Carl, vriend

door

GANGA / Sharda Ganga

Allemansvriend is niet bepaald een compliment. Maar als we het woord letterlijk zouden opvatten, namelijk als iemand die vrienden kan zijn met zowat iedereen, dan is het een compliment.

Afgelopen zaterdag verloren wij Carl Haarnack. Een mens die oprecht bevriend raakte met zowat een ieder die zijn pad kruiste. Iemand op wie je, als je eenmaal deel was van zijn leven, altijd kon blijven rekenen. Die zijn vriendschappen onderhield en iedereen het gevoel gaf dat ze ertoe deden in zijn leven. Het was een talent waar ik jaloers op was, terwijl ik de wetenschap koesterde dat geen wens teveel was voor hem.

‘As you ordered’, kreeg ik dan te lezen in een mail als ik een terloopse opmerking plaatste bij een bericht op social media over deze of gene Surinaamse schrijver. Hij was dan naar zijn boekenkast gelopen, had het boek opgezocht, de pagina’s gegrafeerd en gemaild. Of er arriveerde plots een berichtje over een abonnement dat ik cadeau kreeg. Zomaar. Of nee, niet zomaar. Het is alleen als je echt aandacht hebt voor je medemensen dat je precies weet waar je ze blij mee kan maken.

Met mij verloren velen een dierbare vriend. Maar we verloren ook iemand die iets heeft gebouwd dat zijn eigen leven overstijgt. Carl bouwde decennialang aan één van de grootste collecties antiquarische boeken, ’s, prenten en voorwerpen over de Surinaamse geschiedenis. Deze Buku- Bibliotheca Surinamica was zijn baby, en hij deelde die met groot plezier met de wereld.

Het beeld dat we van verwoede verzamelaars hebben, is er één van tamelijk eigenaardige, gierige mensen. Het is hun te doen om het hebben, het bezitten van iets bijzonders. Iets dat niemand anders heeft. Carl had dat hoofdstuk uit ‘Het handboek voor verzamelaars van zeldzame voorwerpen’ duidelijk niet gelezen. Hij wilde juist dat zoveel mogelijk mensen konden genieten van zijn verzameling. Het was vanaf het begin duidelijk dat hij verzamelde voor zichzelf, zijn eigen nieuwsgierigheid, maar ook voor iedereen die belangstelling had voor de geschiedenis van Suriname.

Wat begon met één kast dertig jaar geleden, groeide uit tot een verzameling die het beginpunt vormde voor vele documentaires, boekwerken, tentoonstellingen, proefschriften en zoveel meer. Iedereen die zich wilde verdiepen in onze geschiedenis kwam daar over de vloer. En Carl groeide in, en genoot van zijn rol van wegwijzer, ontdekker en ontsluiter van onze geschiedenis.

Het bleef me verbazen hoe hij zich enerzijds in de financiele wereld bewoog en anderzijds zo een liefhebber was van literatuur. Dat hij links geld verdiende in die vreselijke wereld, en het rechts uitgaf aan het bouwen van een weergaloze collectie die hij vervolgens vrijelijk met iedereen deelde. Hij was Carl in driedelig pak, en Carl in slobber t-shirt en jeans, maar hij was altijd Carl. No nonsense en toch eigenlijk verlegen. Erudiet en bulderlach. Lief en streng.

Meer dan zijn collectie laat Carl ons een levenshouding na.

Hoe meer je deelt, hoe meer je terugkrijgt. Nooit je nieuwsgierigheid verliezen. Als een kind kunnen glunderen als je een held als Edgar Cairo mag ontmoeten. Hard werken, je passie volgen, je vrijkopen om te doen wat je het liefste wil. Genieten van het leven. Je proriteiten op een rij hebben: je familie en geliefden voor alles. Pronken met je moeder en je zussen. Zoeken tot je de partner vindt bij wie alles op zijn plaats valt. Je kennis en tijd vrijelijk delen. Aandacht voor mensen. Kleine gebaren met grote impact.

Ik heb nog zoveel te leren. We zullen hem ontiegelijk missen.

gangadwt@gmail.com