Carl Breeveld: ‘Proeftijd is voorbij, nu begint het echte regeren’

door

Voor Carl Breeveld stond 2025 in Suriname bovenal in het teken van één beslissend moment: de verkiezingen. Niet alleen omdat die bepalend waren wie het land bestuurlijk zou leiden, maar ook omdat zij opnieuw blootlegden hoe pragmatisch, kwetsbaar én verrassend de Surinaamse politiek kan zijn. “De snelle coalitievorming was onverwacht”, meent Breeveld, voormalig lid van De Nationale Assemblee en politiek denker. “Maar het laat ook zien hoe weinig ideologisch onze politieke samenwerking vaak is.”

Tekst Edwien Bodjie

Beeld FB Carl Breeveld

In gesprek met de Ware Tijd blikt Breeveld terug op het politieke jaar 2025, staat hij stil bij de machtswisseling, het vertrouwen in de politiek en de uitdagingen voor Suriname in 2026. Het is een kritische analyse, maar niet zonder hoop.

Breeveld spreekt waardering uit voor het ordelijke verloop van de verkiezingen, maar plaatst tegelijkertijd een kanttekening bij de opkomst. “Eenendertig procent van de stemgerechtigden bleef thuis. Dat is meer dan een kwart van de bevolking en dat blijft zorgelijk.”

De uitslag zelf gaf volgens hem een helder, maar politiek ongemakkelijk signaal. Met achttien zetels voor de NDP en zeventien voor de VHP weerspiegelde het stemgedrag van de bevolking in feite een voorkeur voor samenwerking tussen deze twee grootste partijen. “Dat was de keuze van de meerderheid van de kiezers”, stelt Breeveld. “Maar juist om die combinatie te vermijden, ging de NDP snel over tot het vormen van een bredere coalitie met vijf andere partijen.”

Dat pragmatisme is volgens Breeveld kenmerkend voor de Surinaamse politiek. “Het verbaast veel Surinamers hoe politieke organisaties en individuele politici die elkaar tijdens de campagne fel bestreden, nu weer broederlijk samenwerken. Feit is: er staat nu een regering die tot 2030 aan zet is.”

‘Lijken uit de kast’

De machtswisseling betekende niet alleen een nieuwe politieke constellatie, maar bracht ook pijnlijke inzichten aan het licht. Breeveld verwijst naar de zogenoemde quickscans op ministeries, waarbij volgens hem “wekelijks nieuwe corruptieschandalen” naar buiten kwamen. “Ronduit beschamend. Op zo’n grote schaal is het land benadeeld, terwijl een groot deel van de bevolking nauwelijks het hoofd boven water kan houden.”

‘Burgerschapsontwikkeling is cruciaal. Wat we zelf kunnen doen, moeten we niet laten liggen.’

Deze onthullingen hebben volgens hem het vertrouwen in de politiek verder onder druk gezet. “Je kunt niet verwachten dat burgers vertrouwen krijgen, zolang zij worden geconfronteerd met verhalen over wanbeheer en zelfverrijking.”

Positieve signalen

Toch ziet Breeveld ook positieve signalen. De verhouding tussen regering en De Nationale Assemblee noemt hij tot nu toe “redelijk goed”. De persconferenties en interviews van bewindslieden wekken bij hem de indruk dat er oprechte bereidheid is om de samenleving beter te informeren.

Wel betreurt hij dat de begrotingsbehandeling niet vóór het einde van het jaar kon worden afgerond. “Ik begrijp de omstandigheden, maar juist daarom moet de financiële overdracht bij een machtswisseling wettelijk worden vastgelegd. Dan voorkom je onaangename verrassingen, zoals bij de SLM.”

Antwoordend op de vraag of er sprake is van herstel van vertrouwen is Breeveld voorzichtig. “We zijn er nog lang niet. Zeker niet zolang corruptieschandalen uit het verleden blijven opduiken.”

Volgens hem ligt de sleutel bij transparant bestuur en consistent beleid. Hij wijst op de nadruk die president Jennifer Geerlings-Simons heeft gelegd op soberheid. “Geen nieuwe dienstauto’s, geen lange colonnes volgwagens. Dat zijn symbolische, maar belangrijke signalen.”

