoemen. Sociale normen en familiebanden spelen hierbij een grote rol. “Wat binnen het gezin gebeurt, wordt vaak als privé gezien, waardoor geweld verborgen blijft”, aldus Bakboord.
-door Shenaya Kasban-

The post Carla Bakboord: ‘Huiselijk geweld draait om controle, macht en ongelijkheid’ ..