Maar symboliek alleen is niet genoeg. “Het versterken van instituties, het daadwerkelijk bestrijden van corruptie en het goede voorbeeld geven, dáármee win je vertrouwen terug.”

Ook op bestuurlijk vlak ziet hij ruimte voor verbetering. Hij verwijst naar de oproep van jurist Jim Yard voor een algemene wet Bestuursrecht. “Zo’n wet zal samenhang brengen in onze wetgeving en instituties versterken. Dat is geen luxe, maar noodzaak.”

Actieve burgers

Met het oog op 2026 spreekt Breeveld van een overgangsjaar. “De proeftijd is voorbij. De regering komt op volle zee terecht.”

Hij ziet kansen in de aangekondigde roadmap met meerjarenplannen, maar benadrukt dat die alleen kan slagen met brede maatschappelijke betrokkenheid. “Burgers moeten via politieke partijen, maatschappelijke organisaties en NGO’s worden betrokken. Zo creëer je draagvlak.”

‘Democratie vraagt actieve burgers.’

Ook de rol van de oppositie is daarbij essentieel. “Kritisch, maar constructief. Geen onnodige sensatie, maar inhoudelijke controle.” Tegelijk roept hij burgers op alert te blijven. “Volg de processen, spreek je uit via de media. Democratie vraagt actieve burgers.”

Schuldenlast

De grootste uitdaging blijft volgens Breeveld het financiële. “De enorme schuldenlast hangt als een molensteen om de nek van deze en de volgende regering.”

Sober beleid is onvermijdelijk, zegt hij, net als hervormingen binnen het ambtenarenapparaat. “Mensen die thuis zitten en toch salaris ontvangen, dat is onhoudbaar.” Tegelijkertijd waarschuwt hij voor kortzichtig bezuinigen. “Zonder investeringen in onderwijs en gezondheidszorg kun je geen duurzame ontwikkeling verwachten.”

Diaspora

Een ander punt van zorg is het ontbreken van een samenhangend bevolkingsbeleid. “Instroom van buitenlanders gebeurt nu zonder duidelijke visie. Wie hebben we nodig en wie niet? Dat gesprek moet dringend worden gevoerd.”

Breeveld ziet grote kansen in een hechtere relatie tussen Surinamers in Suriname en de diaspora. Hij noemt de PSA-wetgeving en versoepelde naturalisatie voor sporters als stappen vooruit, maar vindt niet dat het daarbij mag blijven. “Waar blijft een diaspora-autoriteit?” vraagt hij zich af. “Dat zou een krachtig instrument kunnen zijn om kennis, kapitaal en netwerken te benutten.”

Het buitenlandbeleid beoordeelt Breeveld positief. Staatsbezoeken en internationale contacten noemt hij belangrijk, mits Suriname zijn eigen belangen scherp bewaakt.

Milieu

Ook de uitkomsten van de klimaattop COP30 in Belém ziet hij als een stap vooruit. “Verdubbeling van het adaptatiefonds, erkenning van Inheemse rechten, dat zijn concrete resultaten. Nu moet de uitvoering volgen.”

Bij natuur en milieu pleit hij voor meer zorgvuldigheid. De wet Duurzaam natuurbeheer noemt hij haastig, maar noodzakelijk. “Grondenrechten hadden eerst moeten zijn geregeld. Dit raakt fundamentele belangen van inheemse en tribale gemeenschappen.”

Alledaagse problemen en burgerschap

Terugkomend op de dagelijkse realiteit van veel burgers noemt Breeveld kapotte wegen, wateroverlast, vervuiling en dure basisgoederen. Toch zegt hij dat niet alle verantwoordelijkheid alleen bij de overheid ligt. “Burgerschapsontwikkeling is cruciaal. Wat we zelf kunnen doen, moeten we niet laten liggen. Zelfwerkzaamheid, buurtorganisaties, sociale samenhang, dat maakt verschil.”

Zijn slotboodschap is er één van gezamenlijke inzet. “Open communicatie, transparantie, integriteit en saamhorigheid. Als die kernwaarden leidend zijn, kunnen we als land naar een next level groeien.” Het politieke jaar 2025 mag dan zijn afgesloten, voor Suriname begint volgens Carl Breeveld nu pas het echte werk.